“Nguyên tắc vàng” để cứu sống người đột quỵ

LĐ - 226 Khương Quỳnh
BS thăm khám cho một người bệnh đột quỵ (ảnh K.Q)

TS.BS Nguyễn Bá Thắng, Trưởng đơn vị Đột quỵ, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM khẳng định: “Các phương pháp cấp cứu được chia sẻ rầm rộ trên mạng trong thời gian vừa qua như chích máu ở 10 đầu ngón tay, lấy kim chích vào dái tai… không những lãng phí thời gian vàng để cứu sống bệnh nhân mà còn có thể gây nhiễm trùng. Nguyên tắc hàng đầu để cứu sống bệnh nhân đột quỵ là thời gian cấp cứu. Bệnh nhân được can thiệp trước 6 giờ đầu sẽ có khả năng phục hồi cao hơn”


Nguy cơ tử vong hàng đầu tại Việt Nam

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở Việt Nam (chiếm hơn 20% các trường hợp tử vong mỗi năm). Ước tính mỗi năm ở Việt Nam có hơn 200.000 trường hợp đột quỵ, khoảng 50% tử vong.

BS CKI. Trần Quốc Tuấn – Khoa Ngoại Thần Kinh, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết đột quỵ có nguy cơ tử vong khá cao và nguy cơ để lại di chứng tàn tật ảnh hưởng cuộc sống người bệnh sau này cũng rất cao (khoảng 10 - 20% tử vong và hơn 80% di chứng nặng nề nếu không điều trị kịp thời).

TS.BS. Nguyễn Bá Thắng cho biết thêm: “Phần lớn người bệnh đột quỵ không đến được bệnh viện trong thời gian vàng. Tại Bệnh viện Đại học Y dược, tỉ lệ người bệnh đột quỵ nhập viện cấp cứu sớm trong vòng 6 giờ kể từ khi khởi phát chỉ khoảng 5%. Nhiều bệnh nhân đến quá muộn nên không thể can thiệp được gì. Do đó, với đột quỵ thì cả người thân lẫn bác sĩ đều phải chạy đua với thời gian để can thiệp sớm nhất và đúng cách cho bệnh nhân”.

Điều trị bệnh đột quỵ

BS. Trần Quốc Tuấn cho biết, trong điều trị bệnh đột quỵ, nếu người bệnh đến kịp lúc trong 4.5 giờ đầu tiên (tốt nhất trong 3h đầu tiên), thuốc tan huyết khối là điều trị nền tảng. Tuy nhiên phương pháp này chỉ tái thông được 20-25% các mạch máu lớn. Trong trường hợp với tắc các mạch máu nhỏ thì hiệu quả cao hơn.

Bên cạnh thuốc tan huyết khối, với một số trường hợp bệnh nhân có thể áp dụng phương pháp can thiệp nội mạch nhằm tái thông mạch máu tắc. Hiện nay tồn tại hai nhóm kỹ thuật can thiệp tái thông mạch não là hút huyết khối áp lực âm bằng ống thông lớn và rút huyết khối bằng dụng cụ dạng stent. Khi sử dụng riêng lẻ, mỗi phương pháp này cho kết quả tái thông tốt trong khoảng 70% các trường hợp. Tuy nhiên khi sử dụng kết hợp cả 2 phương pháp đúng cách, thì hơn 95% các trường hợp tắc các mạch máu lớn trong não có thể tái thông thành công với nguy cơ không quá cao. Trên thế giới gọi phương pháp kết hợp này là kỹ thuật kết hợp hút và rút (kéo) huyết khối ARTS. Hiện nay, một vài bệnh viện đã bắt đầu áp dụng phương pháp này để điều trị các trường hợp tắc mạch máu lớn nội sọ, khi hút hoặc rút huyết khối đơn thuần không tái thông được mạch máu hoàn toàn.

Ai dễ bị đột quỵ?

TS BS. Nguyễn Minh Anh, Trưởng khoa Ngoại Thần Kinh, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết, các yếu tố nguy cơ tim mạch chung như hút thuốc lá, tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, đái tháo đường… là các yếu tố nguy cơ đột quỵ.

Riêng thuốc lá là nguy cơ rất cao cho đột quỵ. Ước tính người hút thuốc lá nhiều hơn 1 gói/ngày thì nguy cơ đột quỵ tăng lên gấp 4 lần, còn hút thuốc ít hơn thì có nguy cơ đột quỵ cao gấp đôi so với bình thường. Nếu ngưng hút thuốc từ 2 năm trở lên, nguy cơ đột quỵ bắt đầu giảm xuống, và ngưng được 5 năm thì nguy cơ trở về bằng với người không hút thuốc.

Ngoài ra, một số bệnh lý gây đột quỵ có tính gia đình như dị dạng mạch máu, túi phình mạch máu não, hoặc các bất thường tắc nghẽn mạch máu bẩm sinh… nên khi người bệnh được chẩn đoán các bệnh này, người thân trong gia đình nên được tầm soát các bệnh lý tương tự.

Đột quỵ nếu xảy ra thường rất nặng nề, nên phòng bệnh hơn chữa bệnh bằng cách kiểm soát các yếu tố nguy cơ như không hút thuốc, hạn chế bia rượu, tập thể dục đều đặn, giữ cân nặng, huyết áp lý tưởng, và khám sức khỏe định kỳ mỗi năm.

“Người bệnh bị đột quỵ được tiếp cận điều trị càng sớm thì tiên lượng càng tốt. Đột quỵ lấp mạch não có thời gian vàng rất ngắn chỉ từ 3-6h, nên cần nhận thức được "thời gian là não", chạy đua với thời gian để đưa người bệnh đến cơ sở y tế có điều trị đột quỵ chuyên sâu nhanh nhất có thể” – BS Minh Anh khuyên.

Khương Quỳnh

 

 

 

 

 

 

 





[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

NÓNG 24H: Từ 2017, xả rác ra đường bị phạt 7 triệu đồng