Hiện tượng hôi của theo kiểu cướp ngày như chuyện hôi bia nói trên đang diễn ra không chỉ một lần và không chỉ ở một nơi. Cho dù, vẫn còn có những người tìm cách ngăn cản hành vi hôi của và tìm cách cứu giúp người bị nạn, họ chỉ là một thiểu số hết sức nhỏ bé.

Thiểu số nhỏ bé này đã không đủ sức ngăn chặn được sự lấn lướt của hành vi hôi của bất lương. Thực tế trên cho thấy cái tốt đẹp đang ở thế yếu, đang không đủ sức để áp đảo và chiến thắng cái xấu xa. Và rõ ràng, đạo đức xã hội xuống cấp đang là một vấn đề rất đáng quan ngại của chúng ta.

“Bần cùng sinh đạo tặc” là cách giải thích của người xưa về sự bùng phát của những hành vi bất lương. Sự giải thích này có vẻ hoàn toàn không thỏa đáng cho những hành vi hôi bia, hôi tiền diễn ra trong thời gian vừa qua.

Như xác nhận của các bức ảnh được truyền thông đăng tải, không ai trong số những người hôi của có thể được coi là “bần cùng” cả. Ngược lại, rất nhiều người trong số họ còn trông có vẻ rất khá giả và no đủ. Vậy thì đạo đức xã hội xuống cấp là do đâu?

Đổ lỗi cho giáo dục là dễ nhất (và có lẽ cũng không hoàn toàn sai). Tuy nhiên, nếu nhà trường nói một đường mà thực tế cuộc sống lại là một nẻo, thì có cách gì để bạn có thể giáo dục đạo đức được hay không (?!).

Tìm kiếm những nguyên nhân cơ bản và sâu xa trong việc xác lập hệ thống giá trị và bảo đảm sự trung thực của tất cả các thiết chế xã hội, chính vì vậy sẽ quan trọng hơn rất nhiều. Có thể, đây mới là chìa khóa giúp chúng ta xử lý được triệt để  những bế tắc về đạo đức hiện nay.  

Trở lại với sự việc hôi bia xảy ra tại Biên Hòa ngày 4.12 vừa qua, rất nhiều người trong ''đội quân cướp cạn'' nói trên đã được ghi hình khá đầy đủ. Các cơ quan chức năng cần xử lý những người này ngay vì hành vi xâm hại tài sản của người khác. Chúng ta phải áp đặt cho bằng được sự tuân thủ pháp luật ở đây. Pháp luật là tối thiểu của đạo đức. Không bảo đảm được sự tuân thủ pháp luật thì đừng nghĩ tới sự tuân thủ đạo đức.