Độc lập tự chủ để bảo vệ độc lập chủ quyền

Vân Anh (ghi)
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh trong cuộc trao đổi với báo chí ngày 18.8.

Một mặt Việt Nam duy trì nguyên tắc chỉ có độc lập tự chủ mới đảm bảo được độc lập và chủ quyền, mặt khác đẩy mạnh phát triển quan hệ với các nước dựa trên cơ sở thêm bạn, bớt thù và tôn trọng lợi ích chung.

Trong cuộc trao đổi với báo giới ngày 18.8 trước thềm Hội nghị Ngoại giao 29 và Hội nghị Ngoại vụ 18, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh đã nhấn mạnh như trên.

Ngoại giao bảo vệ chủ quyền

* Lao Động: Xin Phó Thủ tướng cho biết những điểm nổi bật trong chính sách ngoại giao thời bình của Việt Nam để bảo vệ tổ quốc và chủ quyền lãnh thổ. Ông có thể "bật mí" những pha gay cấn trên bàn đàm phán mà Việt Nam đã thành công để giữ vững lập trường và những lợi ích quốc gia của mình?

- Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh: Như Tổng Bí thư tại Hội nghị Ngoại giao 28 đã nói, trong thời bình, ngành ngoại giao là chiến sĩ để bảo vệ độc lập chủ quyền. Ngoại giao giúp đất nước có thêm nhiều bạn bè thân hữu, đảm bảo môi trường hoà bình, ổn định, bằng nhiều biện pháp như xây dựng mối quan hệ cấp nhà nước, quan hệ của lãnh đạo cấp cao, của những người làm trực tiếp trong lĩnh vực đối ngoại. Mục đích là để tạo dựng sự tin cậy, nhất là tin cậy chính trị, vì có tin cậy chính trị mới dẫn đến tin cậy về hợp tác kinh tế và các lĩnh vực khác.

Cụ thể, nếu có phức tạp xảy ra, khi có mối quan hệ như vậy, lãnh đạo cấp cao như Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Ngoại giao, Đại sứ... sẽ trao đổi trực tiếp để tìm biện pháp giải quyết.

Trong thời gian qua, Bộ Ngoại giao đã có cơ chế trao đổi như vậy, chẳng hạn việc thiết lập đường dây nóng đã phát huy tác dụng. Cá nhân tôi đã nhiều lần sử dụng đường dây nóng với ASEAN, Trung Quốc, Mỹ.

Với ASEAN, đường dây nóng đóng góp quan trọng vào cơ chế của tổ chức này. Trong ASEAN, việc tìm ra điểm tương đồng chung phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các cấp trong ASEAN, từ cấp cán bộ, quan chức cấp cao (SOM), đến cấp bộ trưởng. Kinh nghiệm rút ra là phải xử lý bên trong ASEAN để tạo đồng thuận, điều đó phụ thuộc vào con người cụ thể phối hợp với nhau để tìm điểm đồng nhất.

* Quân Đội Nhân Dân: Những biến động của khu vực thế giới tác động như thế nào đến công tác đối ngoại của Việt Nam?

- Trong thời gian qua, thế giới và khu vực hết sức biến động, diễn biến bất ổn ngày càng tăng, tranh chấp chủ quyền phức tạp, cùng với những thách thức an ninh phi truyền thống như bạo lực, khủng bố lan rộng. Bất cứ sự kiện nào xảy ra đều tác động đến khu vực đó và lan toả sang nơi khác.

Bên cạnh đó, sự cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa các nước lớn về chính trị, quân sự, kinh tế, dẫn đến tình trạng tập hợp lực lượng. Nước nào không  đảm bảo độc lập tự chủ sẽ bị ảnh hưởng lớn. Việt Nam đã phản ứng và đánh giá đúng môi trường tác động đó, và duy trì được hoà bình, ổn định.

Lịch sử đã chứng minh, nơi nào có sự cạnh tranh chiến lược mà xử lý không tốt sẽ dẫn đến đối đầu và chiến tranh khu vực. Việt Nam đã rút ra những bài học kinh nghiệm, không để bị lôi kéo vào cạnh tranh. Chủ trương của Việt Nam là không tham gia liên minh quân sự, và chúng ta duy trì nguyên tắc chỉ có độc lập tự chủ mới đảm bảo được độc lập và chủ quyền. Trong khi duy trì nguyên tắc đó, Việt Nam vẫn đẩy mạnh phát triển quan hệ với các nước dựa trên cơ sở lợi ích chung, từ thêm bạn bớt thù đến làm bạn với tất cả các nước.

* VOV: Làm thế nào để vừa duy trì hữu nghị với các nước láng giềng, vừa giữ được hoà bình, chủ quyền?

- Ngạn ngữ đã có câu "bán anh em xa mua láng giềng gần", nên chúng ta rất coi trọng quan hệ với các nước láng giềng như Trung Quốc, Lào, Campuchia. Với chính sách tạo khuôn khổ quan hệ với láng giềng, Việt Nam đã có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Trung Quốc, quan hệ hữu nghị truyền thống hợp tác toàn diện với Campuchia và quan hệ đặc biệt với Lào. Đó là những khuôn khổ vững chắc.

Một trong những mục tiêu quan trọng trong quan hệ với láng giềng là xây dựng đường biên giới ổn định, để vừa đảm bảo an ninh của ta và của bạn. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng tăng cường quan hệ kinh tế với láng giềng.

Tranh chấp Biển Đông

* Đại Đoàn Kết: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ở Biển Đông có những điểm gì mới trong thời gian tới?

- Không thể phủ nhận Biển Đông là một trong những điểm nóng trong thời gian qua, tác động đến môi trường an ninh khu vực. Việt Nam khẳng định chủ quyền với Hoàng Sa, Trường Sa. Với Trường Sa, phải hiểu đây là khu vực có tranh chấp giữa 5 nước 6 bên. Quan điểm của Việt Nam là đảm bảo chủ quyền ở các đảo mà chúng ta đang quản lý đúng theo luật pháp quốc tế, và đảm bảo chủ quyền 200 hải lý vùng đặc quyền kinh tế.

Đại hội Đảng vừa qua đã nêu rõ, Việt Nam kiên trì, kiên quyết bảo vệ chủ quyền, giải quyết tranh chấp bằng thương lượng, đàm phán, song phương và đa phương. Tôi nhắc lại, chúng ta bảo vệ chủ quyền bằng mọi biện pháp hoà bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Công ước Luật Biển 1982, đồng thời yêu cầu các nước cũng phải tôn trọng và tuân thủ luật pháp quốc tế. Khi có bất cứ vấn đề gì xâm phạm, chúng ta phải kiên quyết đấu tranh bằng mọi biện pháp hoà bình.

* Thanh Niên: Khả năng Trung Quốc leo thang ở Biển Đông nếu các bên không ngăn chặn kịp thời? Ông có lo ngại khả năng xung đột Biển Đông biến thành cuộc chiến quy mô lớn với sự tham gia của nhiều nước?

- Biển Đông không chỉ là vấn đề riêng của khu vực mà còn là tuyến đường hàng hải quan trọng của thế giới. Do đó, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông là nhu cầu chung của tất cả các nước trong và ngoài khu vực. Bất cứ vấn đề gì xảy ra sẽ chặn toàn bộ đường hàng hải huyết mạch quan trọng vận chuyển hàng hoá.

Biển Đông có sự tranh chấp ở các đảo đá, nên việc giải quyết phải được thực hiện giữa các bên liên quan. Đó cũng là yêu cầu của các nước để đàm phán và thương lượng. Để xảy ra xung đột dẫn đến chiến tranh là đi ngược xu thế thời đại, các nước gây ra phải chịu trách nhiệm. Việt Nam cùng nhiều nước kêu gọi kiểm soát xung đột bằng kiềm chế, tự kiềm chế trong các khuôn khổ. Một khi dẫn đến va chạm, xung đột thì không thể lường trước được, hậu quả của tất cả các cuộc chiến tranh là không có kẻ thắng.

* Tiền Phong: Ông có kỳ vọng gì về khả năng đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) ở Biển Đông trong thời gian tới?

- Trong cuộc họp ASEAN - Trung Quốc vừa qua, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho biết sẽ cố gắng hoàn thành COC vào năm 2017, đó là một tín hiệu tích cực để hy vọng các nước liên quan phải có trách nhiệm. COC nếu đạt được nội dung quan trọng có tính ràng buộc sẽ góp phần giải quyết tranh chấp.

Việt Nam luôn đề nghị sớm ký kết COC. Trên thực tế, khi làm điều phối viên ASEAN - Trung Quốc, Việt Nam đã nêu ra thành tố của COC, nhưng tiến trình ký kết COC chậm lại do các yếu tố và tình hình phức tạp. Hy vọng rằng với tuyên bố của Hội nghị ASEAN vừa qua, tiến trình ký kết COC sẽ được đẩy nhanh.

Sự đoàn kết của ASEAN

* VTC News: Có ý kiến cho rằng ASEAN và những giá trị cốt lõi đang bị thách thức nghiêm trọng. Ý kiến của ông?

- ASEAN chỉ phát huy vai trò khi tư cách một khối và sự đoàn kết được đảm bảo. Nếu riêng rẽ từng nước thì ASEAN không thể đóng vai trò gì. Nếu có cùng tiếng nói, từng nước sẽ có thế mạnh. Cơ chế của đoàn kết là tạo các quyết định trên cơ sở đồng thuận, với mục tiêu các nước cùng nhau đạt lợi ích tối thiểu và tôn trọng lợi ích của các nước khác.

Thời gian qua có những vấn đề tưởng chừng phá vỡ sự đoàn kết của ASEAN, nhất là về Biển Đông, nhưng ASEAN đã cố gắng tạo đồng thuận và quan điểm đạt được với mẫu số chung lớn nhất. Chẳng hạn, Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN tại Lào qua có điểm mới là tuyên bố chung đã nhấn mạnh vai trò của luật pháp quốc tế, Công ước LHQ về Luật Biển, nhấn mạnh tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý.

* "Ngoại giao đã nâng cao vị thế quốc tế của đất nước thông qua việc nâng tầm đối ngoại đa phương từ “tham gia tích cực” lên “chủ động đóng góp xây dựng, định hình luật chơi chung”, bảo vệ và thúc đẩy hiệu quả các lợi ích chiến lược về an ninh, phát triển của Việt Nam, đồng thời thể hiện tinh thần “thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế” - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh.

* Đến nay, Việt Nam có quan hệ kinh tế-thương mại với 224 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong 5 năm qua, Việt Nam đã vận động được thêm 36 đối tác mới, nâng tổng số đối tác chính thức công nhận quy chế kinh tế thị trường ở nước ta lên 59. 

 

 


[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Ta luôn chân thành với một số bạn láng giềng, nhưng bạn luôn không chân thành với ta, vậy có thể nào có 1 người bạn như vậy không?

Nguy cơ đã hiện hữu. Lliệu ta có đủ sức đối kháng? Liệu lúc đó dân có còn tin vào đảng vào nhà nước không?
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Xem lại những bàn thắng thót tim trận Việt Nam - Indonesia