Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ”

Đình Văn
Chia sẻ
Cận cảnh một con Bò cạp núi. Ảnh: ĐÌnh Văn

Những con Bò cạp đen trũi, bóng nhẫy, chiếc đuôi nhọn hoắc đầy nọc độc cong về phía trước... khi bị chúng tôi tóm lấy. Dũng - một tay đi săn đầy lão luyện - gọi mời tôi: "Có hứng thì đi săn với anh. Loài này ăn mãi, ngán. Nay chuyển sang ngâm rượu, dùng Tết". Nghề săn chúng thậm chí "hái" ra tiền khi người người, nhà nhà đua nhau tìm mua để ngâm rượu. Và như vậy bọ cạp Tây Nguyên đang bò dần vào sách đỏ.

Ly kỳ cuộc đi săn

Bạn tôi, tên đầy đủ là Tôn Thất Dũng một công nhân thuộc Nông trường Càphê Chư Prông (Gia Lai) nói rằng, huyện Chư Prông (Gia Lai) là nơi có nhiều Bò cạp núi. Anh tếu táo: "Săn bò cạp núi dễ như… bắt dế ở đồng bằng". Sau nhiều lần từ chối vì bận việc "ngập đầu", giữa tháng 12.2016, tôi nhận lời khi không thể cưỡng lại lời rủ rê của anh: "Săn Bò cạp núi li kì và mạo hiểm lắm". Trước khi đi săn, Dũng còn đem bình rượu ngâm Bò cạp trước đó trêu tôi kiểu "chưa đi săn là chưa được uống rượu".

Dẫn tôi ra lô càphê - cách nhà hơn 20km - nơi có nhiều bò cạp núi trú ngụ, Dũng thủ thỉ: "Nắng, nên chúng ẩn nấp sâu vào hang, chứ mùa mưa ở cạn lắm. Chỉ cần cuốc một vài nhát là bắt được ngay". Bò cạp thường đào hang ở những bờ bao quanh các hố trồng càphê. Dễ nhận biết bởi miệng hang lớn tầm đầu ngón tay cái, không tròn mà hơi dẹp hang dế. Nhưng để biết chính xác có nó trong hang hay không còn tùy thuộc vào kinh nghiệm của mỗi người.

Dũng tiết lộ kinh nghiệm, nếu trong hang có bò cạp sinh sống thì miệng hang thường láng lẫy, dấu hiệu chứng tỏ Bò cạp hay ra vào hang. Bên trong mà có vỏ ốc sên, giun, dế hoặc rết thì đích thị có chúng trong đó. Nếu là người trong nghề, chỉ cần đi 1 tiếng đồng hồ là bắt được vài trăm con, còn những người "ngoại đạo" chỉ bắt được vài con.

Chỉ vào cái hang tại một hố càphê, Dũng thì thầm "nó ở trong này". Quả thật, vừa cuốc 3 nhát, anh reo lên: “Đây rồi!”. Một "chú" bò cạp đen trũi, bóng nhẫy đang huơ huơ cặp càng. Nó tỏ ra hung dữ khi Dũng dùng đôi đũa gắp vào thân nó. Chiếc đuôi dài nhọn hoắc cong về phía trước chực "bắn" nọc độc khi biết tính mạng bị đe dọa. Chỉ chưa đầy một phút, nó đã bị vô hiệu hóa bởi tay săn Bò cạp đầy kinh nghiệm như Dũng. Đôi đũa mang theo còn có công hiệu khi thò vào hang, bò cạp sẽ dùng càng cắn mạnh vào đầu đũa kêu "cộp cộp". "Chúng mắc bẫy con người mà không biết, tưởng là tự vệ trước kẻ lạ tấn công nhưng thực ra là phát đi tín hiệu “tao đang ở đây”, Dũng cười khoái chí.

Chưa đến 3 tiếng đồng hồ, nhiều con bò cạp lần lượt bị tóm gọn. Dũng nói, phần nguy hiểm nhất của bò cạp nằm ở đuôi, nơi đầy nọc độc. Người thợ săn ít ai dùng tay để bắt, mà phải dùng đũa. "Lơ đễnh một chút thì bị chúng ghim nọc độc vào ngay. Nhẹ thì không sao, người cơ địa yếu thì sốt nằm vật... 3 ngày”, Dũng tỏ ra am hiểu.

Dũng chia sẻ kinh nghiệm, những hang thẳng đứng thì phải đào sâu, vừa tốn sức vừa dễ mất dấu nên thường rất khó bắt. Hay trúng hang có bọng mối, miệng hang rộng, nhiều ngóc ngách thì khó xác định vị trí Bò cạp. Nhưng với những kiểu hang này, thường bắt được những con to hoặc "trúng mánh" thì bắt được hàng chục con một hang.

Ngâm rượu, uống chơi... và sách đỏ

Anh Hồ Trọng Giao công nhân Nông trường càphê Chư Prông cho biết, bò cạp chiên là món khoái khẩu của dân nhậu. Ăn mãi chán chê, không biết ai là người khởi nguồn dùng bò cạp ngâm rượu, nhưng ở Chư Prông này, nhà nào cũng có một hũ to tướng. Thậm chí, dân nhậu sùng bái là "thần dược" ông uống bà khen. Chuyện là, có một người từ tỉnh miền Trung vào thăm bạn ở Gia Lai. Anh này được thết đãi bằng nhiều bữa rượu bò cạp, sau đó là "tăng 2, tăng 3". Không biết là do rượu ngon hay công dụng gì "đặc biệt" mà anh này bê nguyên hũ rượu, chẳng cần từ giã bạn. Những tay ăn nhậu ở huyện Chư Prông chỉ tôi biết, để ngâm thứ biệt dược này, phải cho bò cạp ngâm phèn chua để chúng nhả chất độc. Tiếp đó, mua một số vị thuốc Bắc ngâm vào để khắc chế mùi tanh. 

Nhiều người bạn tôi, mặc dù chỉ cười trừ khi được hỏi công dụng “ông uống bà khen”. Tuy vậy, chính thông tin này mà bò cạp núi trở nên có giá. Cũng nhờ hũ rượu ngâm bò cạp gửi về Nam Định cho người ở quê uống chơi, chị Nguyễn Thị Thu Hà - công nhân Nông trường càphê Chư Prông - bỗng có thêm nghề tay trái là "săn bò cạp". Đơn đặt hàng liên tục ở quê gửi vào. Thậm chí, người trong Cty cũng đặt mua, lúc 100 con, 200 con đến 500 con để ngâm rượu. "Với đơn đặt hàng số lượng lớn, tôi phải mướn thêm người đi đào. Nhưng lúc nào tôi cũng có hàng để cung cấp, số lượng bao nhiêu cũng có", chị Hà vui vẻ nói. 

Chị còn tiết lộ, ngoài việc tự mình đi đào, chị còn trở thành đại lý khi mua của người khác bán cho người kia để để kiếm lời. Giá chung từ 8.000 - 10.000 đồng/con, nếu bán nguyên cả hũ rượu thì giá hàng trăm ngàn đồng thì tùy thuộc vào số lượng Bò cạp trong hũ. Chị khoe, không chỉ tại Gia Lai mà khách hàng của chị còn tận Nam Định, Hà Nội, Sài Gòn. Khắp Chư Prông này, rất nhiều người làm "đại lý" như chị, và ai cũng kiếm được nhiều tiền từ nghề săn, bán rượu bò cạp. Càng cận Tết, ai ai cũng hỏi mua Bò cạp núi ngâm rượu nhưng chẳng một ai tìm hiểu "công dụng" thực hư thế nào. Tuy vậy điều chắc chắn, với tốc độ săn bắt như cách này, chẳng mấy chốc loài giáp sát này một ngày rồi sẽ đi vào "sách đỏ".

Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ” ảnh 1
Cận cảnh một con Bò cạp núi. Ảnh: ĐÌNH VĂN.
Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ” ảnh 2
Cận cảnh quá trình đào hang bắt Bò cạp. Ảnh: ĐÌNH VĂN.
Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ” ảnh 3
Một con Bò cạp vừa bị bắt khỏi hang. Ảnh: ĐÌNH VĂN
Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ” ảnh 4
Để tránh nọc độc, những thợ săn phải dùng đũa để gắp chúng. Ảnh: ĐÌNH VĂN
Bò cạp Tây Nguyên, bò vào “sách đỏ” ảnh 5
Bò cạp được người dân ngâm rượu uống Tết. Ảnh: ĐÌNH VĂN

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Nhìn lại hành trình phanh phui gần 3.000 hồ sơ thương binh giả của 2 lão nông 80 tuổi