Chất lượng giáo dục đại học:

Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm

LĐ - 7 VƯƠNG TRẦN - NGUYỄN THUỲ
Chia sẻ
Tỉ lệ sinh viên ra trường thất nghiệp hiện tương đối cao.

271 hiệu trưởng các trường đại học cả nước đã họp với Bộ GDĐT về giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học (ĐH). Theo đó, các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục đã cùng nhau mổ xẻ những nguyên nhân dẫn đến chất lượng đại học đi xuống, nhiều trường ĐH được “đẻ ra” quá nhiều và báo động về tỉ lệ cử nhân thất nghiệp đang ngày càng tăng lên.

Tuyển sinh ồ ạt...

Theo TS Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TPHCM - một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do có nhiều trường ĐH đã được “đẻ ra” nhưng không đúng chuẩn, dẫn đến đào tạo tràn lan và không kiểm soát được chất lượng. “Quá nhiều trường ĐH không đủ tiêu chuẩn đã được “đẻ ra”. Vì vậy, chúng ta cần phải lập lại trật tự bằng cách rà soát lại xem trường nào đạt chuẩn, đảm bảo các tiêu chí thì mới giữ lại. Còn trường nào quá yếu, không đảm bảo về số lượng tiến sĩ thì không nên để tồn tại. Một trường mà chỉ có 5-10 tiến sĩ thì không thể nào đáp ứng được yêu cầu của trường ĐH” - TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc nhiều trường ĐH tuyển sinh ồ ạt nhưng không đạt chuẩn, TS Nguyễn Kim Vui - Giám đốc ĐH Thái Nguyên - nhìn nhận chất lượng đại học đi xuống là do số lượng tuyển vào đào tạo quá nhiều so với năng lực thực tại của các trường. TS Vui cho rằng: “Các trường đại học phải đảm bảo về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, phòng thực hành thì mới đảm bảo được chất lượng đào tạo. Đằng này nhiều trường tuyển sinh nhiều nhưng cơ sở vật chất lại không có gì. Mặt khác về chất lượng đội ngũ giảng viên, số tiến sĩ đã ít, nhưng ra trường không ham làm giảng dạy mà ham làm quản lý; hoặc là phấn đấu làm hiệu trưởng, hiệu phó chứ ít khi phấn đấu có những công trình nghiên cứu hay đào tạo. Về chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra chúng ta đã làm nhưng tôi cho rằng làm chưa sâu sát và chưa bài bản”.

Chưa đáp ứng thị trường lao động

Về con số hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp trong thị trường lao động khiến cho dư luận xã hội có khá nhiều băn khoăn và lo lắng, đặc biệt là hàng triệu học sinh và phụ huynh trên cả nước. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM - hiện nay cơ sở dữ liệu về nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội và nguồn đào tạo nhân lực cho từng ngành nghề cụ thể chưa được phổ biến để các tổ chức đào tạo sử dụng để phân tích phục vụ công tác điều chỉnh quy mô đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh...

“Các trung tâm dự báo nguồn nhân lực cũng có những con số dự báo về các lĩnh vực nhưng khá rộng. Những con số dự báo ấy là có, nhưng rồi không có trường đại học nào sử dụng được để xác định chỉ tiêu, cũng như học sinh hay phụ huynh cũng không thể căn cứ để làm một kênh chọn lựa. Hiện nay các trường đại học chỉ xác định chỉ tiêu dựa trên năng lực hiện có. Với cơ chế quản lý “học phí thấp”, để có thể vận hành hệ thống tổ chức, các trường phải tuyển cho hết chỉ tiêu ứng với 
năng lực. Và với số lượng trung bình mỗi tỉnh, thành phố có 6,6 trường ĐH, CĐ và không có đơn vị nào kiểm soát số lượng nguồn nhân lực đào tạo theo từng ngành nghề dẫn đến số lượng nhân lực cung - cầu theo từng ngành nghề tương ứng khó có thể gặp nhau” - PGS-TS Đỗ Văn Dũng phân tích.

Hiệu trưởng đại học phải chịu trách nhiệm

Tại Hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thẳng thắn, một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục đại học hiện nay là tỉ lệ sinh viên thất nghiệp ngày càng cao. Ông Nhạ cho hay: “Tại kỳ họp Quốc hội, rất nhiều đại biểu chuyển tải ý kiến của cử tri về vấn đề sinh viên ra trường không có việc làm, điều này khiến xã hội bức xúc. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng quan trọng nhất là bắt đầu từ phía cung - tức là phía đào tạo của chúng ta”.

Bộ trưởng nêu thực tế, các trường ĐH phải dự báo được thị trường lao động. Tuyển sinh năm nay nhưng 3-4 năm sau sinh viên mới tốt nghiệp ra trường thì phải biết đào tạo ngành nào xã hội cần. Tuy nhiên đây lại là điều các cơ sở đào tạo dành ít nguồn lực đầu tư thực hiện. Điều này dẫn đến tính trạng có những ngành truyền thống một thời rất mạnh, bây giờ gặp rất nhiều khó khăn, các ngành thị trường đang cần thì nhà trường lại không có đủ điều kiện, năng lực để đáp ứng, chưa kể là những khó khăn từ môi trường chính sách chưa kiến tạo được cho các trường đại học tiếp cận với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, xu hướng cạnh tranh quyết liệt và liên tục, sợ nhất là đào tạo chệch hướng so với nhu cầu của thị trường lao động.

Bàn về giải pháp nâng cao tỉ lệ việc làm cho sinh viên, PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM - cho rằng, trước hết phải quy hoạch lại mạng lưới các trường ĐH trong cả nước, chấm dứt tình trạng mở trường ồ ạt như trước đây. Ngoài ra, các trường ĐH nói chung cần mạnh dạn bỏ những ngành nghề lạc hậu, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, thực hiện phân luồng, đổi mới cơ chế quản lý.

Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, trong đó, ngành giáo dục phải có những đột phá về nguồn lực. Càng ngày nhu cầu của thị trường lao động của các nước trong quá trình hội nhập quốc tế càng cao, nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và dịch vụ thì sẽ thua ngay trên sân nhà.

Đại học sẽ phải tự chủ

Ngoài những yếu tố như đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính thì quản trị đại học cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ĐH. Trong đó, hiệu trưởng các trường ĐH bây giờ chịu thách thức rất lớn: Thách thức từ yêu cầu chất lượng cao, thách thức làm sao để đáp ứng các yêu cầu về đổi mới và cả thách thức từ hiện trạng đội ngũ giảng viên.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nêu thực tế, tính hành chính trong đại học rất cao, và ở chỗ nào nặng về hành chính thì sự sáng tạo càng kém. Vì vậy, ĐH phải tự chủ. “Tự chủ là xu hướng tất yếu, nhưng phải có lộ trình, phải có hiệu quả chứ không phải muốn tự chủ là tự chủ” - Bộ trưởng nhấn mạnh. Hiện nay chúng ta có 15 trường đang thực hiện tự chủ đại học. Đây là thực hiện thí điểm để rút kinh nghiệm nhằm triển khai và nhân rộng.yển sinh ồ ạt...

Theo TS Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TPHCM - một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do có nhiều trường ĐH đã được “đẻ ra” nhưng không đúng chuẩn, dẫn đến đào tạo tràn lan và không kiểm soát được chất lượng. “Quá nhiều trường ĐH không đủ tiêu chuẩn đã được “đẻ ra”. Vì vậy, chúng ta cần phải lập lại trật tự bằng cách rà soát lại xem trường nào đạt chuẩn, đảm bảo các tiêu chí thì mới giữ lại. Còn trường nào quá yếu, không đảm bảo về số lượng tiến sĩ thì không nên để tồn tại. Một trường mà chỉ có 5-10 tiến sĩ thì không thể nào đáp ứng được yêu cầu của trường ĐH” - TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc nhiều trường ĐH tuyển sinh ồ ạt nhưng không đạt chuẩn, TS Nguyễn Kim Vui - Giám đốc ĐH Thái Nguyên - nhìn nhận chất lượng đại học đi xuống là do số lượng tuyển vào đào tạo quá nhiều so với năng lực thực tại của các trường. TS Vui cho rằng: “Các trường đại học phải đảm bảo về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, phòng thực hành thì mới đảm bảo được chất lượng đào tạo. Đằng này nhiều trường tuyển sinh nhiều nhưng cơ sở vật chất lại không có gì. Mặt khác về chất lượng đội ngũ giảng viên, số tiến sĩ đã ít, nhưng ra trường không ham làm giảng dạy mà ham làm quản lý; hoặc là phấn đấu làm hiệu trưởng, hiệu phó chứ ít khi phấn đấu có những công trình nghiên cứu hay đào tạo. Về chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra chúng ta đã làm nhưng tôi cho rằng làm chưa sâu sát và chưa bài bản”.

Chưa đáp ứng 
thị trường lao động

Về con số hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp trong thị trường lao động khiến cho dư luận xã hội có khá nhiều băn khoăn và lo lắng, đặc biệt là hàng triệu học sinh và phụ huynh trên cả nước. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM - hiện nay cơ sở dữ liệu về nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội và nguồn đào tạo nhân lực cho từng ngành nghề cụ thể chưa được phổ biến để các tổ chức đào tạo sử dụng để phân tích phục vụ công tác điều chỉnh quy mô đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh...

“Các trung tâm dự báo nguồn nhân lực cũng có những con số dự báo về các lĩnh vực nhưng khá rộng. Những con số dự báo ấy là có, nhưng rồi không có trường đại học nào sử dụng được để xác định chỉ tiêu, cũng như học sinh hay phụ huynh cũng không thể căn cứ để làm một kênh chọn lựa. Hiện nay các trường đại học chỉ xác định chỉ tiêu dựa trên năng lực hiện có. Với cơ chế quản lý “học phí thấp”, để có thể vận hành hệ thống tổ chức, các trường phải tuyển cho hết chỉ tiêu ứng với 
năng lực. Và với số lượng trung bình mỗi tỉnh, thành phố có 6,6 trường ĐH, CĐ và không có đơn vị nào kiểm soát số lượng nguồn nhân lực đào tạo theo từng ngành nghề dẫn đến số lượng nhân lực cung - cầu theo từng ngành nghề tương ứng khó có thể gặp nhau” - PGS-TS Đỗ Văn Dũng phân tích.

Hiệu trưởng ĐH 
phải chịu trách nhiệm

Tại Hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thẳng thắn, một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục đại học hiện nay là tỉ lệ sinh viên thất nghiệp ngày càng cao. Ông Nhạ cho hay: “Tại kỳ họp Quốc hội, rất nhiều đại biểu chuyển tải ý kiến của cử tri về vấn đề sinh viên ra trường không có việc làm, điều này khiến xã hội bức xúc. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng quan trọng nhất là bắt đầu từ phía cung - tức là phía đào tạo của chúng ta”.

Bộ trưởng nêu thực tế, các trường ĐH phải dự báo được thị trường lao động. Tuyển sinh năm nay nhưng 3-4 năm sau sinh viên mới tốt nghiệp ra trường thì phải biết đào tạo ngành nào xã hội cần. Tuy nhiên đây lại là điều các cơ sở đào tạo dành ít nguồn lực đầu tư thực hiện. Điều này dẫn đến tính trạng có những ngành truyền thống một thời rất mạnh, bây giờ gặp rất nhiều khó khăn, các ngành thị trường đang cần thì nhà trường lại không có đủ điều kiện, năng lực để đáp ứng, chưa kể là những khó khăn từ môi trường chính sách chưa kiến tạo được cho các trường đại học tiếp cận với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, xu hướng cạnh tranh quyết liệt và liên tục, sợ nhất là đào tạo chệch hướng so với nhu cầu của thị trường lao động.

Bàn về giải pháp nâng cao tỉ lệ việc làm cho sinh viên, PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM - cho rằng, trước hết phải quy hoạch lại mạng lưới các trường ĐH trong cả nước, chấm dứt tình trạng mở trường ồ ạt như trước đây. Ngoài ra, các trường ĐH nói chung cần mạnh dạn bỏ những ngành nghề lạc hậu, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, thực hiện phân luồng, đổi mới cơ chế quản lý.

Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, trong đó, ngành giáo dục phải có những đột phá về nguồn lực. Càng ngày nhu cầu của thị trường lao động của các nước trong quá trình hội nhập quốc tế càng cao, nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và dịch vụ thì sẽ thua ngay trên sân nhà.

Đại học sẽ phải tự chủ

Ngoài những yếu tố như đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính thì quản trị đại học cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ĐH. Trong đó, hiệu trưởng các trường ĐH bây giờ chịu thách thức rất lớn: Thách thức từ yêu cầu chất lượng cao, thách thức làm sao để đáp ứng các yêu cầu về đổi mới và cả thách thức từ hiện trạng đội ngũ giảng viên.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nêu thực tế, tính hành chính trong đại học rất cao, và ở chỗ nào nặng về hành chính thì sự sáng tạo càng kém. Vì vậy, ĐH phải tự chủ. “Tự chủ là xu hướng tất yếu, nhưng phải có lộ trình, phải có hiệu quả chứ không phải muốn tự chủ là tự chủ” - Bộ trưởng nhấn mạnh. Hiện nay chúng ta có 15 trường đang thực hiện tự chủ đại học. Đây là thực hiện thí điểm để rút kinh nghiệm nhằm triển khai và nhân rộng.

VƯƠNG TRẦN 
- NGUYỄN THUỲ

Tuyển sinh ồ ạt...

Theo TS Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TPHCM - một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do có nhiều trường ĐH đã được “đẻ ra” nhưng không đúng chuẩn, dẫn đến đào tạo tràn lan và không kiểm soát được chất lượng. “Quá nhiều trường ĐH không đủ tiêu chuẩn đã được “đẻ ra”. Vì vậy, chúng ta cần phải lập lại trật tự bằng cách rà soát lại xem trường nào đạt chuẩn, đảm bảo các tiêu chí thì mới giữ lại. Còn trường nào quá yếu, không đảm bảo về số lượng tiến sĩ thì không nên để tồn tại. Một trường mà chỉ có 5-10 tiến sĩ thì không thể nào đáp ứng được yêu cầu của trường ĐH” - TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc nhiều trường ĐH tuyển sinh ồ ạt nhưng không đạt chuẩn, TS Nguyễn Kim Vui - Giám đốc ĐH Thái Nguyên - nhìn nhận chất lượng đại học đi xuống là do số lượng tuyển vào đào tạo quá nhiều so với năng lực thực tại của các trường. TS Vui cho rằng: “Các trường đại học phải đảm bảo về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, phòng thực hành thì mới đảm bảo được chất lượng đào tạo. Đằng này nhiều trường tuyển sinh nhiều nhưng cơ sở vật chất lại không có gì. Mặt khác về chất lượng đội ngũ giảng viên, số tiến sĩ đã ít, nhưng ra trường không ham làm giảng dạy mà ham làm quản lý; hoặc là phấn đấu làm hiệu trưởng, hiệu phó chứ ít khi phấn đấu có những công trình nghiên cứu hay đào tạo. Về chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra chúng ta đã làm nhưng tôi cho rằng làm chưa sâu sát và chưa bài bản”.

Chưa đáp ứng 
thị trường lao động

Về con số hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp trong thị trường lao động khiến cho dư luận xã hội có khá nhiều băn khoăn và lo lắng, đặc biệt là hàng triệu học sinh và phụ huynh trên cả nước. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM - hiện nay cơ sở dữ liệu về nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội và nguồn đào tạo nhân lực cho từng ngành nghề cụ thể chưa được phổ biến để các tổ chức đào tạo sử dụng để phân tích phục vụ công tác điều chỉnh quy mô đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh...

“Các trung tâm dự báo nguồn nhân lực cũng có những con số dự báo về các lĩnh vực nhưng khá rộng. Những con số dự báo ấy là có, nhưng rồi không có trường đại học nào sử dụng được để xác định chỉ tiêu, cũng như học sinh hay phụ huynh cũng không thể căn cứ để làm một kênh chọn lựa. Hiện nay các trường đại học chỉ xác định chỉ tiêu dựa trên năng lực hiện có. Với cơ chế quản lý “học phí thấp”, để có thể vận hành hệ thống tổ chức, các trường phải tuyển cho hết chỉ tiêu ứng với 
năng lực. Và với số lượng trung bình mỗi tỉnh, thành phố có 6,6 trường ĐH, CĐ và không có đơn vị nào kiểm soát số lượng nguồn nhân lực đào tạo theo từng ngành nghề dẫn đến số lượng nhân lực cung - cầu theo từng ngành nghề tương ứng khó có thể gặp nhau” - PGS-TS Đỗ Văn Dũng phân tích.

Hiệu trưởng ĐH 
phải chịu trách nhiệm

Tại Hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thẳng thắn, một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục đại học hiện nay là tỉ lệ sinh viên thất nghiệp ngày càng cao. Ông Nhạ cho hay: “Tại kỳ họp Quốc hội, rất nhiều đại biểu chuyển tải ý kiến của cử tri về vấn đề sinh viên ra trường không có việc làm, điều này khiến xã hội bức xúc. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng quan trọng nhất là bắt đầu từ phía cung - tức là phía đào tạo của chúng ta”.

Bộ trưởng nêu thực tế, các trường ĐH phải dự báo được thị trường lao động. Tuyển sinh năm nay nhưng 3-4 năm sau sinh viên mới tốt nghiệp ra trường thì phải biết đào tạo ngành nào xã hội cần. Tuy nhiên đây lại là điều các cơ sở đào tạo dành ít nguồn lực đầu tư thực hiện. Điều này dẫn đến tính trạng có những ngành truyền thống một thời rất mạnh, bây giờ gặp rất nhiều khó khăn, các ngành thị trường đang cần thì nhà trường lại không có đủ điều kiện, năng lực để đáp ứng, chưa kể là những khó khăn từ môi trường chính sách chưa kiến tạo được cho các trường đại học tiếp cận với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, xu hướng cạnh tranh quyết liệt và liên tục, sợ nhất là đào tạo chệch hướng so với nhu cầu của thị trường lao động.

Bàn về giải pháp nâng cao tỉ lệ việc làm cho sinh viên, PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM - cho rằng, trước hết phải quy hoạch lại mạng lưới các trường ĐH trong cả nước, chấm dứt tình trạng mở trường ồ ạt như trước đây. Ngoài ra, các trường ĐH nói chung cần mạnh dạn bỏ những ngành nghề lạc hậu, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, thực hiện phân luồng, đổi mới cơ chế quản lý.

Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, trong đó, ngành giáo dục phải có những đột phá về nguồn lực. Càng ngày nhu cầu của thị trường lao động của các nước trong quá trình hội nhập quốc tế càng cao, nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và dịch vụ thì sẽ thua ngay trên sân nhà.

Đại học sẽ phải tự chủ

Ngoài những yếu tố như đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính thì quản trị đại học cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ĐH. Trong đó, hiệu trưởng các trường ĐH bây giờ chịu thách thức rất lớn: Thách thức từ yêu cầu chất lượng cao, thách thức làm sao để đáp ứng các yêu cầu về đổi mới và cả thách thức từ hiện trạng đội ngũ giảng viên.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nêu thực tế, tính hành chính trong đại học rất cao, và ở chỗ nào nặng về hành chính thì sự sáng tạo càng kém. Vì vậy, ĐH phải tự chủ. “Tự chủ là xu hướng tất yếu, nhưng phải có lộ trình, phải có hiệu quả chứ không phải muốn tự chủ là tự chủ” - Bộ trưởng nhấn mạnh. Hiện nay chúng ta có 15 trường đang thực hiện tự chủ đại học. Đây là thực hiện thí điểm để rút kinh nghiệm nhằm triển khai và nhân rộng.

VƯƠNG TRẦN 
- NGUYỄN THUỲ

Tuyển sinh ồ ạt...

Theo TS Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG TPHCM - một trong những nguyên nhân của thực trạng này là do có nhiều trường ĐH đã được “đẻ ra” nhưng không đúng chuẩn, dẫn đến đào tạo tràn lan và không kiểm soát được chất lượng. “Quá nhiều trường ĐH không đủ tiêu chuẩn đã được “đẻ ra”. Vì vậy, chúng ta cần phải lập lại trật tự bằng cách rà soát lại xem trường nào đạt chuẩn, đảm bảo các tiêu chí thì mới giữ lại. Còn trường nào quá yếu, không đảm bảo về số lượng tiến sĩ thì không nên để tồn tại. Một trường mà chỉ có 5-10 tiến sĩ thì không thể nào đáp ứng được yêu cầu của trường ĐH” - TS Võ Văn Sen nhấn mạnh.

Đồng quan điểm về việc nhiều trường ĐH tuyển sinh ồ ạt nhưng không đạt chuẩn, TS Nguyễn Kim Vui - Giám đốc ĐH Thái Nguyên - nhìn nhận chất lượng đại học đi xuống là do số lượng tuyển vào đào tạo quá nhiều so với năng lực thực tại của các trường. TS Vui cho rằng: “Các trường đại học phải đảm bảo về cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, phòng thực hành thì mới đảm bảo được chất lượng đào tạo. Đằng này nhiều trường tuyển sinh nhiều nhưng cơ sở vật chất lại không có gì. Mặt khác về chất lượng đội ngũ giảng viên, số tiến sĩ đã ít, nhưng ra trường không ham làm giảng dạy mà ham làm quản lý; hoặc là phấn đấu làm hiệu trưởng, hiệu phó chứ ít khi phấn đấu có những công trình nghiên cứu hay đào tạo. Về chương trình đào tạo và chuẩn đầu ra chúng ta đã làm nhưng tôi cho rằng làm chưa sâu sát và chưa bài bản”.

Chưa đáp ứng 
thị trường lao động

Về con số hơn 200.000 cử nhân thất nghiệp trong thị trường lao động khiến cho dư luận xã hội có khá nhiều băn khoăn và lo lắng, đặc biệt là hàng triệu học sinh và phụ huynh trên cả nước. Theo PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM - hiện nay cơ sở dữ liệu về nhu cầu nguồn nhân lực của xã hội và nguồn đào tạo nhân lực cho từng ngành nghề cụ thể chưa được phổ biến để các tổ chức đào tạo sử dụng để phân tích phục vụ công tác điều chỉnh quy mô đào tạo, chỉ tiêu tuyển sinh...

“Các trung tâm dự báo nguồn nhân lực cũng có những con số dự báo về các lĩnh vực nhưng khá rộng. Những con số dự báo ấy là có, nhưng rồi không có trường đại học nào sử dụng được để xác định chỉ tiêu, cũng như học sinh hay phụ huynh cũng không thể căn cứ để làm một kênh chọn lựa. Hiện nay các trường đại học chỉ xác định chỉ tiêu dựa trên năng lực hiện có. Với cơ chế quản lý “học phí thấp”, để có thể vận hành hệ thống tổ chức, các trường phải tuyển cho hết chỉ tiêu ứng với 
năng lực. Và với số lượng trung bình mỗi tỉnh, thành phố có 6,6 trường ĐH, CĐ và không có đơn vị nào kiểm soát số lượng nguồn nhân lực đào tạo theo từng ngành nghề dẫn đến số lượng nhân lực cung - cầu theo từng ngành nghề tương ứng khó có thể gặp nhau” - PGS-TS Đỗ Văn Dũng phân tích.

Hiệu trưởng ĐH 
phải chịu trách nhiệm

Tại Hội nghị “Giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thẳng thắn, một trong những thách thức lớn của ngành giáo dục đại học hiện nay là tỉ lệ sinh viên thất nghiệp ngày càng cao. Ông Nhạ cho hay: “Tại kỳ họp Quốc hội, rất nhiều đại biểu chuyển tải ý kiến của cử tri về vấn đề sinh viên ra trường không có việc làm, điều này khiến xã hội bức xúc. Nguyên nhân thì có nhiều nhưng quan trọng nhất là bắt đầu từ phía cung - tức là phía đào tạo của chúng ta”.

Bộ trưởng nêu thực tế, các trường ĐH phải dự báo được thị trường lao động. Tuyển sinh năm nay nhưng 3-4 năm sau sinh viên mới tốt nghiệp ra trường thì phải biết đào tạo ngành nào xã hội cần. Tuy nhiên đây lại là điều các cơ sở đào tạo dành ít nguồn lực đầu tư thực hiện. Điều này dẫn đến tính trạng có những ngành truyền thống một thời rất mạnh, bây giờ gặp rất nhiều khó khăn, các ngành thị trường đang cần thì nhà trường lại không có đủ điều kiện, năng lực để đáp ứng, chưa kể là những khó khăn từ môi trường chính sách chưa kiến tạo được cho các trường đại học tiếp cận với nhu cầu thực tế. Trong khi đó, xu hướng cạnh tranh quyết liệt và liên tục, sợ nhất là đào tạo chệch hướng so với nhu cầu của thị trường lao động.

Bàn về giải pháp nâng cao tỉ lệ việc làm cho sinh viên, PGS-TS Đỗ Văn Dũng - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM - cho rằng, trước hết phải quy hoạch lại mạng lưới các trường ĐH trong cả nước, chấm dứt tình trạng mở trường ồ ạt như trước đây. Ngoài ra, các trường ĐH nói chung cần mạnh dạn bỏ những ngành nghề lạc hậu, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, thực hiện phân luồng, đổi mới cơ chế quản lý.

Bộ trưởng Nhạ nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, trong đó, ngành giáo dục phải có những đột phá về nguồn lực. Càng ngày nhu cầu của thị trường lao động của các nước trong quá trình hội nhập quốc tế càng cao, nếu chúng ta không chú ý đến việc nâng cao chất lượng đào tạo và dịch vụ thì sẽ thua ngay trên sân nhà.

Đại học sẽ phải tự chủ

Ngoài những yếu tố như đội ngũ, cơ sở vật chất và tài chính thì quản trị đại học cũng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục ĐH. Trong đó, hiệu trưởng các trường ĐH bây giờ chịu thách thức rất lớn: Thách thức từ yêu cầu chất lượng cao, thách thức làm sao để đáp ứng các yêu cầu về đổi mới và cả thách thức từ hiện trạng đội ngũ giảng viên.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nêu thực tế, tính hành chính trong đại học rất cao, và ở chỗ nào nặng về hành chính thì sự sáng tạo càng kém. Vì vậy, ĐH phải tự chủ. “Tự chủ là xu hướng tất yếu, nhưng phải có lộ trình, phải có hiệu quả chứ không phải muốn tự chủ là tự chủ” - Bộ trưởng nhấn mạnh. Hiện nay chúng ta có 15 trường đang thực hiện tự chủ đại học. Đây là thực hiện thí điểm để rút kinh nghiệm nhằm triển khai và nhân rộng.

VƯƠNG TRẦN 
- NGUYỄN THUỲ

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Trần Quý Châu
Giáo dục Việt Nam thụt lùi vì: - Học sinh Việt Nam chưa thật sự tự học; đào sâu suy nghĩ; còn phụ thuộc nhiều vào học thêm. Nhiều em học sinh giỏi, xuất sắc nhưng ra những bài toán nâng cao đều không tự giải được mà phải cần có thầy/cô hướng dẫn; - Kỳ thi đại học là nghiêm túc; đánh giá đúng thật chất học tập ở khối phổ thông nhưng lại bị hủy bỏ; - Sinh viên Việt Nam thường suy nghĩ “đại học là học đại” miễn sao có tấm bằng. Các trường chạy theo số lượng, Đại học mở tràn lan. Bộ Giáo dục lại quy định giảm đơn vị học trình môn học trong khi chưa có phương pháp để quản lý sinh viên phương pháp tự học, tự nghiên cứu ở nhà. - Đội ngũ giảng viên đại học, nhiều người là Thạc sĩ, Tiến sĩ nhưng chỉ có xuất phát điểm thấp là phổ thông học lực trung bình, chỉ thi đậu vào trường trung cấp hay đại học mở, sau đó thì làm…. tiến sĩ.
Trả lời - -
Nguyễn Trai
Chất lượng đại học kém chưa hẳn là chất lượng giáo viên tồi mà là nội dung đào tạo kém. Thay vì đi thẳng vào nội dung nghề nghiệp cần đào tạo, chúng ta lại dành nhiều thời gian đào tạo lý luận chung chung, đào tạo những thứ mà chuyên môn không đòi hỏi nhiều sau khi ra trường.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Cận cảnh cặp đôi cá voi lưu luyến không rời tại bờ biển Quảng Ngãi