NGUY CƠ “VỠ TRẬN” VỚI CÁC DỰ ÁN BOT GIAO THÔNG:

Khác biệt giữa phương án tài chính và thực tế

LĐ - 222 NHÓM PHÓNG VIÊN
Người dân phản đối thu phí tại trạm thu phí BOT quốc lộ 6 (Hòa Bình).

Phụ thuộc gần 90% nguồn vốn vào “bầu sữa” của các ngân hàng, không ít dự án BOT giao thông lẫn ngân hàng đều đánh cược với nhiều rủi ro và có nguy cơ vỡ trận khi phương án tài chính lập ra và thực tế khác xa nhau. Trong khi đó, việc mua lại các trạm thu phí bằng ngân sách như Bình Dương mới làm là vô cùng hãn hữu và ít nhiều gây tranh cãi.

Khi ngân hàng đánh bạc vào BOT

Báo cáo của một hội thảo chuyên ngành mới đây đã hé lộ những con số giật mình về các dự án BOT. Theo đó, tổng hạn mức cấp tín dụng của 19 tổ chức tín dụng đối với các dự án BOT, BT là 162.700 tỉ đồng trong đó 74,6% cấp cho các dự án BOT còn lại là BT, chiếm hơn 85% tổng số nguồn vốn cho các dự án BOT.

Việc đổ một khoản tiền khổng lồ với thời hạn cho vay dài được nhận định là chứa đựng nhiều rủi ro cho cả bên vay lẫn bên cho vay.

Trao đổi với báo Lao Động, TS. Phạm Thanh Thủy (Khoa Kế toán - Kiểm toán, Học viện Ngân hàng) nhận định, các dự án BOT có thời gian cho vay kéo dài rất nhiều so với các dự án BĐS khác trong khi việc thu hồi vốn để trả nợ chủ yếu từ việc thu phí khiến hệ số đảm bảo trả nợ thường rất thấp nên đa phần rủi ro sẽ dồn về phía các ngân hàng thương mại (NHTM). Tại Việt Nam 90% thu nhập của các ngân hàng từ nghiệp vụ tín dụng nên khi một khoản tín dụng lớn gặp rủi ro có thể dẫn tới tình trạng ngân hàng thiếu vốn khả dụng hoặc mất khả năng thanh toán. Bên cạnh đó, đối với các dự án BOT, do tính chất đặc thù, cán bộ tín dụng không đủ trình độ chuyên môn để có thể đánh giá hết rủi ro liên quan, không đủ khả năng thẩm định dự án, cũng như không thể đánh giá được năng lực tài chính của các khách hàng - nhà đầu tư một cách đầy đủ.

Thêm vào đó, năng lực tài chính của các nhà đầu tư vào BOT còn yếu kém, dự án BOT kéo dài và nhà đầu tư không nhìn thấy hết được khó khăn, đặc biệt khi không có cam kết về lãi suất vay dài hạn của ngân hàng nên không thể tính toán được phương án phát triển dài hạn. Do đó, các nhà đầu tư sẽ bị động khi có sự biến động về lãi suất vay từ phía ngân hàng, buộc phải tăng mức thu phí.

Trạm thu phí BOT QL51 Long Thành - Dầu Giây.

Một chuyên gia ngân hàng khác nhận định việc lấy ngắn nuôi dài của các dự án BOT cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng thanh khoản của các NHTM. Cùng với việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chính thức sửa Thông tư 36 bằng Thông tư 06 buộc các NHTM phải có lộ trình giảm tỉ lệ sử dụng vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn từ 60% xuống 40%, khiến cho các NHTM đang có các khoản cho vay BOT (thường với thời gian cho vay lên đến 20 năm) bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Một số dự án ngấp nghé bờ vực vỡ trận

Trên thực tế, không ít dự án BOT đang dần trở thành trái đắng của cả nhà đầu tư lẫn ngân hàng. Mới nhất và cũng “kêu” to nhất là dự án BOT cầu Hạc Trì, Phú Thọ khi lưu lượng xe qua cầu chỉ đạt gần 50% dự kiến và với tiến độ thu phí hiện nay, đến hết năm 2016, tiền phí thu được có thể không đủ trả lãi ngân hàng và 3 DN góp vốn vào đây có thể sẽ mất tài sản thế chấp khi vay vốn vì không đảm bảo được nguồn tiền để trả nợ gốc và lãi cho phía ngân hàng như đã cam kết.

Dự án này có tổng vốn đầu tư hơn 1.828 tỉ đồng nhưng 85% số vốn là do vay của ngân hàng với lãi suất thương mại. Trao đổi báo giới, bà Trần Ngọc Lê - Phó Giám đốc Cty CP BOT cầu Việt Trì cho biết, theo phương án tài chính đã được phê duyệt, trung bình mỗi tháng trong năm 2016 phải đạt doanh thu 11,5 tỉ đồng/tháng, tương đương 380 triệu đồng/ngày, trong khi trên thực tế, số tiền hiện chỉ dao động từ 150 - 220 triệu đồng/ngày. Do đó, nhà đầu tư không chỉ đang lỗ 3,5 - 4 tỉ đồng/tháng mà còn có thể bị ngân hàng xiết nợ.

Chưa gặp khó như BOT cầu Hạc Trì nhưng thực thu tại các dự án như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, BOT QL6 Lương Sơn - Hòa Bình đang ở khá xa mức dự kiến trong phương án tài chính. Theo tính toán của chủ đầu tư BOT QL6, tính đến ngày 31.7, doanh thu thu phí đạt 60,5 tỉ đồng/124 tỉ đồng (đạt 48%) của phương án tài chính.

Bình Dương dùng ngân sách mua lại trạm thu phí, ủng hộ hay không?

Mới đây, UBND tỉnh Bình Dương đã quyết định dùng ngân sách tỉnh mua lại trạm thu phí An Phú đường ĐT 743 (thị xã Thuận An) từ Cty CP vật liệu và xây dựng Bình Dương sau đó nâng cấp, mở rộng và không thu phí của người dân.

Việc này được lý giải để giải quyết ùn tắc cho người dân, kết nối với TPHCM, Bình Dương, Bình Phước, Campuchia và thu hút đầu tư cho tỉnh và tổng số vốn đầu tư mở rộng tuyến này lên đến 1.330 tỉ đồng. Không ít ý kiến ủng hộ việc làm này nhưng cũng có một số người đặt câu hỏi việc sử dụng nguồn ngân sách địa phương để mua lại trạm thu phí của UBND tỉnh BD liệu có hợp lý và có trở thành tiền lệ để các dự án BOT đang có nguy cơ vỡ trận bám vào?

Ông Nguyễn Văn Huyện - Tổng Cục trưởng Cục Đường bộ Bộ GTVT cho rằng: “Đó là điều rất tốt để giảm gánh nặng cho người dân và phương tiện lưu thông. Không riêng BD, ngay cả với hàng loạt trạm thu phí khác, nếu nhà nước có đủ ngân sách để mua lại tôi cũng hoàn toàn ủng hộ”. Còn theo luật sư Hồ Nguyên Lễ - Trưởng Văn phòng luật sư Tín Nghĩa TPHCM: “Việc thu - chi nguồn vốn ngân sách phải tuân thủ đầy đủ các trình tự lập dự toán, cơ quan chức năng thẩm định, cấp phê duyệt… Đầu tư vào dự án nào cần phải có sự cân đối hợp lý, không phải gặp đâu là chi, là duyệt, là giải ngân”.

Tiến sĩ Trần Văn Thuận - chuyên gia Viện Quy hoạch kinh tế TPHCM - nhận định: “Dùng ngân sách để “sửa sai” quy hoạch ở đây, chẳng đáng hoan nghênh. Theo tôi, sử dụng ngân sách chỉ nên dành cho những dự án “đặc biệt” mà thôi”. K.H -L.H - H.H

Theo báo cáo của các tổ chức tín dụng, đến cuối tháng 3.2016, 19 tổ chức tín dụng gồm 4 NHTM nhà nước, 11 NHTM cổ phần, 3 tổ chức tín dụng nước ngoài và 1 Cty tài chính đã và đang rót tiền vào 150 dự án BOT, BT giao thông. Trong đó tính đến 30.6.2016, chỉ riêng các NHTM đã cam kết chi 159.204 tỉ đồng; tổng số dư cấp tín dụng là 83.611 tỉ đồng và hiện nay có 22 dự án bị chậm tiến độ. Cũng theo báo cáo, tính đến hết quý I/2016, nợ xấu đã phát sinh tại 3 ngân hàng là: VietinBank (83,4 tỉ đồng nợ nhóm 5 tại dự án nâng cấp mở rộng đầu tư QL 14 đoạn Cây Chanh - cầu 38 theo hình thức BOT); MBBank (4,61 tỉ đồng nợ nhóm 5 tại dự án hầm Cổ Mã); và ABBank (0,64 tỉ đồng nợ nhóm 4 tại công trình đầu tư mở rộng QL1).
Loading...

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất


Bất động sản Đà Nẵng: Những thương vụ chuyển nhượng ngàn tỷ và 0 đồng tiền thuế

Xem tại đây

Thị trường bất động sản Đà Nẵng đã và đang chứng kiến những thương vụ chuyển nhượng có quy mô lớn, với hàng loạt dự án nghỉ dưỡng có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nhưng sau những vụ chuyển nhượng đình đám ấy, chỉ duy nhất 1 thương vụ thực hiện nghĩa vụ thuế.    

Thương vụ ngàn tỷ đáng chú ý nhất thời gian qua tại TP. Đà Nẵng được cho là Dự án Hyatt Regency, với quy mô 400 biệt thự, phòng khách sạn và căn hộ được Tập đoàn Indochina Land bán cho Gaw Capital. Một thương vụ đình đám khác được nhắc đến “con đường dịch chuyển dích dắc” của Khách sạn One Poera Danang (tiêu chuẩn 5 sao, quy mô 200 phòng tiêu chuẩn), xuất phát từ Hoàng Anh Gia Lai, sau đó qua tay một đại gia với giá 31,4 triệu USD. Khách sạn này có điểm đến mới là nhà đầu tư Success Dragon. Ngoài ra, mới đây, cao ốc Indochina Riverside (74 - đường Bạch Đằng) cũng được VinaIndochina sang tên cho nhà đầu tư Kajima.

Theo thống kê của cơ quan thuế TP. Đà Nẵng, một số đơn vị đã nộp thuế như Công ty TNHH Sân golf VinaCapital nộp thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động chuyển nhượng vốn là 178,6 tỷ đồng; tiền thuê đất nộp một lần của Công ty TNHH Sân golf VinaCapital và Công ty TNHH Mega Assets là 103,6 tỷ đồng… Tuy nhiên, có những dự án được nhà đầu tư chuyển nhượng, nhưng cơ quan thuế không thu được đồng nào.

Đơn cử, Dự án Hyatt Regency được thực hiện chuyển nhượng qua giao dịch của công ty mẹ (có trụ sở ở nước ngoài) với đối tác cũng không có trụ sở tại Việt Nam, cho nên, dù giá chuyển nhượng của dự án lên tới 1.000 tỷ đồng, song cơ quan thuế Việt Nam không thể thu thuế. Ông Trần Văn Sơn, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Đà Nẵng cho rằng: “Đây là lỗ hổng rất lớn của luật pháp. Chúng tôi kiến nghị, khi doanh nghiệp thay đổi cổ đông thì buộc phải thực hiện nghĩa vụ thuế”.

Nhà đầu tư nước ngoài rót 1 tỉ USD vào bất động sản Việt Nam

Xem tại đây

Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa công bố số liệu thu hút FDI 9 tháng đầu năm. Theo đó, cả nước có 1.820 dự án mới được cấp phép với tổng vốn đăng ký là 11,02 tỉ USD, tăng 1,1% so với cùng kỳ. Có 851 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn với giá trị tăng thêm là 5,3 tỉ USD, giảm 13,9% so với cùng kỳ.

Trong 9 tháng, tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm là 16,4 tỉ USD, giảm 4,2% so với cùng kỳ 2015.

Nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 19 lĩnh vực, trong đó tổng số vốn cấp mới (767 dự án) và tăng thêm vào công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 12,15 tỉ USD.

Đứng thứ 2 là lĩnh vực bất động sản với 34 dự án cấp mới, tổng vốn 1 tỉ USD. Kế đến là lĩnh vực khoa học công nghệ với 649 triệu USD…

Hàn Quốc vẫn giữ vững ngôi vị quán quân với gần 5,6 tỉ USD đầu tư vào Việt Nam. Tháng thứ 2 liên tiếp Singapore giữ vị trí thứ 2 sau Hàn Quốc với tổng vốn đầu tư là 1,84 tỉ USD.

Về địa phương thu hút vốn FDI, Hải Phòng dẫn đầu với 37 dự án cấp mới, 28 lượt dự án điều chỉnh vốn, tương ứng 2,74 tỉ USD. Tiếp theo là Hà Nội và Đồng Nai với tổng số vốn đầu tư lần lượt là 1,97 và 1,89 tỉ USD.

Dân chơi Việt thi “phá xe” trong mưa

Xem tại đây

Đến hẹn lại lên, giải đua xe ôtô địa hình (VOC) lần thứ 8 tiếp tục là sân chơi gây nghiện cho các tay đua mê “phá xe”. Với sự góp mặt của các mạnh thường quân như PV Oil, Nissan, giải đua năm nay có phần xôm tụ hơn và diễn ra trong 2 ngày 24 và 25.9.2016.

Như thường lệ, ngày thi đầu tiên diễn ra trong thời tiết xấu với mưa to gió lớn. Điều này có thể gây khó cho ban tổ chức nhưng lại là thử thách mà nhiều tay đua thích thú dù trời mưa khiến các đường đua ngập nước sâu hơn, trơn trượt hơn.

Trên thực tế, thú vui bùn đất có phần khác người này thực chất giúp những tay lái luyện công để có thể xông pha vào những khu vực khó khăn và đóng góp cho các hoạt động cộng đồng tại những nơi vùng sâu vùng xa hoặc gặp khó vì thiên tai bão lũ.

Giải năm nay vẫn bao gồm 3 hạng thi đấu: Vua bán tải Việt nam (tối đa 25 đội), Cơ bản (tối đa 20 đội), và Nâng cao (tối đa 20 đội) và mỗi xe chỉ được đăng kí tham gia một hạng thi đấu. Các tay đua có tổng cộng 9 bài thi trong đó hạng Vua bán tải Việt Nam thi đấu 4 bài, hạng Cơ bản thi đấu 6 bài, hạng Nâng cao thi đấu 8 bài và 1 bài vượt rừng trong đêm dành riêng cho những đội đăng kí.

Hỗ trợ hơn 750.000 EUR ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ

Xem tại đây

Theo Bộ khoa học và công nghệ (KHCN), Ban Quản lý Dự án hỗ trợ xây dựng chính sách đổi mới và phát triển các cơ sở ươm tạo doanh nghiệp (BIPP) đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận tài trợ thực hiện dự án. Thông qua việc ký kết này, Dự án BIPP sẽ triển khai các hoạt động tập trung vào việc hỗ trợ ươm tạo doanh nghiệp (KHCN) và thí điểm vận hành quỹ hỗ trợ cho hoạt động ươm tạo, góp phần phát triển lực lượng doanh nghiệp KHCN có năng lực đổi mới, sáng tạo cao.

Cụ thể, BIPP đã ký 3 hợp đồng tài trợ với: Trung tâm Thiết kế, Chế tạo và Thử nghiệm (SATI-TECH) trị giá 495.000 EUR thực hiện việc triển khai Quỹ InnoFund nhằm đẩy khoa học kinh doanh và đổi mới công nghệ và hỗ trợ tổ chức; Trung tâm Ươm tạo Công nghệ và Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ - Viện Ứng dụng Công nghệ (NTBIC) trị giá 170,000 EUR thực hiện triển khai các hoạt động ươm tạo doanh nghiệp KHCN tại Hà Nội; Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Công nghệ - Đại học Bách khoa TPHCM (HCMUT-TBI) trị giá 100.000 EUR thực hiện triển khai các hoạt động ươm tạo doanh nghiệp KHCN tại TPHCM.

Thị trường bất động sản: Khách ngoại vẫn còn e ngại!

Xem tại đây

Tỷ lệ sở hữu của khối khách ngoại tại nhiều dự án chung cư đắt hàng vẫn khá khiêm tốn. Nguyên nhân được xác định chủ yếu đến từ tâm lý e ngại rào cản pháp lý, chính sách giải quyết tranh chấp khi gặp vướng mắc phát sinh, thanh toán, bất đồng ngôn ngữ,... giữa các bên tham gia.

Khảo sát tại nhiều dự án khác tại quận 2, quận 7, quận Bình Thạnh, Phú Nhuận,... cho thấy tỷ lệ khách hàng nước ngoài sở hữu căn hộ chung cư tại Việt Nam chưa nhiều.

Ngay đối với những dự án của nhiều chủ đầu tư uy tín khác như VinGroup với Vinhomes Golden River, Novaland với Sunrise City, Sala do Đại Quang Minh phát triển, Khang Điền, Hưng Thịnh,...  nổi đình nổi đám thời gian qua, song tỷ lệ khách hàng đến hỏi mua và tiến tới giao dịch thành công không nhiều, trung bình chỉ 5 – 7%.

Ông Marc Towsend, Giám đốc điều hành CBRE nhận định, không phải người nước ngoài không quan tâm đến BĐS Việt Nam, hay những dự án của các chủ đầu tư đang triển khai thiếu hấp dẫn mà bởi lý do là phần lớn người nước ngoài sang Việt Nam sinh sống, làm việc, trong khoảng thời gian nhất định, rồi họ về nước nên thường không có ý định mua nhà đất định cư lâu dài. Trong khi để sở hữu BĐS tại Việt Nam, bên cạnh việc giá cả không hề rẻ, thủ tục mua nhà đối với người nước ngoài hiện cũng chưa thực sự dễ dàng.

Về vấn đề này, Tổng giám đốc JLL Việt Nam Stephen Wyatt cho rằng, một trong những trở ngại chính mà người nước ngoài gặp phải khi có ý định mua BĐS tại Việt Nam chính là lo ngại về tính minh bạch và yếu tố pháp lý của dự án.

Kinh tế 24h: Dân chơi Việt thi “phá xe”; chuyển nhượng ngàn tỉ và 0 đồng tiền thuế