Nợ xấu tăng trở lại, bất thường hay bình thường?

Gia Miêu

Báo cáo tài chính (BCTC) 6 tháng đầu năm 2016 của ngành ngân hàng mặc dù cho thấy tỷ lệ nợ xấu vẫn đang được kiểm soát, tuy nhiên ở một vài ngân hàng thì lại cho thấy nhiều điều đáng lo ngại.

Tăng mạnh

Đáng nói nhất có thể kể đến tình hình nợ xấu của Eximbank khi mà theo BCTC tính đến ngày 30.6.2016, nợ xấu của Eximbank đang ở mức 4.285 tỉ đồng, tăng hơn 2.711 tỉ đồng so với thời điểm cuối năm 2015 (cuối năm 2015, nợ xấu của Eximbank là 1.574 tỉ đồng), tương ứng mức tăng 172%, chiếm 5,3% trên tổng dư nợ. 

Con số này đã tăng cao so với tỷ lệ nợ xấu chưa đến 2% tại thời điểm cuối năm 2015. Trong đó, nợ dưới chuẩn là 2.415 tỉ đồng, chiếm hơn một nửa tổng nợ xấu và tăng gấp 13 lần thời điểm cuối năm 2015. Nợ nghi ngờ tăng 34,8%, từ 591 tỉ đồng lên 797 tỉ đồng... 

Trong bối cảnh tình hình nhân sự lãnh đạo vẫn chưa ổn định khi mà lần thứ 3 trong năm nay, ĐHCĐ của ngân hàng này lại phải bị hoãn vì lý do NHNN yêu cầu kiểm tra lại tư cách của các ứng viên cho HĐQT thì có thể nói tình hình của ngân hàng này vẫn trong bối cảnh sau cơn mưa trời vẫn tối.

Một NHTMCP khác cũng đang quay quần với nợ xấu đó chính là Sacombank. Sau cú sáp nhập lịch sử với Southernbank, câu chuyện phải giải quyết gánh nặng nợ xấu là điều đã được bàn thảo và đã có nhiều phương án dự tính. Tuy nhiên, dường như mọi thứ vẫn chưa thể vào đường ray đúng như kịch bản. Sacombank vừa công bố BCTC 6 tháng đầu năm 2016 với lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 363 tỉ đồng, giảm tới 76% so với cùng kỳ năm 2015. 

Nguyên nhân khiến lợi nhuận sụt giảm đó là do chi phí dự phòng rủi ro tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Theo đó, quý II/2016, chi phí dự phòng lên tới 681 tỉ đồng, luỹ kế 6 tháng là 731 tỉ đồng. Chi phí hoạt động cũng tăng lên 2.824 tỉ đồng. Cùng với đó, tỷ lệ nợ xấu tăng lên 2,83%, trong khi cuối 2015 chỉ 1,85%. Tổng nợ xấu 6 tháng đầu năm của Sacombank là 5.649 tỉ đồng.

Bóng ma nợ xấu cũng đang khiến cho bảng BCTC của nhiều ông lớn trong ngành không được đẹp như mong muốn. Theo BCTC hợp nhất quý II/2016 vừa được công bố của BIDV, con số đáng chú ý là thực trạng nợ xấu của ngân hàng. Mặc dù tỉ lệ không có sự gia tăng đột biến nhưng con số tuyệt đối đã tăng hơn 3.000 tỉ đồng trong 6 tháng đầu năm 2016, trong đó nợ nhóm 4 tăng từ gần 888 tỉ đầu năm lên hơn 2.326 tỉ đồng...

Thách thức xử lý nợ xấu

Theo báo cáo mới nhất thì tổng số nợ xấu tính cho đến hết 6 tháng đầu năm nay mà VAMC đã mua đạt 241.000 tỉ đồng nợ xấu. Con số gần như không tăng hơn là bao nhiều so với con số được đưa ra vào cuối năm 2015. Nghĩa là trong 6 tháng đầu năm nay, số nợ xấu được bán cho VAMC khá ít hay nói đúng hơn là sức chứa nợ xấu của VAMC đang dần hạn chế. Và các con số được báo cáo ra dường như là một sự ghi nhận thực chất hơn về tình hình nợ xấu của ngân hàng vì đã không còn chỗ cho việc chuyển nợ xấu “từ túi trái sang túi phải”.

Năm 2016, chỉ các TCTD có nợ xấu trên 3% mới phải bán cho VAMC, còn lại phải tự xử lý. Rõ ràng, với VAMC, năm 2016 không phải mua nợ là chính mà là bán nợ, xử lý tài sản đảm bảo, đôn đốc thu hồi trên cơ sở phân loại từng khoản nợ, mời khách hàng đến giải quyết… thực hiện các giải pháp đồng bộ. Thế nhưng, câu chuyện xử lý nợ xấu còn quá gian nan.

Chính đại diện VAMC cũng nhiều lần thừa nhận, việc chuyển sang mua bán nợ xấu theo cơ chế thị trường còn gặp rất nhiều rào cản về mặt luật pháp. Trong đó, mấu chốt của việc chuyển sang mua bán nợ bằng giá trị thật là định giá tài sản và xử lý tài sản một cách hợp pháp và hợp lý.

Theo các chuyên gia tài chính, mấu chốt của quá trình xử lý nợ xấu chính là tài sản đảm bảo, tài sản này phải có tính thanh khoản cao thì việc thanh lý sẽ dễ dàng hơn, nếu không sẽ gặp nhiều khó khăn. Trên thực tế, tài sản đảm bảo của khách hàng khi đi vay vốn tại ngân hàng thường dùng bằng bất động sản, chiếm tới hơn 70%. Tuy nhiên, thị trường bất động sản của Việt Nam lên xuống thất thường, có thể bị mất giá một cách nhanh chóng. Không chỉ vậy còn có câu chuyện khách hàng và doanh nghiệp có thể móc nối với nhau để “thổi” giá lên gấp nhiều lần giá trị thật, hoặc một tài sản có thể dùng để thế chấp nhiều lần vay nợ, nên khi vướng vào nợ xấu, ngân hàng không thể lấy khối tài sản này để bù đắp. Như vậy, trong “nút thắt” nợ xấu lại có “nút thắt” về việc xử lý tài sản đảm bảo. Việc xử lý này sẽ không dễ dàng, bởi nếu sửa đổi sẽ phải sửa đổi liên quan đến nhiều khoản luật như Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Kinh doanh Bất động sản, Luật Thi hành án… Luật chồng luật nên khó càng thêm khó.

Hơn nữa, khi đã mua nợ theo giá thị trường thì VAMC và TCTD cùng tính toán, tuy nhiên VAMC chỉ mua nợ khi đảm bảo kinh doanh không bị lỗ, trong khi đó, TCTD chỉ muốn bán được giá cao, thậm chí đòi thu đủ nợ gốc, đặc biệt là các khoản nợ xấu chưa trích hết dự phòng rủi ro, dẫn đến rất khó khăn khi mua nợ xấu theo giá thị trường đối với những khoản nợ xấu nội bảng và nợ xấu bán cho VAMC.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

huubinh
NẾU XEM ngân hàng ông danh lỗ 18000 tỷlà bình thường thì đúng là nợ xấu chẳng có gì phải lo cả cứ yên tâm đi bởi tiền chỉlà giấy in ra
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Sự thật về “vương quốc” phong tước vị Công chúa Châu Á cho Lý Nhã Kỳ