Xung quanh Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật:

Sửa quy định để tôn vinh người xứng đáng

LĐ - 50 Đặng Chung - Linh Phương
Chia sẻ
Nhà thơ Xuân Quỳnh và nhà thơ Thu Bồn.

Gia đình cố nhà thơ Xuân Quỳnh, nhạc sĩ Thuận Yến, nhạc sĩ - NSND Đinh Ngọc Liên mới đây đã đồng loạt lên tiếng, bày tỏ tâm tư quanh việc xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật năm nay.

Đây là việc “cực chẳng đã”, không ai muốn “ngửa tay xin danh hiệu”, nhưng sự lên tiếng lúc này là cần thiết, khi mỗi đợt xét tặng giải thưởng, danh hiệu cho văn nghệ sĩ luôn có những tranh cãi, chủ yếu liên quan đến tiêu chí cứng nhắc, làm tổn thương các nghệ sĩ tài năng.

“Trượt” tại hồ sơ!


Cuối tháng 2.2017, danh sách các tác giả được Chủ tịch Nước ký quyết định trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật (VHNT) đợt V - năm 2016 chính thức được công bố. Điều đáng tiếc và gây tranh cãi nhất là danh sách này thiếu vắng nhiều cái tên như nhà thơ Xuân Quỳnh, nhà thơ Thu Bồn, nhạc sĩ Thuận Yến…

Ở Giải thưởng Nhà nước, nhiều gương mặt quen cũng bị “trượt” như nhạc sĩ Nguyễn Thế Song, GS-TS Trần Lâm Biền, GS-TS Ngô Đức Thịnh. Chưa lần xét tặng nào số hồ sơ sau khi đã lọt qua 3 vòng xét là hội đồng cấp cơ sở, hội đồng chuyên ngành và hội đồng cấp nhà nước bị “để lại” nhiều như vậy. Riêng Giải thưởng Hồ Chí Minh có 8 trường hợp và Giải thưởng Nhà nước có 31 hồ sơ. Có trường hợp “trượt” vì thiếu giải thưởng, có trường hợp thì do sự tắc trách của hội đồng cơ sở trong quá trình chuẩn bị
hồ sơ.

Ông Phùng Huy Cẩn - Vụ trưởng Vụ Thi đua - Khen thưởng (Bộ VHTTDL) - đã thẳng thắn phê bình Hội Nhà văn Việt Nam vì “công tác chuẩn bị hồ sơ hành chính rất kém”. “Tại cuộc họp Hội đồng chuyên ngành, bản thân tôi và Thứ trưởng Bộ VHTTDL Lê Khánh Hải đã phê bình Hội đồng cấp cơ sở - Hội Nhà văn Việt Nam chuẩn bị hồ sơ chưa tốt về trường hợp của hai nhà thơ Xuân Quỳnh và Thu Bồn. Xuân Quỳnh có giải thưởng với tập thơ “Bầu trời trong quả trứng”, nhưng bà mất đã 30 năm nay, giấy tờ bị thất lạc, chúng tôi đã cho hội thêm một ngày về hoàn thiện lại hồ sơ, hướng dẫn bổ sung giấy xác nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam trao cho nữ thi sĩ. Nhưng đến hôm sau hồ sơ vẫn thiếu, hoặc cung cấp văn bản chưa đủ tính pháp lý, dẫn đến việc Xuân Quỳnh không có tên trong đợt xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt này” - ông Phùng Huy Cẩn cho biết.

Mãi đến ngày 23.2, khi sự việc gây bức xúc trong dư luận, gia đình cố nhà thơ đã gửi thư ngỏ đến các cơ quan liên quan, thì Hội Nhà văn Việt Nam mới gửi lên Bộ VHTTDL công văn xác nhận giải thưởng của hội trao cho Xuân Quỳnh. “Dù bộ đã làm tờ trình đề nghị xét bổ sung Giải thưởng Hồ Chí Minh cho nhà thơ Xuân Quỳnh, nhưng nếu ngay trong quá trình chuẩn bị hồ sơ Hội đồng cấp cơ sở đã làm tốt, thì sẽ không xảy ra những điều đáng tiếc như vậy. Chúng ta làm tốt khâu chuẩn bị cũng là cách thể hiện việc tôn trọng các nghệ sĩ, nhất là với những người đã mất. Đây là bài học cho các hội đồng cơ sở khác trong việc chuẩn bị và hoàn thiện hồ sơ” - ông Cẩn nhấn mạnh.

Cần bỏ tiêu chí cứng nhắc

Gần như mùa xét tặng danh hiệu, giải thưởng nào cho các văn nghệ sĩ cũng đều có những “sóng gió”, mà khúc mắc nằm ở tiêu chí giải thưởng. Nghị định 89 về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT và Nghị định 90 về xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT đều quy định các tác giả được xét phải có tác phẩm đoạt giải tại các cuộc thi, liên hoan, triển lãm… Trong khi đó, nhiều tác giả có tác phẩm hay nhưng không đem đi thi, hoặc không có giải thưởng, nhưng tác phẩm đó, nghệ sĩ đó được công chúng yêu mến và có những đóng góp nhất định cho nền VHNT nước nhà.

Đó là trường hợp của nghệ sĩ Chí Trung, Xuân Hinh…, dù được khán giả rất yêu mến, ghi nhận, nhưng không được phong tặng danh hiệu NSND trong đợt xét tặng năm 2016. Nhà thơ Xuân Quỳnh, Thu Bồn, nhạc sĩ Thuận Yến, Đinh Ngọc Liên và nhiều người khác nữa… cũng vì thiếu giải thưởng mà bị “trượt” ở Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt này. Dù năm nay, Hội đồng cấp Nhà nước cũng đánh giá thực chất các tác phẩm chứ không chỉ căn cứ vào các giải thưởng, nhưng việc vẫn tồn tại những tiêu chí về khung giải thưởng, huy chương trong các quy định về việc xét tặng danh hiệu, giải thưởng... đã ít nhiều nối tiếp những tranh cãi.

“Các danh hiệu mà Nhà nước trao tặng là niềm vinh dự, sự ghi nhận, động viên của các cấp lãnh đạo với anh em văn nghệ sĩ chúng tôi. Nhưng trong mỗi kỳ xét tặng giải thưởng bao giờ cũng có dư luận trái chiều. Bản thân những người trong hội động xét giải cũng rất khó xử. Tôi nghĩ quy định về việc xét giải thưởng phải có sự xem xét toàn diện, toàn bộ sự nghiệp của tác giả chứ không chỉ đánh giá qua một số tác phẩm, hay tấm huy chương” - NSND Chu Thúy Quỳnh - Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam - kiến nghị.

Ông Phùng Huy Cẩn - Vụ trưởng Vụ Thi đua - Khen thưởng - cũng thừa nhận quy định về việc tặng giải thưởng và danh hiệu cho văn nghệ sĩ hiện giờ đang có những tiêu chí cứng nhắc: “Ngoài việc tiếp tục có văn bản trình Chính phủ về toàn bộ các trường hợp đặc biệt, thì Bộ VHTTDL cũng lên kế hoạch tổ chức hội nghị để lắng nghe, tìm ra những bất cập trong việc thực hiện Nghị định về xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT, Nghị định về xét tặng danh hiệu NSND, NSƯT để sửa những quy định, tiêu chí không phù hợp với thực tiễn”.

“Không được phép để các quy trình máy móc cản trở việc tôn vinh các tác giả có các tác phẩm VHNT nổi tiếng và có những đóng góp to lớn cho dân tộc” - là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trước những lùm xùm quanh công tác xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về VHNT năm nay. Và mong muốn lớn nhất của công chúng là việc xét tặng giải thưởng, danh hiệu sẽ thấu tình, đạt lý hơn, để việc tôn vinh những nghệ sĩ có nhiều đóng góp cho đất nước được kịp thời, ý nghĩa, thay vì kéo dài lùm xùm, tranh cãi quanh những giải thưởng hay tấm huy chương.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Bùi tá Vinh
Tôi chán ngán lắm rồi về việc tặng thưởng" huân chương" cao quí cho những người có công với tổ quốc trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong đó có các nhà thơ,nhạc sĩ,như nhà thơ Xuân Quỳnh,Thu bồn,hay nhạc sĩ Thuận Yến là một ví dụ,mà tôi đã phản hồi trên báo chí cách nay gần hai tháng. Không chỉ có riêng cá nhân tôi mà nhiều người cho rằng,có lẽ các vị làm công tác khen thưởng này" quên" những cái tên đã từng nổi tiếng về thơ,nhạc,suốt đời cống hiến cho nghệ thuật như các tên tuổi đã đề cập trên,thì đây là điều rất đáng buồn và rất đáng phải " xem xét lại" những người làm công tác khen thưởng này./. Bùi Tá Vinh. Quảng Ngãi
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Video: Tấn công mãn nhãn, U23 Việt Nam “hủy diệt” U23 Macau 8 - 1