Chạy theo “mốt” mổ đục thủy tinh thể bằng phaco: Hiệu ứng ngược!

Hơn 300.000 bệnh nhân bị mù do đục thủy tinh thể (TTT) còn tồn, cộng thêm hàng chục nghìn ca mới phát sinh mỗi năm. Những tưởng khi đã có tới 80% tỉnh/TP được “phủ sóng” phaco - được coi là phương pháp phẫu thuật hiện đại nhất hiện nay - sẽ sớm đẩy lùi được nhanh chóng nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu này.

Nhưng trên thực tế, việc phát triển chạy đua với phaco như mốt thời thượng đã gây ra hiệu ứng ngược.

Phẫu thuật phaco cần đi đôi với mổ ngoài bao để nhanh chóng xoá mù do đục thuỷ tinh thể.

Có mới, nới cũ

Theo mục tiêu đặt ra của Chương trình phòng, chống mù loà quốc gia, năm 2020 phấn đấu xoá mù do đục TTT - căn bệnh gây 60% ca mù loà ở VN. Để đạt được mục tiêu này, theo PGS - TS Đỗ  Như Hơn - GĐ BV Mắt T.Ư, mỗi năm phải mổ được 250.000 ca. Nhưng trên thực tế, qua mỗi năm tổng lực tất cả các chương trình mổ mắt mới chỉ giải quyết được từ 120 - 150 nghìn ca. Vì thế, gánh nặng tồn đọng mỗi năm ngày càng lớn hơn.

Có 2 phương pháp mổ chữa mù do đục TTT là mổ ngoài bao theo truyền thống, với chi phí khoảng 700.000đ/mắt và mổ phaco với chi phí 5 - 6 triệu đồng/mắt. Hiện tại, 80% số BV tỉnh đã trang bị máy mổ phaco, nhưng phần lớn mỗi tỉnh chỉ đủ trang bị 1 máy và cũng chỉ có 1 - 2 phẫu thuật viên, chỉ phẫu thuật được tại BV nên mổ hết bệnh nhân bảo hiểm cũng khó, nói gì đến mổ được cho bệnh nhân ở tuyến huyện và bệnh nhân nghèo.

Theo BS Phí Duy Tiến - PGĐ BV Mắt TPHCM: Phương pháp truyền thống, nôm na là mổ tay có thể đi đến các vùng xa, vùng sâu và đến với những bệnh nhân nghèo. Nhưng nghịch lý là hầu hết các tỉnh đã có phaco rồi đều có xu hướng giảm hoặc ngừng việc đi phẫu thuật ngoại tỉnh này. Những tỉnh đang trong thời gian tiếp cận dần với phaco cũng không còn duy trì thường xuyên mổ ngoại tuyến nữa. Vì thế, việc những bệnh nhân nghèo bị đục TTT được mổ lại càng khó khăn hơn. Đây là trở ngại lớn đối với mục tiêu xoá mù trên bình diện quốc gia.

Không thể chỉ độc diễn với phương pháp phaco.

Đi hai chân, khó lắm thay!

Đầu những năm 2000, ngành nhãn khoa VN bắt đầu tiếp cận với phaco. 5 năm sau, kỹ thuật này bắt đầu phát triển rộng ra các tỉnh/TP - như cách nói của BS Tiến “một thứ thời trang cuốn hút mọi người chạy theo”.

Nhưng chất lượng chưa hẳn đã đi đôi với số lượng. Tại một số BV ở khu vực phía nam mà công tác phòng, chống mù loà kiểm tra, phát hiện thấy lác đác có những ca sau mổ phaco có viêm mủ nội nhãn. Đây là “tác hại” phụ của phaco nếu sau mổ không được hậu phẫu, chăm sóc, vệ sinh hợp lý. Trong khi đó, trước đây khi mổ ngoài bao, hầu như không có biến chứng nào.

Rất nhiều bệnh nhân đục TTT nghèo ở VN đã được tài trợ để mổ. Nghịch lý là nhà tài trợ bao giờ cũng muốn chi tiền cho phương pháp mổ ngoài bao, để mổ cho nhiều người nhất. Còn phẫu thuật viên thì chỉ muốn mổ phaco. Lý do được nói đến, không chỉ vì mổ phaco vừa được tiếng “mốt”, thời thượng hơn, mà bồi dưỡng cho phẫu thuật viên cũng cao hơn mổ thông thường. Như vậy là dù tay nghề mổ phaco nhiều nơi chưa hẳn đã chuẩn, nhưng vì tư tưởng bon chen đó, không ít bác sĩ và cả các BV cũng chủ trương bỏ mổ ngoài bao, chạy đua với phaco.

BS Nguyễn Thế Lương - nguyên GĐ Trung tâm Mắt Bắc Ninh phân tích: “Những bệnh nhân có điều kiện đã lên BV tỉnh mổ phaco. Còn lại những bệnh nhân nghèo ở địa phương. Mổ thông thường chi phí rẻ hơn thì ít BS làm, còn nếu có đoàn mổ miễn phí, nếu không có đủ thông tin sẽ có tâm lý so bì, ngại miễn phí, mổ rẻ thế chắc chẳng ra gì. Trước kia, khi BS xuống huyện/xã mổ thường tới tận gia đình nói chuyện, vận động trước nên người dân đi mổ nhiều”. Nhưng nay thì, như PGS-TS Đỗ Như Hơn - GĐ BV Mắt T.Ư nhận định: Các đoàn đi mổ ở địa phương ngày càng thưa thớt hơn. Họ đến nhanh và cũng vội vã đi hơn.

Không thể phủ nhận phaco có những lợi thế hơn hẳn so với mổ truyền thống, vết mổ nhỏ, người bệnh có thể xuất viện ngay trong ngày. Và đương nhiên người dân có quyền hưởng thụ kỹ thuật cao. Tại  Thanh Hoá ở một số huyện nếu đã có chỉ định mổ thì 99% ca mổ đều là đục TTT. Tại Nam Định, 70 - 80% mổ đục TTT cũng đã bằng phaco. 

Nhưng để tiếp cận và làm chủ với kỹ thuật này cũng nhiều khó khăn. Tốn nhiều kinh phí mua máy phaco và kính hiển vi cho phẫu thuật. Biến cố và biến chứng sẽ nặng nề hơn, điển hình là viêm mủ nội nhãn tăng nếu không làm chủ được hoàn toàn. Phaco đặt TTT nhân tạo cứng không khâu sẽ dễ gây loạn thị cao hơn mổ tay. Mất nhiều thời gian làm quen với kỹ thuật cao và chi phí phẫu thuật cao nên không giải quyết được số lượng lớn bệnh nhân.

Và trên bình diện quốc gia, khi cần phải có giải pháp để sớm thanh toán mù do đục TTT, thì như PGS Hơn cũng như nhiều chuyên gia mắt nhận định tại hội nghị ngành mắt toàn quốc đang diễn ra tại Hà Nội từ 11- 17.12 nhận định, không thể chỉ độc diễn với phương pháp phaco. Giải pháp tốt nhất là phát triển song song cả 2 phương pháp mổ tay và mổ máy, đi vững chắc bằng 2 “chân” chứ không chỉ chạy theo phaco như một thứ mốt còn xa xỉ, thời thượng với hàng trăm nghìn bệnh nhân nghèo trên khắp đất nước.    

Quang Duy

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất


Chợ cá bỏ không, tàu thuyền neo bến

Xem tại đây

Sự kiện cá biển chết hàng loạt tại các tỉnh miền Trung từ 6.4 đến nay đã gây thiệt hại lớn về kinh tế và đảo lộn cuộc sống người dân. Hàng trăm hộ nuôi, hàng nghìn ngư dân phải treo lồng, treo lưới hay phải đi đánh bắt ở ngư trường khác.

Tại Hà Tĩnh, các chợ hải sản cũng vì thế mà không còn cảnh tấp nập, đông vui như những ngày trước. Nhiều  dãy ki buôn bán thủy hải sản nay đều đóng cửa im ỉm.

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Quốc Hà - Chủ tịch UBND thị xã Kỳ Anh - cho hay, thị xã đang rất lo lắng cho số phận của 377 tàu thuyền đánh bắt gần bờ của ngư dân các xã Kỳ Lợi, Kỳ Ninh, Kỳ Hà, Kỳ Phương. Bao đời nay, hàng nghìn hộ dân sống dựa vào biển. Tuy nhiên, từ ngày biển bị đầu độc, hầu hết số tàu trên ra khơi bữa đực bữa cái.

Tăng gấp 4 lần, lương của Cường đô la mới chỉ đạt 11,4 triệu đồng/tháng

Xem tại đây

Trong năm 2015, dù đã tăng gần 4 lần nhưng thu nhập của ông Nguyễn Quốc Cường chỉ đạt khoảng 11,4 triệu đồng/tháng.

Theo đó, Công ty Quốc Cường Gia Lai vừa công bố báo cáo sau kiểm toán năm 2015, doanh thu công ty đạt gần 400 tỷ đồng, lợi nhuận sau kiểm toán còn 17 tỷ đồng, trong khi trước kiểm toán là 23 tỷ. Cả doanh thu và lợi nhuận của Quốc Cường Gia Lai đều sụt giảm sâu cho với năm 2014.

Báo cáo kiểm toán cũng công khai thu nhập của lãnh đạo công ty. Trong năm 2015, thu nhập của các thành viên Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc QCG tăng mạnh, gấp 3,8 lần so với năm 2014 lên 725 triệu đồng.

HOREA kiến nghị cho bán dự án sau khi đã giải phóng mặt bằng

Xem tại đây

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HOREA) vừa kiến nghị với Bộ Xây dựng và Bộ Tài nguyên môi trường liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư bất động sản.

Theo đó, đề xuất xin cho phép chuyển nhượng dự án sau khi đã giải phóng mặt bằng nhằm tháo gỡ khó khăn cho hàng trăm dự án bất động sản "chết lâm sàng" như hiện nay. Thống kê của HOREA cho thấy, hiện trên toàn địa bàn TP.HCM đang có tới hơn 100 dự án "chết lâm sàng"

Hiệp hội có đề nghị coi chuyển nhượng dự án bất động sản là hoạt động kinh doanh bình thường giữa các nhà đầu tư có nhu cầu. Nếu bên chuyển nhượng dự án chưa làm xong thủ tục thì bên nhận chuyển nhượng sẽ tiếp tục hoàn tất các thủ tục còn lại theo quy định.

Hơn 100 doanh nghiệp ở Hải Phòng có thể bị thu hồi dự án

Xem tại đây

Theo thông tin từ Bộ TNMT, hơn 100 doanh nghiệp trên địa bàn TP.Hải Phòng có thể sẽ bị thu hồi dự án do chậm nộp tiền sử dụng đất. Trong đó, khoảng 30% số doanh nghiệp nợ tiền sử dụng đất với số lượng lớn, kéo dài.

Số tiền sử dụng đất mà các doanh nghiệp còn nợ rất lớn, trong đó, có doanh nghiệp nợ lên tới trên 30 tỷ đồng.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ đọng tiền sử dụng đất phổ biến là do các doanh nghiệp chây ỳ, không chịu nộp tiền sử dụng đất. Tình trạng này thường thấy ở những dự án xây dựng nhà ở, thậm chí chủ đầu tư bàn giao nhà nhưng vẫn chưa nộp tiền sử dụng đất.

Để giải quyết tình trạng này, thời gian qua, Hải Phòng đã đưa ra nhiều biện pháp như rà soát phân tích nợ của từng dự án, từng doanh nghiệp để có biện pháp thu phù hợp.

Hạn hán tại Bình Phước diễn biến vô cùng phức tạp

Xem tại đây

Bộ NNPTNT vừa cho biết, tình hình hạn hán ở Bình Phước đang rất nghiêm trọng, có thể sẽ diễn biến phức tạp, khốc liệt hơn trong thời gian tới, cần xây dựng kế hoạch chống hạn lâu dài.

Theo đó, Bù Đốp là một trong số các địa phương bị ảnh hưởng nặng nhất  với gần 6000 hộ dân thiếu nước sinh hoạt; diện tích cây trồng bị thiếu nước tưới là trên 5000 ha; ước giá trị thiệt hại là 300 tỉ đồng.

Trước đó, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ NNPTNT, UBND tỉnh Bình Phước đã có tờ trình về thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng 6 cụm công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Trong thời giam tới, khi những công trình này hoàn thành, Bình Phước sẽ cơ bản giải quyết vần đề hạn hán, thiếu nước.



KINH TẾ 24H: Chợ cá bỏ không; lương Cường đô la tăng gấp 4 lần