Chống dịch cúm A/H5N1: Bảo hộ người nuôi hơn giết yến

Võ Tuấn thực hiện
Lấy mẫu chim yến nhiễm bệnh ở Ninh Thuận. Ảnh: Lưu Phong

“Có giết hết chim yến mang mầm bệnh? Tôi khẳng định chắc rằng không thể thực hiện được và tiêu huỷ không xuể” - TS-BS Lê Trường Giang - Chủ tịch Hội Y tế công cộng TP.Hồ Chí Minh, người đã có bề dày kinh nghiệm trong phòng, chống dịch lở mồm long móng, SARS, A/H5N1, A/H1N1 - khẳng định với phóng viên Lao Động sau quyết định tiêu huỷ khoảng 10.000 con chim yến tại Ninh Thuận do dịch cúm A/H5N1.

(?) Thưa ông, cúm A/H5N1 được phát hiện trên đàn chim yến. Nhiều người cho rằng quyết định tiêu huỷ yến là không hợp lý, quá vội vàng vì đó là chim trời, việc chống dịch đối với chim đang đi “trật lề”?

- Ở VN, lâu nay chỉ phát hiện dịch bệnh trên gia súc, gia cầm nuôi. Vì thế khi dịch bệnh xảy ra, việc tiêu huỷ cũng dễ dàng với mục đích tránh lây lan virus cho con khác và từ đó tránh lây lan trong cộng đồng. Cơ quan chức năng tiến hành khoanh vùng, tiêu huỷ tất cả các con vật có hay không mầm bệnh và đảm bảo không có con nào chạy thoát ra ngoài để lây cho con khác. Việc tiêu huỷ gia cầm, thuỷ cầm (vịt chạy đồng...), trâu, bò, lợn dễ dàng thực hiện vì đó là vật nuôi.

Riêng với chim trời- đặc biệt là chim yến- thì lại khác hoàn toàn. Khoanh vùng để tiêu huỷ chim yến liệu có làm được không, có giết hết được chim yến mang mầm bệnh? Tôi xin khẳng định chắc rằng không thể thực hiện được và tiêu huỷ không xuể. Nguy hiểm ở chỗ, khi tiêu huỷ không khéo chim bị động ổ sẽ bay sang chỗ khác và mang theo mầm bệnh phát tán rộng hơn, lây cho những đàn mới và cứ thế dịch sẽ lan rộng.

(?) Trên thế giới, liệu có cách tiêu huỷ chim nhiễm bệnh như Việt Nam hay không?

- Tôi đọc nhiều sách về phòng, chống dịch, nhưng chưa có nước nào hoặc tổ chức nào triển khai chiến dịch tiêu diệt chim mang mầm bệnh cả. Đừng nghĩ chỉ có chim yến bị nhiễm bệnh, lâu nay cũng có nhiều loại chim như chim sẻ, bồ câu cũng bị nhiễm virus chết, nhưng chúng ta không để ý. Như vậy, dịch bệnh đối với chim thì không có gì mới vì nó đã tồn tại từ trước đến nay. Khi nuôi chim yến, chúng ta phải lường trước được việc này và chắc chắn chim yến cũng không thoát khỏi quy luật nhiễm bệnh.

Lấy mẫu chim yến chết tại chuồng nuôi ở Bình Thuận. Ảnh: Lưu Phong

(?) Dân hoang mang, chính quyền lúng túng trong việc xử lý dịch cúm từ chim trời. Theo ông, động thái chống dịch bây giờ là gì?

- Đối với chim yến, tập tục sống của nó ở trên trời nên khó lây bệnh từ gia cầm nuôi. Đến thời điểm này, chưa ai nghiên cứu để trả lời câu hỏi: Nguồn lây của chim yến phát xuất từ đâu khi chim yến bay trên trời không xuống dưới đất, không kiếm ăn dưới đất, nhưng virus thì ở mặt đất. Theo tôi, có thể chim yến bị lây từ loại chim khác đã mắc bệnh, hoặc có thể bị lây từ nguồn khác như từ người nuôi khi thu hoạch khai thác tổ yến... Môi trường ở dưới đất mới lây cho chim trên trời khi bay về tổ.

Khi nuôi chim yến, cơ quan chức năng phải tính đến việc chim nhiễm bệnh chắc chắn sẽ xảy ra và khi bị nhiễm thì phải xử lý như thế nào. Chính vì không có dự báo nên khi gặp tình huống trên lại bị lúng túng xử lý. Công việc bây giờ không phải là trả lời câu hỏi tại sao yến nhiễm bệnh, mà là việc chính quyền sở tại hoặc cấp trung ương nên có những ý kiến, hội thảo, hội nghị của các cơ quan chuyên môn đưa ra những hướng xử lý, hướng dẫn những quy định để đối phó với dịch này hiệu quả nhất.

(?) Vậy, nếu không tiêu huỷ thì cứ để cho chim yến tự thân chống bệnh thì có an toàn?  

- Giết yến sẽ không mang lại kết quả dập được dịch như mong muốn. Việc tiêu huỷ chỉ mang lại sự an tâm và cảm giác tâm lý an toàn cho người dân. Nhưng nếu không giết thì nguy cơ sẽ lây nhiễm cho những con chim khác và lây nhiễm cho gia cầm, thuỷ cầm và những người trực tiếp nuôi, thu hoạch yến. Cần phải nhớ rằng đặc điểm của dịch bệnh: Nếu dịch lây lan rộng thì sự miễn dịch sẽ mạnh hơn. Con nào mạnh thì qua đi, con nào yếu thì tự chết.

Còn nếu chúng ta giết không hết, có nhiều con chạy thoát thì tiếp tục lây lan và dịch sẽ kéo dài.

Ở góc độ khác, theo quy luật phòng, chống dịch lâu nay, nếu không tiêu huỷ có thể dịch sẽ phát triển rộng hơn, nhưng nó sẽ kết thúc nhanh hơn vì sự miễn dịch sẽ nhanh chóng xuất hiện.

(?) Cúm A/H5N1 quá nguy hiểm, đe doạ đến sức khoẻ cho con người. Không giết chim thì làm sao bảo vệ được người?

- Thay vì giết chim trời khó như... đếm sao thì chúng ta nghĩ đến phương án có động thái bảo vệ người. Cụ thể, bảo vệ người tiếp xúc trực tiếp với yến như người nuôi, khai thác, sơ chế. Theo đó, phải nâng cao năng lực phòng ngừa bệnh cho những người này bằng cách trang bị kiến thức, dụng cụ bảo hộ lao động, dung dịch sát khuẩn... Nếu tuân thủ quy trình tự sát khuẩn như tắm rửa thay đồ sau khi tiếp xúc với yến, sẽ hạn chế sự lây lan không chỉ cho chính bản thân mà cho cả những người xung quanh.

Thông qua đợt dịch lần này, cơ quan thú y phối hợp với y tế triển khai hướng dẫn những biện pháp phòng thủ, phòng ngừa lây nhiễm cho người. Quy định bắt buộc cơ sở nuôi chim yến phải có những phương tiện, trang bị dụng cụ gì để bảo vệ cho con người trước dịch bệnh là điều đáng làm.

- Xin cảm ơn ông!

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

XMDL
Tuy là chim trời nhưng có số lượng quá đông đúc nhờ được nuôi dưỡng. Đó mới là vấn đề an toàn vệ sinh dịch tễ. Chứ nếu chim trời tự nhiên thì sẽ không đông đúc như vậy. Tiêu diệt là cần thiết vì mầm bệnh này biết bay và quá đông !!
Trả lời - -
Trần Tịnh Hiền
TS Lê Trường Giang nêu ý kiến như trên về giết chim yến nhiễm H5N1; tôi cũng đồng ý là không giết hết chim trời được nhưng chim yến nuôi trong thành phố như hiện nay thì phải nhanh chóng xử lý. Tỉnh Ninh Thuận làm như vậy là kịp thời ai bảo đảm rằng nếu không làm thế tình trạng nhiễm H5N1 dừng lại? Bảo vệ cá nhân như vậy là cần thiết nhưng không nên nuôi chim yến ở nơi dân cư đông đúc. Cấm nuôi gà vịt trong thành phố mà cho nuôi chim yến thì nguy hiểm hơn nhiều lắm. Chim trời là nguồn gốc của tất cả các virút cúm A!
Trả lời - -
Phạm Duy Tường
Phòng chống cúm A/H5N1 và bảo vệ chim yến; Để phòng tránh cúm gia cầm, cúm A/H5N1 có hiệu quả lâu dài và bền vững không thể thực hiện các biện pháp không phù hợp trái qui luật tự nhiên và sinh thái. Chúng ta cũng thấy ở nước ta cúm gia cầm, cúm gà trứoc khi có tuyên bố dịch của tổ chức Y tế thế giới, và các nước Âu Mĩ đã có rồi. Nhưng cha ông chúng ta có những biện pháp phòng chống hiệu quả và phù hợp với qui luật sinh thái và tự nhiên đó là vẫn bảo vệ các lọai gia cầm vật nuôi bằng các biện pháp vệ sinh tốt chuồng trại, không bán con vật bị ốm ra chợ, không ăn gia cầm ốm chết và khi bị chết được chôn và khử trùng bằng vôi bột và không mang đi xa để khỏi phát tán ra cộng đồng. Đối với chim yến chúng ta càng cần phải bảo vệ như vậy, không nên cứ thấy xét nghiệm có cúm A/H5N1 hoặc A/H1N1 ở chim yến là giết cả đàn chim yến đó vì nếu có thì theo qui luật điều kiện thời tiết có ánh nắng đủ, nhiệt độ cao sẽ giúp chim yến khỏe mạnh và tự chúng chống lại vius này và tiêu diệt chúng. Chính vì vậy các biện pháp vệ sinh bảo vệ nhà nuôi, người nuôi và khai thác dùng các phương tiện bảo hộ đúng cùng với việc khi chim yến ốm chết được chôn và khử trùng ngày,không cho phát tán virus mới là biện pháp hiệu quả nhất. Chúng ta không nên rập khuôn các biện pháp ở các nước khác cứ phát hiện có virus ở chim yến hoặc gia cầm là hủy, diệt là một sai lầm đáng tiếc. Chính lúc này là lúc chúng ta cần bảo vệ chim yến, bằng các biện pháp vệ sinh và ứng xử khéo léo để người nuôi yến yên tâm và làm tốt công tác vệ sinh, phòng bệnh cho yến và đồng thời phòng và bảo vệ sức khỏe cho ngừoi nuôi yến và người dân ở cộng đồng. Thông qua đợt phòng chống dịch này cơ quan thú y cần có qui trình hướng dẫn người nuôi yến và cả cộng đồng thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh dự phòng lây nhiễm ở đàn yến và người nuôi yến. Hy vọng các biện pháp phòng chống hiệu quả và không phải sử dụng biện pháp hủy diệt đàn yến ở các cơ sở nuôi yến. Chúc may mắn và thành công
Trả lời - -
Trần Thị Hoài Phương
Hoàn toàn đồng ý với quan điểm của anh Phạm Duy Tường, việc tiêu hủy yến k giúp loại trừ dịch bệnh. Việc cần làm bây giờ là làm thật tốt công tác phòng bệnh, vệ sinh nơi ở của yến, nâng cao hiểu biết của người nuôi để họ tự bảo vệ mình và bảo vệ đàn yến. Kinh nghiệm của nhà mình từ việc nuôi gà, hồi trước năm nào đàn nhà mình cũng bị dịch, nhưng từ ngày chúng lên cây ngủ thì chưa 1 con nào mắc bệnh. Nên chăng việc nâng cao sức đề kháng và vệ sinh nơi ở của yến cần được làm tốt hơn nữa.
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất


Thủ tướng chỉ đạo “cơ chế đặc thù” cho dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông

Xem tại đây

Thủ tướng Chính phủ vừa có ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù của Dự án đường sắt đô thị Hà Nội, tuyến số 2A, Cát Linh - Hà Đông.

Theo đó, Thủ tướng cho phép trong dự toán, tổng thầu tự quyết định và chịu trách nhiệm việc áp dụng định mức, đơn giá; triển khai theo hình thức giá hợp đồng trọn gói bảo đảm không vượt giá hợp đồng trọn gói đã được ký kết và không vượt tổng mức đầu tư điều chỉnh đã được phê duyệt.

Về lựa chọn nhà thầu nước ngoài thực hiện gói thầu tư vấn đánh giá an toàn hệ thống trước khi đưa dự án vào khai thác, sử dụng, Thủ tướng Chính phủ đồng ý về nguyên tắc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu theo quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu, bảo đảm lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm và đáp ứng các yêu cầu của gói thầu.

Về nguồn vốn vay bổ sung và giải ngân của Dự án, Bộ Kế hoạch và Đầu tư  và  Bộ Tài chính khẩn trương làm việc với phía Trung Quốc để sớm ký kết Hiệp định vay vốn ưu đãi bổ sung cho dự án.

Mất G7, “Vua cà phê” vẫn nắm phần trọng yếu ở Trung Nguyên

Xem tại đây

Mặc dù bị “tước quyền” tại G7, nhưng ông Đặng Lê Nguyên Vũ - người được mệnh danh là “Vua cà phê” Việt - vẫn nắm quyền điều hành và kiểm soát phần lớn các doanh nghiệp trong hệ thống Trung Nguyên.

Tuy bị “tước quyền” ở G7 nhưng trên thực tế, ông Vũ vẫn là đại diện pháp lý, nắm quyền điều hành tại Tập đoàn Trung Nguyên có vốn điều lệ 1.500 tỉ đồng - nơi nắm cổ phần chi phối ở hầu hết công ty thành viên trong hệ thống.

Cụ thể, Trung Nguyên có Nhà máy cà phê Buôn Ma Thuột chuyên về chế biến hạt cà phê, cà phê rang xay vốn điều lệ 500 tỉ đồng và Nhà máy cà phê Sài Gòn tại Mỹ Phước (Bình Dương). Ông Vũ nắm quyền điều hành tại Công ty Trung Nguyên Franchising với vốn điều lệ 100 tỉ đồng.

Đặc biệt, ông Đặng Lê Nguyên Vũ vẫn là đại diện pháp luật và nắm quyền kiểm soát ở Công ty Đầu tư Trung Nguyên có vốn điều lệ 3.160 tỉ đồng, đầu tư vào các công ty thành viên của tập đoàn.

Đề nghị Trung Quốc “nới” điều kiện vay 300 triệu USD xây cao tốc Vân Đồn - Móng Cái

Xem tại đây

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng vừa có ý kiến đề nghị giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan tiếp tục đàm phán với phía Trung Quốc về điều kiện vay của khoản tín dụng ưu đãi bên mua 300 triệu USD.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đề nghị phía Trung Quốc cung cấp khoản vay với điều kiện vay ưu đãi hơn so với điều kiện vay gần đây do phía Trung Quốc đề xuất. Khoản vay này sẽ không áp dụng điều kiện thực hiện dự án theo hình thức hợp đồng EPC chỉ định cho nhà thầu Trung Quốc.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho rằng, các điều kiện vay của khoản tín dụng 300 triệu USD chưa đủ ưu đãi để sử dụng cho Dự án theo cơ chế cấp phát. Do vậy, chủ trương này cần được cân nhắc kỹ hơn.

“Hồi sinh” hơn 15.800m2 tại “đất vàng” Cầu Giấy sau gần một thập kỷ

Xem tại đây

Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Quốc Hùng vừa ký quyết định cho Tổng CTCP Đầu tư xây dựng và thương mại Việt Nam thuê hơn 15.800m2 đất tại ô đất ký hiệu D28 thuộc khu đô thị mới Cầu Giấy để thực hiện dự án tòa nhà trung tâm thương mại, dịch vụ và văn phòng.

Được biết, trước đó, dự án này đã được giao cho Tổng Cty cổ phần Đầu tư xây dựng và Thương mại Việt Nam làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ "án binh bất động", thậm chí năm 2011 thành phố Hà Nội đã có văn bản yêu cầu chủ đầu tư rút kinh nghiệm, vì dự án quá chậm tiến độ. Tuy nhiên, sau đó nhiều năm dự án vẫn không có biến chuyển gì vì khó khăn giải phóng mặt bằng.

Thông tư 19 có giúp ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà chung cư?

Xem tại đây

Thông tư số 19/2016/TT-BXD, hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Luật Nhà ở do Bộ Xây dựng ban hành sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8 tới đây.

Theo quy định tại Thông tư này, người đầu cơ nhà ở chung cư sẽ phải làm thêm một số “thủ tục con” mới bán được nhà cho người dân. Dư luận cho rằng, quy định này chỉ có tác dụng làm khó chút xíu đối với các đầu nậu.

Nhưng nếu như theo quy định trước đây, người đầu cơ nhà ở thương mại không gặp khó khăn gì với việc bán lại cho người cần mua để ở thì nay với quy định tại Thông tư 19, các đầu nậu sẽ gặp chút khó khăn hơn trong thủ tục mua bán. Theo đó, Khoản 3, Thông tư 19 quy định, việc chuyển nhượng hợp đồng mua bán nhà ở phải thực hiện trên nguyên tắc chuyển nhượng hợp đồng theo từng căn nhà riêng lẻ hoặc từng căn hộ.

Kinh tế 24h: “Vua cà phê” vấn ở thế thắng, gần 16,000m2 “đất vàng” ở Cầu Giấy được “hồi sinh”