Vẻ đẹp Thành Nhà Hồ
Ngày 27.6.2011, Thành Nhà Hồ đã được Tổ chức Văn hóa Khoa học và Giáo dục Liên hiệp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa thế giới và đã được nhà nước Việt Nam xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt.
Ngày 16.6.2012, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức trọng thể Lễ đón bằng công nhận Di sản Văn hóa Thế giới.
Thành nhà Hồ nằm trên địa bàn 2 xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến, huyện Vĩnh Lộc tỉnh Thanh Hóa (còn gọi là thành An Tôn, thành Tây Đô, thành Tây Giai hay thành Tây Kinh). Thành được xây vào năm Đinh Sửu (từ tháng Giêng tới tháng 3 năm 1397), người chủ trương xây thành là Hồ Quý Ly lúc đó là Thái sư nắm giữ mọi quyền lực của triều đình nhà Trần. Người trực tiếp tổ chức và điều hành là Thượng thư bộ lại kiêm Thái sử lệnh Đỗ Tỉnh. Tháng 3 năm Canh Thân, Hồ Quý Ly lên ngôi lập ra nhà Hồ lấy tên nước là Đại Ngu (1400-1407) và Tây Đô là kinh đô.
 |
Thành Tây Đô bao gồm thành Nội và thành Ngoại. Thành Nội có mặt bằng gần hình vuông, chiều Đông – Tây dài 877m; Nam – Bắc dài 880m, diện tích 771.760m2. Phần tường thành phía ngoài xây bằng 7 hàng đá xếp ngang, 2 hàng đá chìm dưới đất làm thành móng, 5 hàng nổi trên mặt đất, kích thước trung bình của 5 lớp đá nổi trên mặt đất kể từ trên xuống là: 0,4m; 0,6m; 0,8m; 1m; 1,1m. Các phiến đá nặng trung bình từ 10 – 20 tấn, ước tính toàn bộ phần tường đất có khối lượng 25.000m3, phần tường đất khoảng 80.000m3; tổng diện tích bề mặt đá hiện còn đo được 10.111.000m2.
Thành Nội có 4 cổng: Nam, Bắc, Đông, Tây. Cổng Nam là cổng tiền được xây ba cửa, các cổng còn lại chỉ xây một cửa.
 |
Các công trình kiến trúc xưa như: Điện Hoàng Nguyên, cung Nhân Thọ, cung Phù Cực, Đông Cung, Đông Thái Miếu, Tây Thái Miếu… đều không còn nữa. Di vật đặc biệt còn lại là đôi rồng đá dài 3,62m. Di tích phụ cận đặc biệt là Đàn Tế Nam Giao “có mặt bằng còn tương đối nguyên vẹn, có niên đại sớm nhất nước ta, được xây dựng năm 1402”.
Tại Tây Đô, vương triều Hồ để lại nhiều dấu ấn lịch sử dân tộc trên các phương diện, tiêu biểu nhất là những sự kiện về văn hóa, giáo dục như: Lập đàn Xã Tắc năm Đinh Sửu (1397); đắp Đàn tế Nam Giao và cử hành lễ tế vào năm Nhâm Ngọ (1402); tổ chức hai kỳ thi Thái học sinh (tương đương kỳ thi Đình) vào các năm Canh Thìn (1400), Ất Dậu (1405), cả hai lần thi lấy đỗ 190 người, trong số đó có Nguyễn Trãi - Anh hùng dân tộc, Danh nhân Văn hóa thế giới.
Thành Nhà Hồ là một tòa kinh thành xây bằng đá độc đáo, có quy mô lớn ở Việt Nam, nên cần được tôn tạo và bảo vệ nghiêm ngặt để xứng đáng là Di sản Văn hoá Thế giới.
Nguồn: Trung tâm Bảo tồn Di sản Thành Nhà Hồ