Cháy tàu ra mặt… chủ!

Vụ cháy 4 tàu composite tại Nha Trang hôm 10.5 đã vén lộ câu trả lời về việc chủ tàu "bỏ rơi" những khối tài sản lớn. Đồng thời, con đường mua đi - bán lại lòng vòng để những tài sản chuẩn bị “đắp chiếu” chuyển sang sở hữu nhà nước lộ diện.

Thiếu tá Hồ Chí Thanh - Phó trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, Công an tỉnh Khánh Hoà - cho biết: “Đến thời điểm này, chủ tàu vẫn không trực tiếp làm việc với Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy. Hiện, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Khánh Hoà đã vào cuộc”.

Lòng vòng

Theo lời kể của người dân khu phố Hòn Rớ, xã Phước Đồng, khoảng 16h ngày 10.5, ngọn lửa bất ngờ xuất hiện trên tàu Đại Dương 06, sau đó lan sang Đại Dương 02, Đại Dương 09, Đại Dương 12.

Thời điểm này, khá đông ngư dân làm việc quanh bến bãi đã chứng kiến 3 xe cứu hoả cùng hàng chục cảnh sát và bộ đội biên phòng nỗ lực chữa cháy, đến hơn 18h cùng ngày mới tạm thời khống chế được ngọn lửa.

Thiếu tá Hồ Chí Thanh - người trực tiếp chỉ đạo phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại hiện trường - cho biết: "Vỏ tàu làm bằng sợi thuỷ tinh và nhựa tổng hợp, thân tàu làm bằng gỗ phong, nên bắt lửa nhanh. Chúng tôi đã triển khai phương án chữa cháy trên biển tối ưu và tập trung lực lượng bơm nước liên tục 5 giờ. Từ nửa đêm hôm đó đến chiều tối ngày 12.5, lửa vẫn bùng lên, đội cứu hoả phải cắt cử lực lượng ứng trực và đã tổ chức 5 lần dập lửa.

Sau vụ cháy, những con tàu hết đát có được tiêu huỷ?

Thời điểm đám cháy lan rộng, ông Nguyễn Xuân Dũng tự xưng là đại diện Cty TNHH TM dịch vụ khai thác thuỷ sản Đại Dương (chủ tàu). Tuy nhiên, khi chính thức làm việc với cơ quan CA, ông Dũng chỉ thừa nhận là bạn thân của chủ tàu - tức ông Lê Xuân Ninh - Giám đốc Cty Đại Dương".

Ngày 16.5, trao đổi qua điện thoại với PV Báo Lao Động về vai trò của người đại diện tại Nha Trang, Giám đốc Cty TNHH TM dịch vụ khai thác thuỷ sản Đại Dương (viết tắt là Đại Dương) Lê Xuân Ninh, khẳng định: "Từ năm 2006, khi Cty chúng tôi chuyển quân ra khai thác tại ngư trường Khánh Hoà, ông Nguyễn Xuân Dũng đã được ký HĐLĐ, hưởng lương 2 triệu đồng/tháng, làm nhiệm vụ quản lý, điều hành đội tàu câu cá ngừ đại dương gồm 10 chiếc, nhưng có 2 tàu đã bị hỏng, hiện vẫn nằm trong xưởng sửa chữa của Cty công nghệ tàu thuỷ Nha Trang.

Năm 2007, do làm ăn thua lỗ nên chúng tôi quyết định tạm ngừng hoạt động và xin phép neo tàu trong cảng cá Hòn Rớ. Cty Đại Dương cử ông Dũng đứng ra lo liệu quản lý, bảo vệ đội tàu".

Tiếp PV Báo Lao Động tại nhà riêng, ông Nguyễn Xuân Dũng khẳng định: "Những gì tôi đã làm cho anh Ninh là vì tình bạn, nhưng thỉnh thoảng có nhận tiền "bồi dưỡng" của Cty. Thực ra, từ năm 2007 đến nay tôi chỉ làm việc trông coi 8 chiếc vỏ tàu. Hồi đó, do Cty không có tiền trả lương, nhóm trưởng tàu và thuyền viên đã tháo hết máy móc, thiết bị trên tàu để bán, chia nhau, rồi tự giải tán. Sau đó, tôi thuê 1 gia đình gồm 4 người bảo vệ, nhưng vẫn bị kẻ gian đánh cắp gần hết tài sản. Năm 2008, tôi quyết định thu hồi những bộ phận có thể tháo rời còn lại trên tàu, mang về kho cất giữ, nhưng vẫn thuê người trông coi vỏ tàu và lốc máy.

Năm 2010, Ban quản lý cảng cá Hòn Rớ yêu cầu thu dọn; tôi đã thay mặt Cty Đại Dương thuê bãi của Trạm kiểm soát biên phòng Hòn Rớ (5 triệu đồng/tháng) và thuê ngư dân kéo tàu lên bãi cạn rồi buộc chặt 8 chiếc sát cạnh nhau ngay trước vọng gác biên phòng. Trước lúc xảy ra vụ cháy khoảng 1 giờ đồng hồ, tôi cũng đã đến Hòn Rớ coi chừng tàu và không thấy dấu hiệu bất thường".

Lộ mặt!

Ông Lê Xuân Ninh tự hào là người sở hữu đội tàu khai thác cá ngừ đại dương lớn mạnh nhất nước. Ông nói: "Những năm từ 2001 - 2005, nghề câu cá ngừ rất khấm khá, tôi đã bỏ vốn nhập khẩu 18 con tàu composite của Nhật Bản, loại từ 350CV đến 650CV, tổng trị giá gần 80 tỉ đồng; tổ chức khai thác từ vùng biển Trường Sa (Khánh Hoà) đến TP.Hồ Chí Minh và cả Bà Rịa - Vũng Tàu. Năm 2005, do gặp khó khăn về tài chính, chúng tôi đành quyết định bán rẻ tài sản gồm 10 tàu cho Cty cho thuê tài chính 2 (ALCII - doanh nghiệp nhà nước) khoảng 20 tỉ đồng; với điều kiện được ký hợp đồng thuê mua lại tất cả những con tàu của mình và trả nợ trong vòng thời hạn 7 năm. Những năm 2006 - 2008, tôi thanh toán nợ gốc và nợ lãi rất sòng phẳng, nhưng từ 2009 đến nay, thiên tai liên tục xảy ra trên biển, sóng thần xuất hiện, cá ngừ biến mất, Cty làm ăn thua lỗ...".

Đúng là có một thời ông Lê Xuân Ninh "ăn nên, làm ra" nhờ có đội tàu câu cá ngừ đại dương và vận tải biển. Những người trong cuộc nhớ rất rõ, ông Lê Xuân Ninh từng thành lập nhiều Cty TNHH TM dịch vụ khai thác thuỷ sản, như Đông Dương, Tân Biển Đông, Đại Dương... do chính mình làm giám đốc và thực hiện trót lọt không ít "phi vụ" nhập khẩu tàu composite.

Lực lượng cảnh sát PCCC Khánh Hoà tập trung dập lửa để cứu những con tàu hết đát!

Theo điều tra riêng của PV Báo Lao Động, đội tàu 18 chiếc chuyên khai thác cá ngừ mà ông Ninh vừa khoe đều là hàng đã qua sử dụng do ông Ninh thuê về Việt Nam, sau đó "mông má", rồi "tìm cách" đăng ký, đăng kiểm "đạt yêu cầu cho nghề khai thác thuỷ sản". Bước tiếp theo là đề nghị Bộ GTVT cấp phép cho một trong những Cty của ông Ninh được mua chính những con tàu này. "Con đường" mua đi - bán lại cứ thế lòng vòng cho đến lúc phần lớn thành viên của đội tàu cũ kỹ ấy trở thành tài sản của ALCII, để rồi, một Cty khác của ông Ninh lại được ALCII ký hợp đồng cho thuê tàu đánh cá!

Trước đó, như Lao Động đã nêu trong bài Đường đi của chiếc tàu "ma" (ngày 10.8.2006), vụ nhập con tàu Masuei Maru 08 có nhiều khuất tất. Trên giấy tờ, tàu Masuei Maru 08 được Cty Đông Dương mua tại Nhật Bản, bên bán chạy từ Nhật Bản sang Việt Nam, cập cảng Biển Đông (TP.Hồ Chí Minh) vào ngày 16.6.2005. Tuy nhiên, trên thực tế Giám đốc Cty Tân Biển Đông Lê Xuân Ninh ký hợp đồng thuê tàu với Cty TNHH Đông Nam Á của Nhật Bản.

Rất kỳ lạ, chiếc tàu được cho là của Nhật, dưới 15 tuổi, có tên Masuei Maru 08 này khi về đến Việt Nam neo đậu tại khu vực K17, cảng Lotus, bỗng mang tên là Lina 02, quốc tịch Indonesia(!?). Ngày 27.4.2005, Cty Tân Biển Đông đã bàn giao tàu Lina 02 cho Cty Đông Dương, theo hợp đồng mua bán ký ngày 16.2.2005 giữa Cty Đông Dương với Cty Đông Nam Á (Nhật Bản) với giá 70.000USD, thuế nhập khẩu và VAT hơn 170 triệu đồng. Sau đó, Cty Đông Dương đưa tàu Lina 02 vào Xí nghiệp Nhà Bè sửa chữa để chuẩn bị "xin" đăng kiểm. Có một sự thật là con tàu nói trên đã qua 27 năm sử dụng và không hiểu vì sao 3 nhân viên của Chi cục Đăng kiểm 06 đã "nhắm mắt" bỏ qua mọi chi tiết rất đáng ngờ.

Trong diễn biến khác của vụ án tham nhũng xảy ra tại ALCII (Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng của Bộ CA đang thụ lý), Cty Đại Dương cũng là một khách hàng vô cùng đặc biệt. Năm 2005, ALCII đã cho Cty Đại Dương thuê tài sản trị giá 76,6 tỉ đồng. Quả là đặc biệt, khi mà tại thời điểm được ALCII ký hợp đồng mua và cho thuê lại những chiếc tàu đã qua sử dụng của chính mình, Cty Đại Dương đang dính nợ xấu (nhóm 3) gần 2 tỉ đồng tại các chi nhánh Ngân hàng Nhà nước TP.Hồ Chí Minh. Chưa hết, theo báo cáo của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, ALCII đã giải ngân 3,2 tỉ đồng để mua tàu Đại Dương 12, trong lúc con tàu này không thuộc sở hữu của bên bán là Cty Đại Dương! Liên quan đến vụ án tham nhũng này, nguyên Tổng Giám đốc ALCII Vũ Quốc Hảo đã bị bắt.

Trở lại câu chuyện những chiếc tàu đánh cá "bỏ hoang" tại Khánh Hoà, ông Nguyễn Xuân Dũng cho biết: "5 tàu mang tên Đại Dương là tài sản của Cty Đại Dương, còn 3 chiếc mang tên Biển Đông do Cty Tân Biển Đông đăng ký "sở hữu". Hiện chủ tàu không còn nợ Ban quản lý cảng cá Hòn Rớ phí bến bãi, nhưng các khoản nợ khác tại Nha Trang tổng cộng khoảng 150 triệu đồng".