Ngày 10.5 là hạn chót Ban tổ chức LH nhận tác phẩm dự thi. Theo ông Nguyễn Thanh Nhân - Giám đốc ĐPTTH Lâm Đồng - đơn vị đăng cai tổ chức LH năm nay: Đã có gần 80 tác phẩm của gần 40  đơn vị  gửi dự thi.  Chủ đề mảng  phim tài liệu truyền hình (TLTH) là “Quê hương, đất nước, con người Việt Nam trong  tiến trình đổi mới và hội nhập”. Nét mới  của LH  lần này so với LH lần thứ I (tháng 5.2012) là có thêm mảng phóng sự chuyên đề có chủ đề “Truyền thông nâng cao nhận thức  về an toàn vệ sinh lao động”.

Riêng về mảng phim TLTH, NSƯT Nguyễn Việt Hùng - Trưởng Ban giám khảo phim TLTH - cho biết: “Phim TLTH là phương tiện đa năng lợi hại để các ĐTH có thể phản ánh cuộc sống một cách sinh động; đơn vị sản xuất phim tài liệu mạnh, chuyên nghiệp, với những sản phẩm sắc sảo, có chất lượng cao, có giá trị về nghệ thuật, tư tưởng, có hàm lượng trí tuệ, kiến thức cao sẽ góp phần biểu hiện mạnh mẽ quan điểm, chính kiến, thái độ của người làm phim  với xã hội, cuộc sống...

Trong khuôn khổ LH, với sự giúp đỡ thẩm định  nội dung của thành viên Ban giám khảo, ĐPTTH Lâm Đồng sẽ chọn chiếu  trước một số phim dự LH trên sóng truyền hình Lâm Đồng. Với các đài địa phương, duy trì thời lượng phát sóng  mảng TLTH khá khó khăn, nhưng chúng tôi vẫn luôn quan tâm bằng việc tối thứ năm hằng tuần, Đài PTTH Lâm Đồng đều  dành riêng một khung giờ chiếu phim TLTH” - ông Nhân cho biết.  Đây là một nỗ lực của ĐPTTH  Lâm Đồng,  bởi hiện các khung giờ vàng – giờ ngọc   từ đài trung ương tới đài địa phương đều được dành cho những phim,  những gameshow, truyền hình thực tế... Phim TLTH thường chỉ được chiếu vào những khung giờ  khá lép vế - sáng sớm, tối khuya, trừ vài bộ phim chiếu dịp lễ lạt - được ưu tiên về giờ phát...

So ra, trong  số các  ĐTH phía nam, mảng  phim tài liệu luôn là một thế mạnh - thậm chí, có giai đoạn là “vô đối” của HTV và Hãng phim Truyền hình TPHCM  (TFS). Theo ông  Lý Quang Trung - Giám đốc TFS:  Hơn hai mươi năm qua, TFS sản xuất gần 600 phim, với khoảng trên 1.300 tập, một số phim tài liệu do TFS sản xuất  dần dần trở thành một phần cuốn biên niên sử bằng hình ảnh của đất nước. Các phim tiêu biểu thu hút  khán giả truyền hình phải kể đến: Quân giới Nam Bộ, Mêkông ký sự, Huyền thoại về tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn, Đi tìm trang phục Việt, Đi giữa kẻ thù, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ - sự lựa chọn của lịch sử, Hồ Chí Minh - một hành trình....

Từ năm 2005, thực hiện chủ trương xã hội hoá truyền hình, TFS đã sản xuất hàng loạt phim theo cách mới - các phim ký sự được thực hiện nhanh, các tập phim được hoàn chỉnh ngay trên đường làm phim, gửi về đài qua đường viễn thông để phát sóng. Sự hấp dẫn, sinh động với nhiều thông tin mới mà cách làm này mang lại đã được khán giả nhiệt liệt hoan nghênh. Đó là phim ký sự Hoả xa hành trình xuyên lục địa, Amazon, Tân Đảo, Huyền bí sông Hằng, Trở lại Volga,  Thăng Long ngàn năm thương nhớ, Hành trình theo chân Bác... Loạt ký sự Hành  trình theo chân Bác là vốn tư liệu quý giá để hình thành bộ phim tài liệu “Hồ Chí Minh - một hành trình” dài 15 tập phát sóng nhân kỷ niệm 100 năm ngày Bác Hồ rời Sài Gòn (5.6.1911 - 5.6.2011) ra đi tìm đường cứu nước và kỷ niệm 121 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh...

Song,  khoảng 2 năm trở lại đây, khán giả đã nhận thấy dấu hiệu chững lại ở mảng phim TLTH của TFS.  Những người làm phim TLTH của TFS gặp khó khăn, mà theo lời ông Lý Quang Trung là rất lớn -  đó  là khủng hoảng nhân lực.  “Chúng tôi cần thời gian để “bù” lại sức lực thiếu hụt. TFS  có nhiều dự án mà không sao hiện thực hóa được vì không có tay làm thích hợp. Hiện, đào tạo người làm phim TLTH  chủ yếu chỉ là tạm thời, chưa chuyên nghiệp, không cơ bản. Chúng tôi đành giải quyết bằng cách: Mời những người đã về hưu còn sức khoẻ, điều kiện thì cộng tác; với những người trẻ, những ai yêu thích làm phim THTL - mời làm cộng tác viên,  dạy nghề ngắn hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, cần  đào tạo chuyên ngành, bài bản...”.

Đổi mới cách làm phim, chú trọng kịch bản... một số vấn đề về làm phim TLTH sẽ  được chia sẻ  trong một hội thảo tổ chức trong khuôn khổ LH.