Dồn dập các vụ sản phụ và thai nhi tử vong tại các bệnh viện ở Việt Nam:

Nguyên nhân tiếp tục... tù mù!

“Tháng đen tối  của ngành sản khoa”!

Theo các BS sản khoa tại TPHCM, đây là những tháng “đen tối”, là năm xui của ngành sản khoa Việt Nam. Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, năm xui này còn có sự “góp phần” của chính những người thầy thuốc... tắc trách. Cụ thể mới đây nhất, trường hợp sản phụ và thai nhi tử vong xảy ra tại Quảng Ngãi khó có thể đổ cho nguyên nhân tắc ối hay tắc phổi mà do y đức đang bị... lờn thuốc.

Ngành chức năng họp bàn về cái chết của sản phụ Huỳnh Thị Tùng vừa qua đời hôm 8.6 (ảnh lớn).

Vụ việc xảy ra vào 20 giờ 30  ngày 8.6 khi sản phụ Huỳnh Thị Tùng (34 tuổi, trú tại thôn Phước An, xã Phước Hòa, huyện Mộ Đức) được gia đình đưa vào nhập viện để sinh. Sau 30 phút, sản phụ này có dấu hiệu đau dữ dội và người nhà đến báo với nữ hộ sinh tên là Nga, nhưng thay vì đến kiểm tra sự việc thì người hộ sinh này tắt điện đi ngủ. Khi sức khỏe của sản phụ yếu dần, người nhà liên tục gõ cửa thúc giục mới được đưa vào phòng sinh. Tại đây, chị Tùng được chích một mũi thuốc, nhưng sau đó người tím tái và tử vong cả mẹ lẫn con.

Thân nhân sản phụ tụ tập ở bệnh viện sau khi sản phụ Tùng tử vong. Ảnh: C.T.V

Ông Ngô Trọng Minh - chồng sản phụ Tùng tại cuộc họp. Ảnh: C.t.V

Theo gia đình, sau khi tử vong khoảng 10 phút thì mới thấy mặt của BS khoa ngoại sản đến. Ngày 9.6, ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi gồm: Đại diện Viện KSND tỉnh, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh, Sở Y tế, lãnh đạo BV Đa khoa huyện Mộ Đức họp khẩn cấp với gia đình sản phụ Huỳnh Thị Tùng, 34 tuổi, ở thôn Phước Hòa, xã Đức Hòa, để làm rõ nguyên nhân cái chết của hai mẹ con sản phụ này.

Ông Phạm Hồng Phương - GĐ Sở Y tế Quảng Ngãi đề nghị ngành chức năng tích cực tìm ra nguyên nhân để trấn an dư luận. Trước đó, ngày 8.6, sản phụ này đã đi khám tại phòng khám tư và cả khoa Sản của BV Đa khoa Mộ Đức và kết quả khẳng định cả mẹ lẫn thai rất tốt, không có bất cứ cảnh báo nguy cơ nào.

Điều đáng nói, phần lớn các ca tử vong gần đây thường có chung một mẫu số đó là các thai phụ đều khỏe mạnh và không có khuyến cáo nào từ các BS. Trường hợp của sản phụ Ngô Thị Hồng Thu, sinh năm 1982, tử vong tại BV Hóc Môn; sản phụ Nguyễn Thị Hảo, sinh năm 1979, tử vong tại BV Đa khoa tỉnh Khánh Hòa... đều được người nhà đưa ra bằng chứng khẳng định các sản phụ này sức khỏe vẫn ổn định, đi khám định kỳ và không có biểu hiện gì bất thường trước lúc sinh.

Sản phụ tử vong:  tăng hay giảm?

Trước số ca tử vong dồn dập từ 12 lên 14 ca trong vòng hơn 2 tháng khiến nhiều người đặt ra câu hỏi về chuyên môn ngành sản khoa đang có vấn đề? Nhiều ý kiến trong ngành y tế cho rằng, chưa thể khẳng định: Sản phụ tử vong tăng mạnh vì lâu nay ngành y tế chưa đưa ra bất kỳ một khảo sát nào để công bố và so sánh tỉ lệ tử vong giữa các năm trong ngành sản khoa. Vì vậy, thông tin về các ca tử vong và nguyên nhân từ trước tới nay vẫn trong “nội bộ”.  

Theo thống kê, tỉ lệ tử vong trong sản khoa tại VN hiện cao gấp nhiều lần so với các nước đang phát triển. Cụ thể, tại các nước phát triển như Mỹ, Anh tỉ lệ sản phụ chết là 4/100.000 người. Tại VN, con số tử vong hiện vẫn còn ở mức 75/100.000 ca. Trao đổi với lãnh đạo của một BV ở TPHCM (xin giấu tên), ông cho rằng: “Ở các nước, khi có một  trường hợp tử vong là cơ quan chức năng tiến hành niêm phong hồ sơ để điều tra độc lập. Vì thế, kết luận điều tra  ít nhiều cũng tạo được sự tin tưởng của thân nhân và người thân. Tại VN thì BV thường giấu các trường hợp tử vong hoặc sai sót y khoa. Nếu người nhà thắc mắc thì đổ cho bệnh nặng, tai biến. Chính vì hồ sơ bệnh án là vật chứng quan trọng để điều tra nhưng không được niêm phong kịp thời là kẽ hở lớn để BV có thời gian sửa lại hồ sơ cho hợp lý. Cơ quan chức năng càng vào cuộc chậm thì hồ sơ sẽ bị “làm đẹp” càng nhiều”.  

Luật sư Võ Vương Quân - đoàn luật sư TPHCM cho rằng, quy trình hồi cứu hồ sơ đối với các trường hợp tử vong cần phải minh bạch. Lâu nay, Hội đồng Y khoa giám định ca tử vong thông thường dựa vào hồ sơ bệnh án mà các BV trình. Vậy, liệu hồ sơ này có đáng tin cậy hay đã được “làm sạch” trước đó? Bên cạnh các yếu tố bất khả kháng, ngành y tế cũng cần hồi cứu các trường hợp sản phụ tử vong trên và cần khách quan trong việc tìm ra nguyên nhân để tạo sự công bằng cho người bệnh.

Nếu do khách quan tử vong thì cần nâng cao thêm chuyên môn cho các BS  tuyến dưới còn nếu do sai sót chủ quan thì cần kiểm điểm nghiêm túc, rút kinh nghiệm. Có như vậy thì ngành y tế mới tạo được uy tín cho mình... Nếu không, điệp khúc thuyên tắc sẽ tiếp tục xuất hiện khi có các trường hợp tử vong kế tiếp một khi VN chưa có một cơ quan giám định độc lập. Chính vì mù mờ nguyên nhân tử vong khiến sản phụ hoang mang và điệp khúc ào ào vượt lên tuyến trên... cho an toàn chắc chắn xảy ra.