Tuyên chiến với tiêu cực trong thi cử:

Nhìn thẳng sự thật, lấy lại niềm tin

Cao hơn là giáo dục cho học sinh nói không với tiêu cực và thói dối trá không chỉ trong học tập, thi cử để các em bước vào đời với hành trang không chỉ là bằng cấp, kiến thức mà còn là nhân cách sống.

Đã từng có những kỳ thi đáng nhớ

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, phải nói rằng ngành giáo dục lẽ ra đã rất hài lòng về một mùa thi “đẹp”, số cán bộ coi thi, thí sinh vi phạm quy chế giảm hẳn so với mùa thi trước, nếu không xảy ra sự cố “Đồi Ngô” với những bằng chứng không thể chối cãi. Dư luận lại dấy lên sự hoài nghi: Liệu chỉ có một “Đồi Ngô” hay còn những “nương ngô”, “ruộng ngô” chưa bị phát hiện? Nhà giáo Lê Hữu Mai (Hà Nội) lên tiếng: Xin đừng nghi ngờ làm tổn thương đến đông đảo đội ngũ giáo viên, học sinh. Ông cho rằng, không thể nói “sạch” hoàn toàn trong thi cử, ai vi phạm thì xử lý. Điều đó đã được chứng minh từ thực tế, kỳ thi nào cũng có những cán bộ, thí sinh đã bị xử lý vì vi phạm quy chế thi. Rất tiếc một vài năm gần đây, hiện tượng tiêu cực xảy ra không còn mang tính cá nhân, tự phát mà ít nhiều có dấu hiệu mang tính tổ chức. Có thể kể đến những điểm nóng về tiêu cực thi cử đã bị phát hiện và xử lý như HĐT Phú Xuyên A (Hà Tây cũ) năm 2006; HĐT Trường THPT Nam Đàn 2 (Nghệ An) năm 2006; HĐT Trung tâm GDTX huyện Lương Tài (Bắc Ninh) năm 2007... Hiện tượng thí sinh mang phao “rải trắng” sân trường như báo chí phản ánh là có, nhưng rất ít HĐT phát hiện TS mang phao vào phòng thi.

Xã hội thực sự nóng khi nhà giáo Đỗ Việt Khoa lên tiếng tố cáo tiêu cực thi cử mà bằng chứng là những clip đã quay được. Xã hội mừng, lãnh đạo ngành mừng vì đã có cơ hội để chấn chỉnh thi cử. Người thầy dũng cảm này đã được không chỉ ngành mà xã hội tôn vinh vì sự dũng cảm đấu tranh với tiêu cực trong thi cử. Thầy giáo Lê Đình Hoàng (giáo viên Trường THPT bán công Thanh Chương, Nghệ An) cũng đã được UBND tỉnh trao tặng bằng khen vì đã đấu tranh với tiêu cực thi cử. Mặc dù nếu căn theo quy chế thi thì hành vi quay clip của hai thầy giáo đó đã vi phạm quy chế. Kỳ thi năm 2007 cũng có hai thanh tra giáo dục cũng được bộ tặng bằng khen và phần thưởng vì đã phát hiện và tố cáo gian lận thi cử tại HĐT Trung tâm GDTX huyện Lương Tài (Bắc Ninh).

Cần dạy cho học sinh nói không với tiêu cực trong thi cử.

Và khi sự thật không được thừa nhận

Bẵng đi 4 kỳ thi, xã hội cũng như ngành giáo dục đã “tạm” yên lòng khi không thấy có tố cáo gây “chấn động” dư luận như những mùa thi trước. Nhưng ngay sau khi kết thúc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012, đã xuất hiện clip tố cáo tiêu cực thi cử ở HĐT Đồi Ngô.

Tuy nhiên, không như những lần xử lý tiêu cực trước đây, lần này Bộ GDĐT đã không “ghi điểm” trong việc xử lý cũng như với công luận. Vụ Đồi Ngô vỡ lở từ ngày 4.6, ngay sau khi Bộ GDĐT công bố kết thúc một kỳ thi tốt nghiệp “an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế”. Sở GDĐT Bắc Giang đã đình chỉ chủ tịch hội đồng coi thi, giám thị và cán bộ thanh tra liên quan, không cho những người này tham gia chấm thi, đồng thời báo cáo vụ việc với Bộ GDĐT. Công an tỉnh Bắc Giang vào cuộc để điều tra dấu hiệu tổ chức giải bài, làm lộ bí mật tại hội đồng thi này. Tuy nhiên, đến ngày 11.6, Bộ GDĐT vẫn phát đi công văn trong đó khẳng định: “Về cơ bản, kỳ thi đã diễn ra nghiêm túc, đúng quy chế”.

Trả lời báo chí chiều 7.6, Bộ trưởng Bộ GDĐT Phạm Vũ Luận cho rằng, vụ ném phao thi ở Bắc Giang là nghiêm trọng nhưng “việc phát tán trên mạng nhiều clip như vậy làm cho công tác quản lý của các cơ quan chức năng gặp khó khăn, đồng thời ảnh hưởng không tốt tới nhận thức và suy nghĩ của người xem, nhất là các học sinh nhỏ tuổi”.

Với lý do đây là việc đã được phân cấp cho địa phương, từ lãnh đạo bộ đến các vụ chức năng đều cho biết phải “chờ” báo cáo xử lý của địa phương rồi mới tính. Thậm chí, trong công văn ngày 11.6 do Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển ký còn nêu rõ: “Trong những ngày qua, bên cạnh một số tin, bài khách quan, kịp thời trên các báo thì còn một số bài mang tính suy diễn chưa đúng bản chất của sự việc, đưa tin quá nhiều về vụ việc gây hiệu ứng không tốt trong dư luận xã hội”. Và Bộ GDĐT cho rằng việc xử lý thí sinh quay clip sẽ theo hướng “giúp các cháu nhận ra sai phạm, làm bài học và trở thành người tốt”...

Bài tiếp: Làm gì để lòng tin trở lại?