Bùng phát mạnh cúm A/H1N1

Cháu bé 12 tuổi (ở huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) bị cúm A/H1N1 nhập viện tại BV Bệnh nhiệt đới TƯ ngày 22.4 đã tử vong, do những tổn thương phổi quá nặng. Bệnh nhân có anh rể ở Hà Nội về Thanh Hóa thăm gia đình. Người đàn ông này đã bị cúm và lây cho 3 thành viên trong gia đình, trong đó có bé gái. Hai người khác bị lây bệnh tự khỏi, riêng bé gái này bệnh tiến triển nặng lên.

Như vậy, ít nhất đã có 3 trường hợp tử vong do cúm A/H1N1 được ghi nhận từ đầu tháng 4 đến nay. Họ đều là một trong số những bệnh nhân cúm trong các chùm ca bệnh. Đây là một minh chứng cho khả năng lây lan nhanh của cúm theo đường hô hấp. Khi người mang virus ho, thì những người ở trong bán kính 3 – 4m đều có thể nhiễm. Vì thế, theo GS – TS Trịnh Quân Huấn, Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, cần có nghiên cứu về nguồn ca bệnh để kịp thời đưa ra cảnh báo cho cộng đồng.

TS Nguyễn Như Dương, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ bổ sung thông tin về diễn biến cúm A/H1N1 hiện nay: Theo kết quả giám sát bệnh cúm tại cộng đồng năm 2013, trong số gần 1.000 mẫu bệnh phẩm các loại, có 12,4% mẫu dương tính với cúm. Virus cúm hoạt động như vậy vẫn ở mức độ trung bình, tuy nhiên chủng H1N1 trội lên, chiếm 48% trong các bệnh phẩm cúm. Trong khi đó các năm trước, H1N1 thường chỉ chiếm 5-7%. Đặc biệt là cúm H1N1 đã góp phần là một trong những tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp nặng ở các bệnh nhân đã và đang điều trị tại BV Bệnh nhiệt đới TƯ. Theo các chuyên gia, cúm H1N1 được coi là tác nhân của khoảng 10% trường hợp viêm đường hô hấp nặng.

Thêm một bệnh nhân cúm A/H5N1

TS Trần Đắc Phu, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho hay: Từ đầu năm đến nay, đã có 2 bệnh nhân cúm A/H5N1 tại Đồng Tháp và Long An, cháu bé 4 tuổi tại Đồng Tháp đã tử vong, còn chị N.T.N.D. (20 tuổi, ngụ tại huyện Tân Hưng, tỉnh Long An) vẫn đang điều trị. Điều tra dịch tễ cho thấy 2 trường hợp này đều có tiền sử tiếp xúc với gia cầm. Chị D. đã làm thịt và cùng gia đình ăn 2 con vịt ốm. Đến ngày 14.4, bệnh nhân có biểu hiện sốt cao, ho, khó thở, đau đầu, đau mỏi người nên được gia đình chuyển tới Trung tâm y tế huyện. Với bệnh diễn tiến nặng, cô được chuyển đến bệnh viện Chợ Rẫy, kết quả xét nghiệm của Viện Pasteur công bố ngày 22.4 cho thấy bệnh nhân dương tính với cúm A/H5N1. Sau khi được điều trị tích cực tại bệnh viện Chợ Rẫy, sức khỏe của bệnh nhân đang có dấu hiệu hồi phục tốt.

Theo ông Phạm Văn Đông, Cục trưởng Cục Thú Y cho biết: “Không chỉ ở Đồng Tháp mà ngay cả Long An, sau khi có bệnh nhân H5N1, dù không có gia cầm chết nhưng lấy mẫu bệnh phẩm ở vịt xét nghiệm có lưu hành cúm A/H5N1. Hiện tại, lưu hành virus cúm H5N1 tương đối phức tạp ở các tỉnh Đồng bằng sông cửu long, đặc biệt là những địa phương có ca bệnh tử vong do H5N1. Cục Thú y đã lấy 145 tổ yến để xét nghiệm, 100% âm tính với H5N1. Tuy nhiên, trong số 120 mẫu phân chim yến xét nghiệm, có 1 mẫu dương tính H5N1. Đến nay, 10 nghìn con chim yến đã bị tiêu hủy, hơn 160 kg tổ yến được thu gom để xử lý nhiệt. Tiếp tục có một số mẫu virus H5N1 gửi sang Úc, Hàn quốc để giải trình tự gen”.

Trở lại với dịch cúm A/H7N9 ở Trung Quốc, đã có 104 trường hợp được xác nhận là mắc bệnh, 22 trường hợp tử vong, tương đương 20%. Vẫn chưa xác định được nguồn lây bệnh, dù rằng virus H7N9 đã phát hiện trên gia cầm, bồ câu. Theo thông tin mới nhất, mới có 13 trường hợp được ra viện, số còn lại đang điều trị. Một số nặng diễn biến phức tạp, lứa tuổi mắc bệnh cao hơn H5N1. Theo GS Huấn: “Hiện nay còn nhiều điều chưa biết về chủng cúm này, nhưng  chắc chắn số người nhiễm chủng cúm này còn rất nhiều. Bệnh có thời gian ủ bệnh là 1 tuần, nếu có trường hợp đang trong giai đoạn ủ bệnh vào VN lúc này cũng có thể chưa biết. Cũng như với dịch SARS, trong giai đoạn ủ bệnh, chúng ta cũng không biết. Do đó, cần tăng cường giám sát, nhất là tại các bệnh viện, nghiên cứu xem tại sao tử vong lại nhanh và nhiều thế. VN đã có những kịch bản chuẩn bị đối phó với dịch cúm H7N9 do có kinh nghiệm và bài học từ các vụ dịch cúm và SARS trước đó. Hiện thuốc Tamiflu phục vụ điều trị về cơ bản đã có đủ theo nhu cầu, nhưng không có dự trữ nhiều. Nếu tháng 7 – 8 không có sự hỗ trợ của quốc tế, VN sẽ phải mua thêm loại thuốc chống cúm này”.

Hiện tại VN đã làm các thủ tục nhập kit, test chẩn đoán cúm A/H7N9. Ngày 12.4 vừa qua, các sinh phẩm này đã nhập về VN. Trong 500 mẫu xét nghiệm có 1 mẫu H7N3 ở Quảng Ngãi. Ngoài ra 2 mẫu được lấy từ tháng 2 dương tính với H7, đang được tiếp tục xác định phân típ N.