Suy nghĩ về “gộp” Tết âm, Tết dương

LĐO Diệp Văn Sơn
Công nhân KCN Thăng Long (Hà Nội) trong ngày hội Tết sum vầy 2016 do Tổng LĐLĐVN tổ chức

Nếu gộp lại hai loại Tết và lấy ngày trùng với Tết dương lịch thì lúc đó chúng ta chỉ nên xem việc đón nhận chuyện này của dân Việt  như một dấu hiệu mở, hướng ngoại, là điều bình thường, tự nhiên trong thời kỳ thế giới hội nhập, phù hợp với quy luật và xu thế thời đại.

Ý kiến đón Tết cổ truyền theo dương lịch đưa ra có hai luồng ý kiến trái chiều.Ý kiến không đồng tình chủ yếu cho rằng, tết cổ truyền là ngày lễ rất thiêng liêng, gắn với truyền thống văn hóa dân tộc... 

Ý kiến ủng hộ viện dẫn trong thời hội nhập kinh tế thế giới, độ lệch pha chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội trong thương trường với quốc tế chỉ vì mãi lo ăn tết,không phù hợp với đòi hỏi nếp sống của xã hội công nghiệp... 

Xem ra cả hai đều có cái lý của nó. Tuy nhiên nếu tiếp cận theo hướng không loại trừ nhau một cách cực đoan mà gộp chung lại hai loại Tết thành một Tết duy nhất  mà vẫn được giữ nguyên những bản sắc tốt đẹp những giá trị phổ quát hợp lý của mỗi loại Tết thì sao ? 

Cho dù gộp lại nhưng vẫn giữ gìn những phong tục liên quan đến ngày tết, đến văn hóa tâm linh như cúng ông Công ông Táo, đón giao thừa, thờ cúng tổ tiên, thực hiện chữ hiếu với bố mẹ, ông bà… Vấn đề còn lại thời gian nào, ngày nào trong năm thì phải đặt lên bàn cân để cân nhắc tất cả mặt tích cực và chưa thuận của hai loại Tết có tính đến điều kiện phát triển kinh tế xã hội, xu thế phát triển của thời đại và tính tiếp biến của nền văn hóa.

Thật ra,Tết Nguyên đán không phải là cái Tết cổ nhất, xưa nhất của người Việt. Người Việt đã có lần thay đổi Tết. Trước đây, cái Tết quan trọng nhất với dân ta là Tết tháng 10, tức Tết mùa thu. Sau khi thu hoạch vụ lúa mùa là quan trọng nhất. Lịch sử văn hóa Việt Nam đã có một lần chuyển đổi rất cơ bản từ Tết cơm mới, Tết mùa thu sang Tết mùa xuân, theo lịch Trung Quốc, Tết Nguyên đán, rồi lại xuất hiện thêm Tết dương lịch. 

Không việc gì sợ mất bản sắc dân tôc, nhìn sang Nhật Bản, một nước châu Á và rất chú trọng tới những giá trị văn hóa truyền thống như nước chúng ta, nhưng cũng đã ăn Tết cổ truyền theo dương lịch từ rất lâu rồi. Như vậy Nhật Bản chuyển sang gộp lại ăn hai cái Tết làm một. 

Chúng ta hoàn toàn có thể giử lại nguyên vẹn những phong tục sum hợp gia đình, cúng giỗ tổ tiên, mừng thọ ông bà cha mẹ, bảo tồn không gian văn hóa lễ nghĩa gia đình truyền thống, hội hè... của người Việt.

Cái cản trở về mặt tâm lý ở đây là khác ngày theo thông lệ. Tuy nhiên việc chọn ngày nào suy cho cùng cũng chỉ là ước lệ, trên thực tế cuộc sống ngày nay ngày cúng giỗ, cưới xin ma chay cũng không cần đúng ngày, ngày lành mà linh hoạt chuyển vào ngày thứ 7, chủ nhật để con cháu họ hàng có điều kiện sum vầy cũng ấm cúng trọn vẹn không hề bị sứt mẻ lòng biết ơn của con cháu họ hàng đối với tiền nhân trong gia đình.

Còn những niềm vui biểu trưng sâu đậm một thời của Tết cổ truyền như cây nêu,tràng pháo,bánh chưng xanh cũng đang mặc nhiên phai nhạt dần, đã mai một nhiều. 

Hết dần cảnh cả nhà ngồi lại gói và canh nồi bánh chưng bánh tét đêm giao thừa, giờ đây chỉ cần nhấc máy gọi dịch vụ cung cấp bánh muốn bao nhiêu cũng có. Quá trình đô thị hóa diễn ra ồ ạt đến chóng mặt, phố thị nhà cao tầng mọc lên san sát cũng không còn không gian thích hợp để dựng cây nêu, còn pháo thì đã cấm lâu rồi và đã vượt qua sự đòi hỏi "bảo tồn truyền thống" vẫn cấm được do mặt tích cực của nó khi so sánh tác hại của các nguy cơ khi đứng trên lợi ích tích cực chung của một xã hội văn minh. 

Đã từ lâu rồi, cộng đồng nguồn gốc cư dân đi mở cõi phương Nam đặc biệt là Sài gòn, có lẽ do hình thành nếp sống công nghiệp sớm, tính năng động, ít bảo thủ việc ăn Tết không còn cầu kỳ, rườm rà mà nặng về chơi Tết hơn. Xu thế này cũng bắt đầu lan ra cả nước. Con cháu nhiều khi làm thủ tục mừng thọ ông bà cha mẹ trước để tranh thủ đi du lịch cũng đã xuất hiện nhiều. 

Cũng không có gì sợ mất các lễ sau Tết Nguyên Đán. Thật ra một số lễ trong 13 lễ cũng tự mất đi lâu nay. Ngay cả việc cưới xin, là sự kiện trọng đại nhất của đời người, ngày nay cũng đã đơn giản hơn. Không còn 7 lễ như ngày nào, mà thường chỉ còn 3 lễ: lễ đám hỏi, lễ rước dâu và lễ cưới làm chung cho cả 2 họ, bạn bè và cũng đã xuất hiện nhiều đám cưới tập thể lên cả trăm đôi. 

Với việc nhà nhà, người người sử dụng phổ biến nồi cơm điện, bếp gas, bếp điện,lò vi sóng... thì có lẽ diện mạo, ý nghĩa và vị trí ông Công, ông Táo trong sâu thẳm tâm linh người Việt ngày nay cũng sẽ thay đổi ít nhiều. 

Văn hóa là không bất di bất dịch, không bất biến. Văn hóa luôn có sự kế thừa, thay đổi để phù hợp với cuộc sống mới. Và phong tục tập quán ăn tết cũng thay đổi theo sự phát triển của xã hội cũng như thay đổi theo nhu cầu của con người. 

Nếu gộp lại điều chỉnh ngày nghỉ Tết âm lịch và dương lịch, điều chỉnh tâm lý về ngày Tết cho hợp lý thì sẽ không sợ mất đi bản sắc dân tộc, không sợ mất đi cái căn cốt ngày Tết truyền thống của chúng ta. 

Tuy về nguyên tắc việc gộp lại Tết cổ truyền và Tết dương lịch là đúng, nhưng việc thực hiện trong hoàn cảnh hiện nay, thiết nghĩ vẫn chưa thể làm ngay được. 

Thời điểm thích hợp để gộp lại chuyển hai cái Tết này làm một là phụ thuộc vào mức độ dân trí của người dân và sự phát triển của quá trình công nghiệp hóa, mức độ hộp nhập của nền kinh tế... 

Nếu gộp lại hai loại Tết và lấy ngày trùng với Tết dương lịch thì lúc đó chúng ta chỉ nên xem việc đón nhận chuyện này của dân Việt  như một dấu hiệu mở, hướng ngoại, là điều bình thường, tự nhiên trong thời kỳ thế giới hội nhập, phù hợp với quy luật và xu thế thời đại. 

Người Việt Nam sở dĩ tồn tại và đứng vững được như ngày nay chính vì tinh thần hội nhập, tinh thần tiếp thu một cách không bảo thủ những yếu tố tích cực từ những nền văn hóa của bên ngoài, và nhào nặn, biến nó và tích hợp thành của chúng ta, làm giàu cho văn hóa Việt Nam.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Prex
Đã là cổ truyền thì không thể nói gộp hay là kiểu khác vì hiệu quả này nọ. Vì nguồn gốc chúng ta nên chúng ta ăn tết cổ truyền chứ có phải ai ép chúng ta ăn tết đâu! Nói thế khác nào mặc áo dài truyền thống thấy vướng víu tốn vải quá, thôi mặc cái áo sơ mi cho nó gọn. Chưa hết là hàng loạt ngày liên quan đến Tết như: Ông Táo, Cúng rẫy mả .... Còn bảo lãng phí thì có gọn lại rồi cũng kéo ra chừng ấy ngày nghỉ, rồi cũng quà cáp ... không thuyết phục quan trọng là chúng ta ăn tết như thế nào. Còn tổng ngày nghỉ lễ cả năm của người lao động VN chúng ta so với các nước khu vực thì đâu có nhiều hơn, thậm chí là thua xa Thái Lan. Chưa kể nước ta vẫn là nước thuần nông (sản xuất lúa gạo) mà lịch âm lại là một cột mốc quan trọng với đời sống người nông dân.
Trả lời - -
Nguyễn Danh Thắng
Nên gộp hai loại tết trùng với tết dương lịch.
Trả lời - -
nguyen lam
Tết Nguyên đán là ngày con cháu tụ họp về chúc sức khỏe ông bà, cũng là ngày mà người thân cùng nhau họp mặt chúc tụng lẫn nhau. Nếu gộp lai thì thời gian dần dần trôi, e rằng truyền thống người VIỆT ta sẽ dần dần mất đi.
Trả lời - -
Phú
Nếu gộp 2 tết làm 1 nhưng vẫn giữ được truyền thống văn hoá dân tộc thì đúng là hay nhất. Vừa có thể hoà nhập vào sự năng động với thế giới, vừa giúp một phần không nhỏ vào sự tổn thất kinh tế của người dân lẫn doanh nghiệp: 1. Sự thật là người dân tha phương lập nghiệp rất nhớ quê, nhưng khổ nỗi kinh phí cuộc sống đã khó, đau đầu nhất là 1 năm 2 lần về tết, mà về quê thì sự thật ai cũng biết là thế nào, không cần nói rõ nữa 2. Doanh nghiệp cũng không phải khổ tâm khi phải "nhập gia tuỳ tục" dẫu đó là chuyện đương nhiên, nhưng thật quá khắt khe với họ, rập khuôn và gây áp lực, huống hồ đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp - hiện đại hoá, phải hoà hợp lợi ích của nhau thì đôi bên cùng có lợi 3. Không còn định kiến kiểu "tháng giêng là tháng ăn chơi", ăn chơi chỉ dành cho người có đủ điều kiện, chứ công nhân lao động thì có mà " thắt lưng buộc bụng" * Nhập 2 tết làm 1, đất nước giảm rất nhiều tổn thất, doanh nghiệp trong và ngoài nước không phải chịu áp lực, còn người lao động cũng chẳng phải nằm trong cảnh quê xa, nhớ lắm mà mặc cảm "cái bụng" khó lòng về. Vẹn cả đôi đường
Trả lời - -
khoai
Ý kiến hay.
Trả lời - -
Lê Cao Đài
Tết cổ truyền gắn liền với hai từ quê hương - đất nước, gắn với bao tâm tư, tình cảm và đạo lý của người Viện Nam chúng ta. Bởi vậy, tết âm lịch không chỉ đơn thuần như bài báo đã nêu; chúng ta hội nhập là cần thiết, nhưng không phải bỏ đi tết cổ truyền là chúng ta mới hội nhập; tình cảm, tâm tư Người Việt nam chúng ta khác người Tây nhiều lắm.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Top 10 việc làm HOT, không thể bỏ qua ngày hôm nay 4.12