Công bố kết luận thanh tra tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam: Cần siết chặt biện pháp quản lý

LĐ - 209 TS.Nguyễn Minh Phong
Các công ty xăng dầu thành viên Petrolimex chưa tuân thủ nguyên tắc, phương pháp xác định giá quy định trong Quy chế kinh doanh xăng dầu.

Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và một số đơn vị thành viên.

Theo đó, một loạt sai phạm đã được điểm danh, nổi bật là: Trích lập Quỹ bình ổn không đúng đối tượng, đầu tư ngoài ngành không đúng quy định, vi phạm trong việc quản lý, điều hành giá bán lẻ xăng dầu trong nước... Năm 2011, Petrolimex chỉ đạo các công ty xăng dầu thành viên kinh doanh có lãi trích lập quỹ bình ổn, sau đó 11 công ty đã trích lập số tiền 221,3 tỉ đồng không đúng đối tượng theo quy định.

Từ năm 2010 đến tháng 6.2013, Petrolimex hạch toán vào chi phí xăng dầu hao hụt vượt định mức, không đúng quy chế kinh doanh xăng dầu, làm giảm hiệu quả kinh doanh gần 7 tỉ đồng. Các công ty xăng dầu thành viên Petrolimex chưa tuân thủ nguyên tắc, phương pháp xác định giá quy định trong Quy chế kinh doanh xăng dầu và chưa phù hợp với giá bán do liên bộ Tài chính - Công Thương công bố. Petrolimex chưa quản lý chặt chẽ xăng dầu tiêu thụ trước các thời điểm điều chỉnh giá, sản lượng xăng xuất bán trước thời điểm tăng giá tại một số công ty xăng dầu thành viên tăng bất thường, từ 2,3 - 6,7 lần so với sản lượng bán bình quân. Từ tháng 1.2010 đến tháng 6.2013, Petrolimex và liên Bộ Tài chính - Công Thương đã đưa chi phí vận tải và chi phí bảo hiểm vào giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu theo mức cố định, thiếu cơ sở, cao hơn chi phí thực tế của Petrolimex. Đây là dấu hiệu sơ hở trong quản lý, dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng, nhưng tập đoàn chưa có biện pháp quản lý, khắc phục. Ngoài ra, Petrolimex chưa chấp hành nghiêm việc điều chỉnh giá bán xăng dầu theo quy định tại điều 27 Nghị định 84/2009/NĐ-CP và quyết định mức tăng giá bán lẻ xăng dầu vùng 2 cao hơn giá bán lẻ do liên Bộ Tài chính - Công Thương điều hành trong giai đoạn hoạt động kinh doanh xăng dầu thực hiện theo quy định của Nghị định 84/2009/NĐ-CP.

Hơn nữa, Petrolimex đã đầu tư tài chính ngoài ngành (ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản) với tổng số tiền hơn 2.255 tỉ đồng, trong đó nhiều khoản đầu tư với giá trị lớn, không đúng quy định, như: tăng vốn đầu tư vào PG Bank 400 tỉ đồng (chiếm 40% vốn điều lệ của đơn vị nhận góp vốn) và Công ty CP Bảo hiểm Petrolimex hơn 171 tỉ đồng (chiếm 51% vốn điều lệ của đơn vị nhận vốn góp) mà không có sự chấp thuận của Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ. Công ty này cũng tăng vốn đầu tư 51 tỉ đồng vào Công ty CP Bất động sản Petrolimex mà không có sự chấp thuận của Bộ Công Thương; sử dụng vốn kinh doanh 231,9 tỉ đồng để đầu tư vào lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, bất động sản, không đúng với nghị quyết của HĐQT. Ủy thác cho các đơn vị thành viên vay dài hạn để đầu tư xây dựng các công trình, dự án 414,6 tỉ đồng từ vốn chiếm dụng trong thanh toán, chưa bố trí được nguồn vốn cho đầu tư xây dựng. Chưa thực hiện nghiêm việc thoái vốn đầu tư ngoài ngành theo chủ trương của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Một số khoản đầu tư của Petrolimex hiệu quả thấp (khoản đầu tư 178,5 tỉ đồng vào Công ty CP Nhiên liệu bay Petrolimex và Công ty CP Bất động sản Petrolimex kém hiệu quả). Tổng cộng, chỉ từ năm 2010 đến tháng 6.2013, Petrolimex và các đơn vị thành viên đã đầu tư 178 công trình, dự án với tổng mức đầu tư gần 11.900 tỉ đồng, trong đó 29 dự án chậm tiến độ, 23 gói thầu có giá trị dự toán trên 5 tỉ đồng, nhưng không tổ chức đấu thầu theo quy định; chỉ định thầu không đủ năng lực tài chính; thiếu vốn dẫn đến dừng thi công nhiều dự án...

Nhìn chung, chuỗi những sai phạm của Petrolimex mà Thanh tra Chính phủ đưa ra không gây bất ngờ và giật mình cho công luận, đơn giản vì những sai phạm và thủ thuật này không xa lạ, với những hoạt động chuyển giá, kê khai thiếu trung thực chi phí, lách luật trong hạch toán tài chính, cũng như không quan tâm, thậm chí vô cảm trước pháp luật, bất chấp quy định và chỉ đạo của cơ quan cấp trên khi đưa ra những quyết định quản lý về giá cả và đầu tư công, thoái vốn, trốn thầu và nhiều lỗi “phổ thông” khác…

Hơn nữa, tổng giá trị thiệt hại do cách hành xử quyết đoán trên của Petrolimex có lẽ không lớn lắm so với những vụ đắt đỏ hàng chục, hàng trăm ngàn tỷ đồng khác, dù ai đó còn băn khoăn liệu chúng có thể chưa được tính đúng, tính đủ…

Công luận chỉ quan ngại, tại sao lại hội tụ nhiều sai phạm khá đa dạng, có hệ thống, mang tính tổ chức và kéo dài như vậy. Nhất là sao chúng lại có thể tồn tại lâu như vậy trong một ngành kinh doanh “nửa thị trường, nửa nhiệm vụ chính trị” - lĩnh vực xăng dầu vốn là trung tâm nhậy cảm hàng đầu về giá cả thị trường và những bức xúc xã hội do tính chất độc quyền hay gần như độc quyền của một trong những lĩnh vực kinh doanh có mức độ hội nhập quốc tế có lẽ thấp nhất và cũng “bị soi” nhiều nhất cả nước này.

Hơn nữa, lỗi cung không chỉ do Petrolimex, mà còn do sự tồn tại vô lý cái gọi là Quỹ bình ổn xăng dầu, một mô hình thành lập vội vàng, hiện vẫn đang được vận hành theo cơ chế mang nặng tính chủ quan, duy ý chí, suy nghĩ một chiều, lười biếng, kiểu “không giống ai” và cũng chẳng có lợi cho ai, ngoài doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, cho phép và khiến “ai không tham mới là lạ”…!?

Trên thực tế, Kết luận của Thanh tra Chính phủ chỉ là thêm một bằng chứng pháp lý và một kết luận đáng buồn về những hoạt động còn dưới yêu cầu và tiềm năng của Petrolimex nói riêng, bức tranh khu vực DNNN nói chung. Đây cũng là một kết luận đáng suy nghĩ và khẳng định thêm về nhu cầu bức thiết cần sớm đột phá thể chế, xây dựng nhà nước kiến tạo, liêm chính, thiết lập cơ chế cạnh tranh thị trường đầy đủ và lành mạnh hơn, giảm thiểu quản lý kiểu xin- cho, mệnh lệnh hành chính vốn đã kéo dài quá lâu, trước yêu cầu đổi mới toàn diện và hội nhập ngày càng nhanh, rộng và sâu ở Việt Nam…

Dư luận quan tâm và đòi hỏi cần có hành động mạnh mẽ và thực tế để không còn lặp lại những Kết luận Thanh tra tương tự như vậy nữa…!

 

Loading...

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

10 công việc cực kỳ hấp dẫn không nên bỏ qua hôm nay 23.9