Nghe theo thương lái, gạo Việt mất cơ hội xuất khẩu

LĐ - 141 + 142 Khánh Linh
Đang tồn tại thực trạng là người nông dân lại chỉ nghe theo thương lái mà “bỏ ngoài tai” những khuyến nghị của nhà khoa học.

Các nhà khoa học Việt Nam vừa nghiên cứu, chọn tạo ra 7 giống lúa mới, có khả năng chống chịu hạn và mặn, phù hợp với canh tác ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Tuy nhiên, nghịch lý ở chỗ, vì nghe theo thương lái, nông dân chẳng mấy “mặn mà” với những giống lúa này. Trong khi đó, Campuchia đang ứng dụng và xây dựng thành thương hiệu gạo quốc gia để xuất khẩu.

7 giống lúa mới chịu hạn mặn

GS-TS Nguyễn Thị Lang (Viện Lúa ĐBSCL) cho biết: Nhóm nghiên cứu xây dựng bản đồ công nghệ, chọn tạo giống lúa vừa tạo ra 7 giống lúa mới, có khả năng chống chịu hạn và mặn, phù hợp với canh tác ở ĐBSCL, trong đó có giống lúa cùng lúc có khả năng chống chịu mặn và khô hạn, chống bệnh rầy nâu. Cụ thể, những giống lúa này đạt năng suất thử nghiệm trên 6 tấn/ha, có khả năng chống chịu môi trường bất lợi như hạn trong 2-3 tuần, mặn từ 0,4% trở xuống, chống chịu rầy nâu và bệnh đạo ôn cấp 3-5.

Bà Lang cũng cho biết, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm thành công giống lúa này tại hàng ngàn hécta các tỉnh ĐBSCL như Hậu Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng… Đồng thời bà cho biết, định hướng trong tương lai nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục phát triển sản phẩm bằng cách bổ sung vào nguồn gene Japonica để xuất khẩu, nghiên cứu nguồn gene tăng sức chịu đựng về mặn từ 0,4% lên 0,6-0,8%, bổ sung nguồn vật liệu quý, đảm bảo phẩm chất thơm và ổn định của lúa gạo thành phẩm, quy tụ các gene vào mùi thơm và chống chịu một số rầy nâu và bệnh hại chính. Bên cạnh đó, bà Lang cho hay các công nghệ cần tập trung đầu tư xuất khẩu trong thời gian tới là tiếp tục chọn lọc và xác định bằng chỉ thị phân tử, khai thác sản phẩm protein thông qua chức năng thể hiện protein. Bà cũng tiết lộ, hiện máy móc đang sử dụng đã được nhập từ năm 1995 nên rất hạn chế tốc độ xử lý và độ chính xác.

Mất ưu thế vào tay Campuchia

Trao đổi với PV bên lề hội thảo, bà Lang bày tỏ, trong nhiều năm qua, mặc dù nhóm nghiên cứu đã chọn tạo khá nhiều các giống lúa vừa chịu hạn, vừa chịu mặn, có mùi thơm và tiến tới những giống lúa chịu được ngập với năng suất cao, nhưng có một thực trạng là người nông dân lại chỉ nghe theo thương lái mà “bỏ ngoài tai” những khuyến nghị của nhà khoa học. Bởi lẽ, thương lái là người trực tiếp thu mua sản phẩm nên họ đề nghị nông dân trồng giống nào, thì buộc phải theo thì mới bán được.

Bà Lang cũng cho biết, nghịch lý ở chỗ, trong khi các giống lúa do các nhà khoa học chọn tạo và khuyến cáo sử dụng không được nông dân chấp nhận vì nghe theo thương lái thì Campuchia lại trồng và xuất khẩu gạo với giá trị cao từ chính giống lúa này. “Thương hiệu gạo quốc gia của Campuchia “lên” rất nhanh là vì lấy giống lúa Jasmine mà thực chất là giống lúa OM4900 của VN. Tình cờ, khi một đoàn nghiên cứu của Hà Lan - đơn vị giúp xây dựng thương hiệu gạo cho Campuchia qua truy tìm nguồn gốc, tác giả giống lúa là chúng tôi để xin bản quyền xuất khẩu thì mới rõ. Hiện chúng tôi cũng đang xin Nhà nước cho phép bán bản quyền giống lúa này” - GS Lang ngậm ngùi cho biết.

Rõ ràng, việc phát triển các giống lúa của VN đang gặp nhiều khó khăn và chưa xây dựng được thương hiệu gạo XK. Giống lúa mới có nhiều ưu điểm, nhưng trụ lại trong thực tế sản xuất ít, khó kiểm soát được chất lượng giống, khiến hạn chế việc XK gạo có thương hiệu và tăng tỉ trọng XK các giống lúa chất lượng cao. Trong khi gạo VN chỉ tập trung ở những nước thu nhập trung bình và thấp, gạo Campuchia đã tiến sang những thị trường khó tính như Mỹ và Châu Âu. Theo số liệu mới công bố của Tổng cục Nông nghiệp Campuchia, kim ngạch xuất khẩu gạo của nước này trong 5 tháng đầu năm đạt con số ấn tượng hơn 234.000 tấn. Cùng loại gạo trắng và bán cùng thời điểm, gạo Campuchia vẫn luôn có giá cao hơn gạo VN từ 30-50USD/tấn.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Kinh hoàng xe tải mất lái tông nát cả một dãy nhà ven đường