Đừng im lặng: “Luật” của trường “qua mặt” luật giáo dục?

Lê Xuân Chiến
Ảnh minh họa

Cháu tôi học tiểu học, trường đã thu “quỹ đội”, “quỹ lớp” rồi, nhưng đến cái “phiếu rèn luyện đội viên” cũng tách thành một mục khác để thu thêm; cháu mới lớp 1 nhưng phải đóng “quỹ đội” (cấp lớp), “công trình măng non liên đội (cấp trường) và “công trình măng non cấp huyện”. Một đứa trẻ khi chưa kịp hiểu “Đội” là gì thì phải đóng tiền sinh hoạt đội cả 3 cấp! Tuy số tiền không phải là nhiều nhưng rõ ràng các khoản thu đó rất chồng chéo, vô lý, gượng ép. Không biết lãnh đạo phòng giáo dục, lãnh đạo huyện có biết không ?

Nghị định 86/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định nguyên tắc xác định học phí đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông công lập “phải phù hợp với điều kiện kinh tế của từng địa bàn dân cư, khả năng đóng góp thực tế của người dân và tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng hàng năm”. 

Trên nguyên tắc đó, hội đồng nhân dân các tỉnh quyết định mức học phí đối với từng vùng miền, sao cho phù hợp nhất với điều kiện sống của người dân, tạo điều kiện tối đa để mọi trẻ em có thể đến trường, thực hiện quyền cơ bản của con người: quyền học tập. 

Thật tội cho dân nghèo, bươn chải vật lộn kiếm sống nuôi con ăn học, được nhà nước quan tâm nhưng nhà trường thì vô cảm, làm sai quy định. Học phí một phần nhưng “phụ phí” đến mười phần hoặc hơn, lạm thu quá mức, khiến dân khó kham nổi. Dân “thấp cổ bé họng” biết kêu ai ? 

Về học phí, khoản 1, Điều 105 Luật Giáo dục 2005 quy định: “Học sinh tiểu học trường công lập không phải đóng học phí. Ngoài học phí và lệ phí tuyển sinh, người học hoặc gia đình người học không phải đóng góp khoản tiền nào khác”. Luật quy định rõ ràng như vậy nhưng các trường chẳng thực hiện, đặt luật sang một bên, “luật đi đường luật, trường đi đường trường”. 

Luật Giáo dục 2005 quy định học sinh tiểu học “không phải đóng học phí”, ngoài lệ phí tuyển sinh, “không phải đóng góp khoản tiền nào khác” là có ý nghĩa rất nhân văn: tạo cơ hội cho toàn dân đưa trẻ đến trường, xóa mù chữ, thể hiện tính ưu việt của chế độ ta. Vậy mà các trường tiểu học cứ thu ẩu, thu bừa, thu vô nguyên tắc. Nhà trường hiện nay đặt ra nhiều khoản thu rất tùy tiện, vô lý ngoài học phí. Đành rằng có những khoản thu ngoài học phí chính đáng để phục vụ cho học sinh như bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn, đồng phục, chi phí ăn ở bán trú... Thế nhưng có những khoản thu chồng lên nhau. 

Chẳng hạn, các khoản giấy thi, đề thi, phiếu liên lạc ... đã nằm trong học phí, trường vẫn thu thêm. Cháu tôi học tiểu học (một trường chuẩn, ở huyện T.P, tỉnh Q.N), trường đã thu “quỹ đội”, “quỹ lớp” rồi, nhưng đến cái “phiếu rèn luyện đội viên” cũng tách thành một mục khác để thu thêm; cháu mới lớp 1 nhưng phải đóng “quỹ đội” (cấp lớp), “công trình măng non liên đội (cấp trường) và “công trình măng non cấp huyện”. Một đứa trẻ khi chưa kịp hiểu “Đội” là gì thì phải đóng tiền sinh hoạt đội cả 3 cấp ! Tuy số tiền không phải là nhiều nhưng rõ ràng các khoản thu đó rất chồng chéo, vô lý, gượng ép. Không biết lãnh đạo phòng giáo dục, lãnh đạo huyện có biết không? 

Khi tôi phàn nàn câu chuyện lạm thu trên với anh bạn cùng xóm thì anh đưa cho tôi xem cái danh sách các khoản thu của trường con anh học (trường mầm non “đạt chuẩn quốc gia”). Con anh cũng đóng học phí, nhưng tất cả đồ dùng học tập đều được nhà trường liệt kê ra từng thứ một, thu tiền từ cái “bì đựng hồ sơ”, que tính, sổ bé ngoan, cục tẩy... Đặc biệt, tôi hơi bị sốc khi thấy cháu mới 4 tuổi nhưng phải đóng tiền “lao động” 100.000 đồng! Anh cho biết, cô chủ nhiệm giải thích: “Lẽ ra các cháu phải lao động vệ sinh trường lớp, nhưng các cháu không lao động được, phụ huynh phải làm thay. Đa số phụ huynh không có điều kiện giờ hành chính đến trường lao động nên nhất trí nộp tiền”. Một khoản thu vô lý được giải thích rất có lý. 

Ở các tỉnh lẻ, phụ huynh đa số là dân lao động, mấy người biết đến Điều 105, Luật Giáo dục ? Các khoản thu như sửa chữa cơ sở vật chất, vệ sinh, điện nước, hỗ trợ các kỳ thi, mua sắm máy chiếu ... đáng lẽ phải lấy từ kinh phí chi thường xuyên do ngân sách cấp, thì trường lại bắt phụ huynh đóng. Vậy ngân sách do nhà nước chi, trường dùng làm gì ? Khi kinh phí nhà nước cấp và kinh phí do phụ huynh đóng góp chồng lên nhau trên một mục chi, sẽ tạo ra “kẻ hở” cho tiêu cực nảy sinh. Hiện nay nhà trường mượn Ban đại diện phụ huynh làm “bức bình phong” để thu nhiều khoản ngoài học phí, lấy danh nghĩa “được sự đồng ý của Ban đại diện phụ huynh nhà trường”, “phụ huynh đã nhất trí” để thu trái quy định, che chắn bằng các từ “tự nguyện”, “ủng hộ”, “đóng góp”. 

Các vị hiệu trưởng có biết ở nông thôn hiện nay nông dân phải “đóng góp” bao nhiêu khoản không ? Và cả công chức, viên chức cũng “đóng góp”, “ủng hộ” cho địa phương cũng không ít. Ngoài “kêu gọi” phụ huynh, các vị còn bắt học sinh ủng hộ một số khoản khác nữa. Xin hỏi, các em đang tuổi ăn học, lấy gì ủng hộ ? “Trăm dâu đổ đầu tằm”, dồn cả về phụ huynh, các vị có biết không ? Nếu thương học trò, thương dân nghèo, các vị nên suy nghĩ lại. 

Cháu bạn tôi học lớp 1, tiền ăn 1 tháng là 208.000 đồng, nhưng tiền phụ phí đến 150.000 đồng, cộng thêm khoản “mua bổ sung, sửa chữa cơ sở vật chất” là 40.000 đồng. Vậy tiền trường thu thêm (ngoài tiền ăn) của cháu là 190.000 đồng/tháng, hơn tiền ăn đến 91%. Riêng “phụ phí” hằng tháng đã hơn 70% tiền ăn của cháu. Vậy cháu ăn bữa trưa 13.000 đồng thì phải tốn thêm đến hơn 9.000 đồng phụ phí. Phân tích như vậy để thấy, chỉ riêng phụ phí bán trú đã vô lý, tùy tiện rồi. 

Các khoản thu ngoài học phí thường không có hóa đơn theo quy định, thậm chí không có hóa đơn (phụ huynh nộp tiền, giáo viên chủ nhiệm ghi sổ là xong) và nằm ngoài sổ sách kế toán chính thức của nhà trường. Cơ quan cấp trên hiếm khi kiểm tra các khoản “tự thu, tự chi” này. Các khoản thu ngoài học phí có hợp lý không, được sử dụng thế nào, có lãng phí, thất thoát không... ở các trường mầm non, tiểu học, trung học ? 

Các cơ quan quản lý giáo dục dường như đang “thả nổi” vấn đề này, mặc cho các trường “tự tung tự tác”. Phải chăng đây là “cơ chế tự chủ” ở trường học hiện nay ? Và chẳng lẽ, “luật” của trường đã “qua mặt” cả luật giáo dục ?

Lê Xuân Chiến - xuanchienle@gmail.com - 01657191739

(Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả)

Đừng im lặng! Hãy cùng Lao Động bình luận về vấn đề này, cũng như các vấn đề bạn đọc quan tâm khác. Mời bạn đọc bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình tại phần Bình luận sau mỗi bài viết; bấm vào chuyên mục "Làm báo cùng Lao Động" hoặc gửi vào địa chỉ email: bandoc@laodong.com.vn, bandoclaodong@gmail.com; Fanpage Báo Lao Động: www.facebook.com/laodongonline. Bài viết của bạn đọc sẽ được trả nhuận bút. Bình luận (comment) của bạn đọc nhận được nhiều lượt thích (like) sẽ có phần thưởng xứng đáng. Trân trọng cảm ơn mọi đóng góp của bạn đọc.

 

Loading...

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Tô Minh Thừa
cái này tôi bức xúc lâu rồi. hôm nay có ng nói hộ. xin cám ơn
Trả lời - -
Luân Tá võ
Đầu năm học mọi thứ đều phải đóng, chỉ cần có hai đứa học tiểu học tháng đầu tiên đóng hơn 5 triệu đồng cho hai cháu, trong đó chưa có tiền bảo hiểm y tế. Thu tiền ăn và các khoản thu khác của tháng 09. 1- Tiền ăn (25.000 đồng x 20 ngày) 500.000 đồng. 2- Tiền học buổi hai: 50.000 đồng. 3- Tiền học năng khiểu: 50.000 đồng. 4- Tiện tổ chức phục vụ BT: 100.000 đồng. 5-Tiền vệ sinh: 20.000 đồng. 6-Tiền nước uống: 10.000 đồng. 7-Tiền học Anh văn tự chọn: 60.000 đồng. 8-Anh văn E-Study (phần mềm hổ trợ) 120.000 đồng. 9-Số tiên lạc điện tử :20.000 đồng. 10- Nha học đường: 20.000 đồng. 11-Hổ trợ CSVC thiết bị phục vụ bán trú: 200.000 đồng. Tổng cộng 1.150.000 đồng. Không biết các khoản thu trên đây khoản này nhà trường thu bị sai??? Trên đây là phiếu thu học một tháng của một em học sinh tiêu học lớp 1 mà phụ huynh phải đóng.
Trả lời - -
Duy
Chính xác. Cần cắt chức hiệu trưởng thu bậy
Trả lời - -
Trần Thanh Phương
Con tôi mới học lớp 2 của trường Tiểu học Bình Chánh TPHCM nhưng đầu năm phải đóng tiền mua bộ sách tiếng Anh hết 750.000 nè
Trả lời - -
Nguyễn Hoàng Hòa
Hai vợ chồng là viên chức có hai con đi học, sau khi đi họp phụ huynh đầu năm học về nhìn lại bản liệt kê các khoản thu đầu năm học mà thấy lo, nhưng biết làm sao được biết nói với ai vì năm nào chả thế, ngành cứ nói trường cứ thu có sao đâu, dân thấp cổ chụi đưng quen rồi, nói ra lại sợ không phải đầu cũng phải tai, đành ngậm ngùi,và hy vọng vậy.
Trả lời - -
Nguyễn Văn Tiệp
Bài viết tuy là ý kiến cá nhân nhưng chính xác 100%.
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

AC MIlan bạc nhược cầm hòa Fiorentina trên sân khách