Vây nhà máy đòi nợ

Cổng nhà máy luôn có khoảng 20 người dân mang xe tải lập thành rào chắn túc trực suốt cả tháng trời nay. Họ là những người kinh doanh, sản xuất, cung cấp nguyên liệu và cả thức ăn cho công nhân nhà máy cồn và Cty CP Đồng Xanh. Họ cho biết, nhà máy còn nợ họ tổng số hơn 21 tỉ tiền mua nguyên liệu, tiền công bốc vác và tiền ăn uống cho công nhân.

Người bị nợ nhiều nhất là bà Phạm Thị Ngọc Thanh với số nợ lên đến gần 4,5 tỉ đồng tiền cung ứng nguyên liệu, thấp nhất là ông Mai Văn Chì (thôn Nam Phước, xã Đại Tân) với 380 triệu đồng tiền nấu ăn cho công nhân nhà máy, những người còn lại cũng từ 1,1 tỉ đến hơn 2 tỉ đồng.

Ngày 15.11, sau nhiều lần kết công nợ, nhưng Cty vẫn chưa trả tiền, họ buộc lòng phải đến nhà máy yêu cầu Cty trả nợ. Ông Lưu Quang Thái - Chủ tịch HĐQT Cty - cam kết, đến ngày 2.12 sẽ bán cồn, sắn nguyên liệu để trả tiền cho họ. Nhưng qua ngày 2.12 vẫn chẳng thấy tiền đâu. Họ lại tìm đến đòi nợ thì thấy nhà máy ngừng hoạt động, chỉ còn bảo vệ, còn lãnh đạo Cty đã biến mất.

Cùng thời điểm, những người dân đòi nợ lại nghe thông tin, Cty Đồng Xanh đã bán cồn và nguyên liệu lên đến hàng trăm tỉ đồng nhưng không trả cho dân. Thêm nữa trong nhà máy còn khoảng 1.500 khối cồn xuất khẩu và 1.200 khối cồn thô tương đương 30 tỉ đồng cũng sắp bị Ngân hàng Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) chi nhánh Đà Nẵng mang đi bán để thu nợ. Sợ bị quỵt nợ, họ bèn đưa 7 chiếc xe tải “lập hàng rào” và thay phiên nhau canh giữ trước cổng chính và cổng phụ nhà máy liên tục từ đó đến nay để phòng Cty tẩu tán tài sản.

Cùng với người dân, các “chủ nợ” khác là Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Quảng Nam và Techcombank chi nhánh Đà Nẵng cũng phân công cán bộ đến “bảo vệ” tài sản Nhà máy cồn ethanol Đại Tân. Cán bộ Techcombank Đà Nẵng còn đề nghị những người dân - chủ nợ của Cty Đồng Xanh - phải để Techcombank Đà Nẵng vận chuyển cồn đi bán để thu hồi nợ, và “bắn tin” là sẽ nhờ công an “áp tải” cồn mang đi bán để thu hồi nợ.

Phải ưu tiên trả nợ cho dân

Theo ông Đặng Hùng Trận - Phó Chủ tịch UBND huyện Đại Lộc - trong cuộc làm việc với huyện mới đây, ông Lưu Quang Thái - Chủ tịch HĐQT Cty Đồng Xanh - thông báo là Cty không có khả năng trả nợ. Cty có vay của BIDV Quảng Nam 540 tỉ đồng, của Techcombank 400 tỉ đồng (đã trả còn 120 tỉ đồng), nợ người dân hơn 20 tỉ đồng và nợ lương, bảo hiểm của công nhân 7 tỉ đồng.

Hiện nhà máy đã bị các ngân hàng chủ nợ phong tỏa. UBND huyện đề nghị Cty Đồng Xanh cũng như các ngân hàng ưu tiên trả nợ trước cho người dân sau khi thanh lý tài sản bởi tiền nợ người dân tuy ít (21 tỉ đồng) so với các khoản nợ của ngân hàng (gần 700 tỉ), nhưng là tiền công lao động của người dân nghèo.

“Techcombank không thể đơn phương thanh lý hàng trong kho của Cty Đồng Xanh mà không có sự đồng ý, thỏa thuận của những người có quyền lợi liên quan” - ông Trận nói. Những người dân bị Cty nợ cũng hết sức bất bình: “Chúng tôi là chủ nợ, ngân hàng cũng là chủ nợ, sao ngân hàng có thể độc quyền bán hàng thu nợ? Việc thanh lý hàng tồn kho của nhà máy phải được tất cả các chủ nợ thống nhất mới thanh lý, chi trả nợ được. Chúng tôi đã làm đơn gửi các cơ quan chức năng đề nghị bảo vệ quyền lợi hợp pháp, nhưng đến nay vẫn chưa có cơ quan nào đứng ra giải quyết”.

Nhà máy cồn ethanol Đại Tân xây dựng trên diện tích 18ha, công suất 100.000 tấn/năm- tương đương 125 triệu lít/năm, là nhà máy ethanol lớn nhất Việt Nam và là một trong 3 nhà máy lớn nhất Đông Nam Á. Nhà máy sử dụng khoảng 300 công nhân và tiêu thụ nguyên liệu sắn khô của 20.000 nông dân khu vực miền Trung – Tây Nguyên. Nhà máy sản xuất ethanol từ sắn, ethanol sản xuất ra xuất khẩu khoảng 80%, còn lại 20% pha chế thành xăng sinh học E5 (5% ethanol).