Những người thợ đóng giày “độc nhất vô nhị”

LĐĐS - 23 Phố Nhơn
Những đôi giày của bệnh nhân phong đã được hoàn thành.

Mỗi chiếc giày dành cho bệnh nhân bị biến dạng chân đều có thông số kỹ thuật riêng. Có những chiếc giày mòn vẹt một bên vì chân người bệnh bị lật, vẹo hoặc đi bằng mu bàn chân; lại có chiếc đế tròn, nhỏ bằng một nắm tay nâng đỡ cho bên chân chỉ còn lại mỗi gót chân bé tẹo. Những người thợ phải lặn lội rừng núi heo hút tìm đến bệnh nhân để đo chân, hoàn thiện các công đoạn, sau đó lại mang những đôi giày miễn phí đến tận nơi cho “khách”.

Kỳ công người thợ

Đó là chuyện của 6 người thợ chuyên đóng giày cho bệnh nhân phong khắp khu vực Nam Trung bộ - Tây Nguyên. Xưởng giày nho nhỏ này nằm khuất sau lưng Khu điều trị Bệnh viện Phong - Da liễu Trung ương Quy Hòa (TP.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định). Xưởng giày hình thành từ năm 1997, do 2 tổ chức phi chính phủ Handicap International (HI) và Hội Cứu trợ bệnh phong Hà Lan (NLR) tài trợ. Được biết, cả nước hiện có 7 cơ sở đóng giày cho người bệnh phong, ở các tỉnh thành gồm: Đà Nẵng, Quảng Nam, Ninh Thuận, Đắk Lắk, Kon Tum, Khánh Hòa và TP.Quy Nhơn. Trong đó, cơ sở tại Quy Nhơn là lớn nhất, chịu trách nhiệm cung cấp vật tư, đào tạo kỹ thuật cho các nơi khác.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, mỗi tháng, từng người thợ thay phiên nhau đi đến các làng phong thuộc các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên đo giày và tặng giày miễn phí cho người bệnh. Giày đặc biệt nên cách đóng giày cũng đặc biệt. Thông thường, mỗi thợ đảm nhận từ khâu đầu tiên đến khi hoàn thành sản phẩm. Từ khâu đo đạc, thiết kế, gia công đến hoàn thiện, người thợ thường mất 24 giờ đồng hồ. Nhiều đôi giày phải đóng lâu hơn vì chân bệnh nhân khuyết, méo mó, vướng víu nhiều nơi hơn. Rong ruổi cả tháng trời, đo được đôi chân, làm xong đôi giày, thế mà khi mang trở lại, người bệnh không nhận. Có người nhận thì lại cất giày đi, không mang. Cái khổ của người đóng giày “đặc biệt” không phải khổ công, khổ sức mà khổ khi người bệnh không nhận giày của các anh.

Nghề đóng giày cho bệnh nhân phong không đơn giản. Nhìn những người thợ chăm chú tỉa tót từng công đoạn mới thấy được cái công, cái tình dành cho “khách hàng”. Anh Nguyễn Văn Tâm - tổ trưởng tổ đóng giày - vừa thoăn thoắt quét keo dán giày vừa “chỉ nghề” cho chúng tôi: “Loại giày này phải làm thật kỹ. Dán keo phải chắc gấp đôi bình thường vì nó được sử dụng thường xuyên, kể cả khi đi tắm. Nói chung, mọi sinh hoạt đời thường của người bệnh đều gắn với chiếc giày. Mình mà không kỹ càng, không khéo thì khổ cho họ”.

Người học qua 3 tháng mới nắm được các kỹ thuật cơ bản như cắt quai, may quai, cách đo chân và tính toán các con số… Một thợ giày ở đây cho biết, phải mất khoảng 2 - 3 năm mới học được cách đóng một đôi giày cho bệnh nhân biến dạng nhẹ. Với những “ca khó” như chân bị lật, vẹo, cụt hết ngón thì thâm niên học nghề hơn 5 năm chưa chắc đóng được. Theo các thợ giày, với những trường hợp như thế phải làm khuôn bột, tạo âm bản, dương bản rất phức tạp. Khó nhất là công đoạn ráp nối quai và đế. Với những thương tật dị dạng nặng, có người đi bằng mu bàn chân, việc ráp nối quai sao cho vừa vặn đòi hỏi rất nhiều sự tinh tế và tỉ mẩn.

Một cái khó nữa là cái tâm với nghề. Không nhiều người trụ được với nghề bằng đồng lương ít ỏi mà yêu cầu lại cao, đa dạng như thế này. Trung bình, mỗi thợ giày có thu nhập hơn 3 triệu đồng/tháng. Việc đo chân là một trong những thử thách đầu tiên. Không hiếm gặp những bàn chân bị lở loét sâu, để lâu ngày ruồi nhặng bu đầy, nhìn đã thấy ớn lạnh, nhưng người thợ vẫn luôn sẵn sàng đo chân cho người bệnh.

Làm nghề từ năm 1998, anh Tâm chia sẻ: “Niềm vui của chúng tôi là làm ra những sản phẩm để người bệnh hạn chế bớt độ tàn tật. Hầu hết mất cảm giác ở chân, tay nên khi đi đứng họ rất dễ bị giẫm gai, vật nhọn mà không biết. Tôi muốn làm một điều gì đó có ích cho họ. Hạn chế thương tật của bệnh nhân phong cũng là cách làm cho xã hội bớt định kiến về họ, về những người không được may mắn”.

 

Những người thợ đóng giày “độc nhất vô nhị” ảnh 1
 Thợ giày Lê Viết Đức có 17 năm thâm niên với nghề đóng giày.

Duyên nợ khó dứt

Anh Lê Viết Đức (47 tuổi) một trong những kỹ thuật viên có mặt sớm nhất từ khi xưởng giày được thành lập. Với 17 năm thâm niên, anh tâm sự: “Lâu nay, để che giấu, những người mắc bệnh vẫn cố mang những đôi giày bịt kín lấy chân, dù chịu nhiều đau đớn, thậm chí còn tăng thêm tổn thương. Thế nên, muốn họ nhận giày cũng phải học cách thuyết phục họ từ kinh nghiệm, từ tấm lòng”.

Trước khi làm ở xưởng giày này, anh Đức từng lang bạt khắp nơi, làm đủ thứ nghề. Anh được cử vào TP.HCM học may giày. Mất ba tháng làm quen với các kỹ thuật cơ bản, nhưng phải mất 3 - 4 năm, anh mới thành thạo và có thể truyền dạy cho các kỹ thuật viên. Không được đào tạo bài bản, nhưng các kỹ thuật viên ở đây học bằng cả tâm huyết nên nhanh chóng quen việc. Làng phong trở thành ngôi nhà thứ hai của họ và họ lo lắng cho những bệnh nhân phong như với người thân máu mủ ruột thịt.

Gần 10 năm nay, anh Lê Văn Quyền (48 tuổi) miệt mài với từng đôi giày cho bệnh nhân phong. Anh cho biết: “Bố tôi trước đây cũng là bệnh nhân phong, nên tôi hiểu hơn ai hết nỗi đau, khổ tâm cả thể xác lẫn tinh thần của người bệnh. Tình nguyện theo bố vào đây phụng dưỡng, từ lúc nào tôi yêu và gắn bó với nơi đây như nhà mình. Hai đứa con của tôi hiện cũng xin vào làm việc tại bệnh viện, đứa bên điều dưỡng, đứa phụ trách kỹ thuật”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nhiều người làm nghề hơn 10 năm, về thăm quê vẫn không dám nói cho bà con lối xóm biết mình đang làm gì, ở đâu, mặc dù họ không hề mắc bệnh. Định kiến xã hội về bệnh phong vẫn còn nặng nề. Một thợ đóng giày cho biết, có lần, anh xuất hiện trong một chương trình truyền hình quay cảnh làng phong Quy Hòa, nhiều người ở quê đã đồn thổi về anh bằng thái độ kỳ thị.

Những người thợ “độc nhất vô nhị” nguyện ý làm nghề này, bởi trước hết họ là con, là cháu của bệnh nhân phong. Sự đồng cảm và sẻ chia của họ có từ trong máu. Hơn ai hết, họ thấu hiểu bao khó khăn, bất tiện của người bệnh. Thiếu một thứ đơn giản nhất trong cuộc sống như đôi giày cũng trở thành một vấn đề nan giải. Do vậy, với họ, dù có gặp điều này điều kia, họ vẫn bám trụ với nghề bằng một lý giải: “Việc sẻ chia từ những điều giản đơn nhất khiến cuộc sống này hạnh phúc hơn”.

Theo bác sĩ Vũ Tuấn Anh - Phó Giám đốc phụ trách Bệnh viện Phong - Da liễu TƯ Quy Hòa, xưởng giày Quy Hòa sản xuất 2.500 đôi/năm, phục vụ bệnh nhân tại chỗ và ở xa. Với người bệnh phong, việc có được một đôi giày vừa vặn với chân mình là một điều thật sự hạnh phúc. Nhờ đó, họ không những có thể đi lại, sinh hoạt thuận tiện hơn mà còn giúp giảm thiểu rất nhiều nguy cơ gây tai nạn, thương tật trong cuộc sống và công việc thường ngày.

 

 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Hà Nội: Cò mồi công khai chào giá đổi giấy phép lái xe ngay cổng sở GTVT