Vì sao lợi nhuận của nhiều ngân hàng quá thấp?

LĐĐS - 20 Vi An
Nhiều ngân hàng lợi nhuận thấp vì đang trong quá trình tái cơ cấu, vẫn chưa thoát khỏi khó khăn.

Năm 2016 đã đi được hơn nửa chặng đường, song trong khi nhiều ngân hàng lãi đậm thì vẫn có những ngân hàng tuy nắm trong tay hàng chục ngàn tỉ đồng vốn chủ sở hữu và tổng tài sản nhưng tỷ suất sinh lời vẫn còn rất thấp.

Nhiều nhà băng “buồn” về lợi nhuận

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), vốn điều lệ tối thiểu của một ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) là 3.000 tỉ đồng, đồng nghĩa vốn chủ sở hữu của ngân hàng phải lên đến hàng ngàn tỉ đồng. Được biết, tổng tài sản của ngân hàng nhỏ nhất hiện cũng lên đến khoảng 50.000 tỉ đồng. Tuy nắm trong tay lượng vốn khổng lồ như vậy, song không phải ngân hàng nào cũng sinh lợi tốt. Báo cáo tài chính vừa công bố quý II/2016 cho thấy, lợi nhuận của nhiều ngân hàng quá thấp.

Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) là cái tên đang thu hút sự chú ý của thị trường, nhiều người tò mò không hiểu, cuộc chiến “tranh giành’’ quyền lực ở đây vẫn chưa kết thúc thì liệu kết quả kinh doanh của ngân hàng này sẽ ra sao?

Theo báo cáo tài chính quý II/2016 của ngân hàng này, tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh là 372 tỉ đồng, tăng mạnh 90% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, dự phòng rủi ro cũng tăng gần gấp đôi, lên 324 tỉ đồng. Sau khi trừ đi chi phí và dự phòng, Eximbank còn lợi nhuận trước thuế 49 tỉ đồng trong quý II/2016, tăng 69% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, tính chung, lũy kế lợi nhuận trước thuế 6 tháng qua chỉ đạt vỏn vẹn… 79 tỉ đồng, giảm 86% so với cùng kỳ năm trước (đạt 442 tỉ đồng), vẫn còn quá xa vời so với kế hoạch lợi nhuận trước thuế 400 tỉ đồng mà ngân hàng này vừa công bố điều chỉnh (kế hoạch ban đầu là 720 tỉ đồng).

Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) 6 tháng đầu năm chỉ đạt 363 tỉ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm tới 76% so với cùng kỳ năm 2015. Tỉ lệ nợ xấu đến cuối tháng 6.2016 tăng lên 2,83%, trong khi cuối 2015 chỉ là 1,85%. Sacombank đã có thông tin giải trình về kết quả trên. Song có lẽ dễ hiểu nhất là khó khăn từ việc sáp nhập Southern Bank đang ghì lấy ngân hàng này, mà trước đó hội đồng quản trị đã dự trù phải mất vài ba năm nữa mới có thể cân bằng trở lại.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2016 vừa được công bố, Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB), với tổng tài sản hơn 59.000 tỉ đồng (tính đến 30.6.2016), đạt lợi nhuận trước thuế 1 tỉ đồng. Có quy mô “khủng” hơn nhiều so với NCB, song Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) cũng đang chật vật về lợi nhuận. Sau thương vụ hợp nhất 3 ngân hàng chung chủ sở hữu năm 2011 (Đệ Nhất - Tín Nghĩa - SCB), hiện SCB có vốn điều lệ 14.295 tỉ đồng, tổng tài sản tính đến ngày 30.6.2016 đạt gần 340.000 tỉ đồng, gấp 5 - 7 lần ngân hàng nhỏ khác. Tuy nhiên, lợi nhuận của ngân hàng này không tăng tương ứng. Cụ thể, lợi nhuận sau thuế quý II/2016 của SCB chỉ đạt 67 tỉ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm, SCB chỉ đạt 94 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế.

Theo số liệu, sau 2 quý đầu năm 2016, có đến 4 ngân hàng suy giảm mạnh về kết quả lợi nhuận, bên cạnh 2 trường hợp trên còn có Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) và Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cùng giảm 40% lợi nhuận so với cùng kỳ, trong đó ABBank đạt 104 tỉ đồng và TPBank là 205 tỉ đồng.

Trong khi đó, ngoài các tên tuổi đã công bố lãi đậm hay lỗ lớn thì thị trường vẫn đang chờ đợi sự chuyển mình tại những trường hợp đang bị kiểm soát đặc biệt, như Ngân hàng Đông Á (DongA Bank), các “ngân hàng 0 đồng”.

 

Vì sao lợi nhuận của nhiều ngân hàng quá thấp? ảnh 1
Tình trạng các ngân hàng phụ thuộc quá nhiều vào lợi nhuận từ hoạt động tín dụng, tỉ lệ lợi nhuận phi tín dụng rất thấp. 

Đang trong quá trình “hồi sinh”

Trong số các ngân hàng nói trên, rất nhiều ngân hàng đang chật vật trong quá trình tái cấu trúc, như NCB, SCB, Eximbank…, nên lợi nhuận thấp là điều dễ hiểu.

SCB đã cải thiện các hoạt động kinh doanh khá tốt, hầu hết các hoạt động kinh doanh đều có kết quả khởi sắc so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận của ngân hàng không cao sau khi trích lập dự phòng rủi ro. Cụ thể, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro đạt tới 1.120 tỉ đồng, song chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng đột biến từ 420 tỉ đồng của cùng kỳ năm trước lên tới 1.038 tỉ đồng đã ngốn gần hết khoản lợi nhuận kiếm được của SCB.

Theo báo cáo tài chính của các nhà băng, có thể thấy, chi phí hoạt động tăng và nợ xấu lớn là nguyên nhân khiến lợi nhuận ngân hàng thấp ở mức thảm hại. Cụ thể, báo cáo tài chính của NCB cho thấy, tính hết quý II/2016, NCB có thu nhập lãi thuần là 246 tỉ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước, song chi phí hoạt động quý II lại tăng tới 20%, lên xấp xỉ 200 tỉ đồng; chi phí dự phòng rủi ro là 25 tỉ đồng và các khoản xử lý theo đề án tái cấu trúc ngân hàng chiếm 30 tỉ đồng.

Tương tự, tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh quý II/2016 của Eximbank là 372 tỉ đồng, tăng tới 90% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, dự phòng rủi ro cũng tăng gần gấp đôi, lên 324 tỉ đồng, khiến lợi nhuận sau trích lập của ngân hàng này chỉ còn 49 tỉ đồng. Trên thực tế, lợi nhuận của Eximbank vẫn còn rất ảo. Với tỉ lệ nợ xấu 5%, trong đó nợ có nguy cơ mất vốn cả ngàn tỉ đồng, nếu trích lập đầy đủ, Eximbank hiện đang lỗ nặng chứ không phải có lãi.

Lý giải về kết quả kinh doanh của SCB, đại diện của ngân hàng này chia sẻ, việc bán nợ cho Công ty quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC) là công cụ cực kỳ hiệu quả để SCB có thời gian khắc phục khó khăn trong thời kỳ tái cơ cấu và là cơ hội để tích tụ tài chính, hiện SCB đã trích lập dự phòng 40%, 2 năm nữa trích lập được 80%. Các tài sản bán cho VAMC đều là các tài sản bất động sản, nên khi bán tài sản vẫn nằm ở đó nhưng SCB trích lập dự phòng và nguồn này vẫn nằm im tại ngân hàng, nếu thị trường tốt ngân hàng bán được tài sản thu được nợ thì khoản này không thiếu một xu.

Cũng theo vị đại diện này, SCB đang trải qua quá trình “tích tụ tư bản” dưới hình thức trích lập dự phòng có tài sản đảm bảo đi kèm. Quá trình này rất đau đớn và mệt mỏi nhưng hy vọng cổ đông chia sẻ quan điểm đó và chia sẻ việc lợi nhuận chỉ 111 tỉ đồng hay không chia cổ tức.

Trước đó, chia sẻ với báo chí, ông Nguyễn Xuân Thành - Giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fullbright - cũng cho rằng, một số ngân hàng đang ghi nhận ngày càng nhiều khoản lãi mà thực chất chưa nhận được tiền. Điều này có những hệ lụy cần phải cảnh báo, bởi khoản lợi nhuận chưa thu được này chưa phải là lợi nhuận thực. Nếu cuối kỳ, khoản lãi này không thu được thì sẽ gây nguy hiểm cho ngân hàng và cả hệ thống.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, NHNN cần đẩy nhanh hơn nữa tốc độ tái cơ cấu ngân hàng và xử lý nợ xấu, nếu tình trạng ngân hàng yếu kém kéo dài, bất ổn sẽ quay lại với hệ thống ngân hàng, đe dọa sức khỏe của nền kinh tế.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Hộp đựng di hài cố Chủ tịch Cuba Fidel Castro bắt đầu chuyến “hành trình của tự do” dọc Cuba