Trở lại vụ án của dược sĩ chống tiêu cực ở Bình Phước:

Bồi thường danh dự “1 đồng” có được không ?

LĐO CAO NGUYỄN ĐÔNG ANH
DS Trần Thị Kiều Oanh nổi tiếng là cá nhân chống tiêu cực ở BP. Nhiều lần DS Oanh đã bị cơ quan sa thải.

Như báo Lao Động đã đưa tin, ngày 30.9, Tòa án nhân dân (TAND) thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước (BP) đã xét xử sơ thẩm vụ dược sĩ (DS) Trần Thị Kiều Oanh (công tác tại Phòng giám định y khoa (GĐYK) tỉnh BP) khởi kiện y sĩ Nguyễn Xuân Đô, vì ông Đô có hành vi đánh đập DS Oanh, dẫn tới DS Oanh bị kỷ luật… TAND thị xã Đồng Xoài đã tuyên ông Đô có hành vi dùng ghế sắt đánh DS Oanh bị thương. Tuy nhiên, tòa lại không tuyên ông Đô phải bồi thường vật chất trị giá… 1 đồng cho DS Oanh và ông Đô cũng không phải xin lỗi DS Oanh. Ngay sau phiên tòa, DS Oanh cho biết sẽ kháng cáo lên tòa phúc thẩm…Báo Lao Động đã phỏng vấn luật sư Hồ Nguyên Lễ - trưởng Văn phòng luật sự Tín Nghĩa (TP HCM), xung quanh tình huống pháp lý “bồi thường 1 đồng” này.

PV:  Ngày 30.9, TAND thị xã Đồng Xoài, tỉnh BP đã tuyên bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là DS Kiều Oanh, yêu cầu “bồi thường một đồng Việt Nam”, vì “1 đồng không có giá trị lưu hành trên thị trường”,  không thể thi hành án được. Vậy quyết định của Tòa án có phù hợp với các qui định pháp luật hiện nay không?

LS Hồ Nguyên Lễ: 

Đúng là hiện tại, trên thị trường Việt Nam không còn lưu hành tiền giấy có mệnh giá 1 đồng. Hiện thấp nhất là tờ tiền giấy mệnh giá 500 đồng và cao nhất là 500.000 đồng. Tuy nhiên,  thực tế trên thị trường thanh toán vẫn đang diễn ra việc thanh toán đến đơn vị tiền lẻ là một đồng. Ví dụ, công ty điện lực cung cấp giá cho người tiêu dùng với mức giá sử dụng điện bán lẻ điện là 1.481 đồng/Kwh hoặc như công ty cung cấp nước với giá là 5.971 đồng/m3.v.v…

Vậy, người dân lấy đâu ra những một đồng lẻ để thanh toán tiền mặt cho các công ty điện, nước… ?  Do đó, chúng ta có biện pháp thanh toán thay thế là thanh toán qua tài khoản của hệ thống chuyển khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng. Với ngân hàng, thì dù là một đồng lẻ, ngân hàng cũng phải thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng. Còn chi phí dịch vụ chuyển tiền thì ngân hàng cứ thu theo qui định ngân hàng.

Theo qui định tại khoản 2 và 6 Điều 49 của Nghị định 62/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi hành án dân sự đã hướng dẫn thủ tục thanh toán tiền, trả tài sản thi hành án như sau: Đối với khoản tiền chi trả cho người được nhận là cá nhân, cơ quan thi hành án dân sự thông báo bằng văn bản yêu cầu người được nhận đến nhận … nếu họ ở xa trụ sở cơ quan thi hành án dân sự … và khoản tiền có giá trị nhỏ hơn 01 tháng lương cơ sở do Nhà nước quy định (hiện nay là 1.210.000 đồng/tháng) thì cơ quan thi hành án dân sự lập phiếu chi và gửi tiền cho họ qua đường bưu điện.

Trường hợp người được nhận tiền cung cấp tài khoản và yêu cầu chuyển khoản thì cơ quan thi hành án dân sự làm thủ tục chuyển khoản. Cước phí chuyển tiền qua bưu điện hoặc chuyển khoản tiền, thuê bảo quản tài sản quy định tại Điều này do người được nhận tiền, tài sản chịu.

Như vậy, việc thanh toán thi hành án có quyền thanh toán qua chuyển khoản. Cơ quan thi hành án có quyền chuyển khoản tiền cho cá nhân có giá trị một đồng vì nhỏ hơn 01 tháng lương cơ sở 1.210.000 đồng/tháng. Do đó cơ quan thi hành yêu cầu người phải thi hành án nộp một đồng vào tài khoản của cơ quan thi hành án rồi cơ quan thi hành án sẽ chuyển vào tài khoản của người được thi hành án.

PV: Ngoài ra, TAND thị xã Đồng Xoài cũng không tuyên buộc bị đơn xin lỗi công khai,  mặc dù bị đơn đã có hành vi đánh nguyên đơn làm xâm phạm đến sức khỏe, nhân phẩm, uy tín của nguyên đơn… Tòa nêu điều 611 của Bộ Luật Dân sự năm 2005, chỉ buộc người xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 điều này và một khoản tiền,  để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu,  không có qui định về việc buộc người xâm phạm phải xin lỗi. Phán quyết như vậy liệu có đúng quy định của luật pháp ?

LS Hồ Nguyên Lễ:

Vận dụng và cách hiểu như vậy là chưa bao quát hết các Bộ Luật Dân sự.Từ Bộ Luật Dân sự năm 1995 (đã hết hiệu lực) qui định tại Điều 27 bảo vệ quyền nhân thân như sau: Khi quyền nhân thân của một cá nhân bị xâm phạm, thì người đó có quyền: Yêu cầu người vi phạm hoặc yêu cầu Toà án buộc người vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chính công khai;

Đến Bộ Luật Dân sự năm 2005 (hiện đang có hiệu lực) qui định tại Điều 37 rằng danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Và Điều 9 qui định nguyên tắc tôn trọng, bảo vệ quyền dân sự. Khi quyền dân sự của một chủ thể bị xâm phạm thì chủ thể đó có quyền tự bảo vệ theo quy định của Bộ Luật này hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền: a) Công nhận quyền dân sự của mình; b) Buộc chấm dứt hành vi vi phạm; c) Buộc xin lỗi, cải chính công khai;

Và Bộ Luật Dân sự năm 2015 (sẽ có hiệu lực từ 01/01/2017) qui định tại Điều 11 khi quyền dân sự của cá nhân, pháp nhân bị xâm phạm thì chủ thể đó có quyền tự bảo vệ theo quy định của Bộ Luật này, luật khác có liên quan hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền: 1. Công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền dân sự của mình; 2. Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm; 3. Buộc xin lỗi, cải chính công khai.

Và, tại Điều 34 danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.

Như vậy căn cứ vào các bộ luật dân sự đã ban hành thì danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân luôn được pháp luật bảo vệ. Người bị xúc phạm có quyền yêu cầu người xúc phạm phải xin lỗi công khai. Và tòa án cũng đã từng xét xử buộc nhiều bị đơn, cá nhân, tổ chức phải xin lỗi vì gây thiệt hại về tinh thần, danh dự, uy tín của người khác.

PV: Trở lại vụ bồi thường danh dự một đồng. Thực tế một đồng khó có thể sử dụng vào việc chi tiêu, chỉ có ý nghĩa về mặt tinh thần nhưng tại sao vẫn có nhiều trường hợp buộc bồi thường chỉ có một đồng? Ý kiến riêng của luật sư về vấn đề này như thế nào?

LS Hồ Nguyên Lễ:

Một đồng hiện nay có thể không chi tiêu vào việc gì. Trên thì trường lưu thông tiền mặt cũng không có tờ giấy bạc mệnh giá một đồng. Một đồng nay chỉ có giá trị tinh thần. Khi danh dự, uy tín của cá nhân hay tổ chức đã bị xúc phạm thì hậu quả của nó có thể bị thiệt hại về cả vật chất lẫn tinh thần. Ví dụ như sản phẩm của một doanh nghiệp bị đối thủ đồn kém chất lượng mà chưa có cơ quan nào kết luận đúng sai nhưng thực tế doanh nghiệp đã thiệt hại uy tín và giảm sút hiệu quả kinh doanh.

Một giáo sư bị cá nhân, tổ chức xúc phạm về hình ảnh, nhân phẩm… nhưng doanh nghiệp hoặc vị giáo sư đó có thể không cần bồi thường bằng tiền vài triệu hay hàng trăm triệu đồng mà chỉ cần yêu cầu người vi phạm bồi thường một đồng danh dự và công khai xin lỗi là họ đã phần nào khỏa lấp đi những thiệt hại về danh dự, tinh thần mà họ đã gánh chịu. Lời công khai xin lỗi là quan trọng và bồi thường một đồng danh dự là đủ.

Do đó Tòa án nên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người bị xúc phạm, bởi họ cần tinh thần hơn vật chất. Mặt khác pháp luật không qui định giá trị bồi thường thấp nhất là bao nhiêu thì nguyên đơn có quyến quyết định mức giá trị bồi thường để khởi kiện. Luật pháp đã có qui định rõ ràng thì Tòa án cần xem xét yêu cầu khởi kiện phù hợp pháp luật của nguyên đơn.

PV: Xin cảm ơn LS Lễ đã dành cho Lao Động cuộc phỏng vấn này.

* Clip: Trung tâm pháp y - giám định y khoa tỉnh BP.



Bồi thường danh dự “1 đồng” có được không ? ảnh 1
DS Trần Thị Kiều Oanh nổi tiếng là cá nhân chống tiêu cực ở BP. Nhiều lần DS Oanh đã bị cơ quan sa thải.
Bồi thường danh dự “1 đồng” có được không ? ảnh 2
Năm 2014, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh BP đã họp báo giải quyết về trường hợp DS Oanh bị đuổi việc.
Bồi thường danh dự “1 đồng” có được không ? ảnh 3
Phòng giám định y khoa tỉnh BP, nay là Trung tâm pháp y - giám định y khoa tỉnh BP, nơi DS Oanh từng làm việc.
Bồi thường danh dự “1 đồng” có được không ? ảnh 4
Quang cảnh tại phiên tòa sơ thẩm vụ án DS Oanh, ngày 30.9.2016.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Anh Duy
Mong bạn có vốn mở riêng một nhà thuốc. Bà con yên tâm sẽ được dùng thuốc đúng chất lượng, giá hợp lý
Trả lời - -
Văn Tiến
Danh dự một người không biết bao nhiêu là đủ, ngàn tỉ cũng không bù lại được, nhưng thôi giải quyết bồi thường tạm1 tỉ đồng là được rồi toà ơi!
Trả lời - -
Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Hàng nghìn học sinh phường Liễu Giai bao giờ thoát cảnh học nhờ?