Em sẽ được làm lễ “trưởng thành đội” để đứng vào hàng ngũ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vào đúng sinh nhật lần thứ 80 của đoàn. Càng đáng nhớ hơn, khi em vừa được vinh dự là đại biểu trẻ tuổi nhất tham gia đoàn đại biểu anh hùng, chiến sĩ thi đua tỉnh Long An đi dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc. Ý thức rèn luyện để trở thành người đoàn viên đã giúp em trở thành học sinh bậc THCS giỏi nhất tỉnh Long An, đoạt nhiều giải thưởng cấp tỉnh và toàn quốc, là liên đội trưởng và là “giáo viên phụ đạo” nổi tiếng trong trường.

Nguyễn Hoàng Diệu Quý chăm chỉ trong giờ học.
Nguyễn Hoàng Diệu Quý chăm chỉ trong giờ học.

Một mình một hội đồng thi

Đầu tháng 1 vừa qua, Sở GDĐT tỉnh Long An và BGH Trường THCS Nhựt Tảo đã làm một việc hy hữu: Tổ chức riêng hội đồng thi cho mỗi một học sinh (HS) là em Nguyễn Hoàng Diệu Quý. Trước đó, vào cuối tháng 12.2010, kỳ thi kết thúc học kỳ 1 năm học 2010 - 2011 đã diễn ra trên toàn tỉnh Long An. Thế nhưng, vào đúng thời điểm này, em Diệu Quý lại phải cùng đoàn đại biểu tỉnh Long An tham dự Đại hội (ĐH) Thi đua yêu nước toàn quốc tại Hà Nội.

Trước đó, khi em Diệu Quý nhận được thư triệu tập ngày 25.12.2010 đi Hà Nội dự ĐH do chính Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký, vợ chồng anh Nguyễn Minh Sang - chị Nguyễn Thị Tuyết Sương (cha, mẹ em Quý) suốt đêm không ngủ được vì... lo. Lo bởi lẽ, thời gian 1 tuần em Quý đi dự ĐH cũng là lúc kỳ thi học kỳ I diễn ra. Rồi nghe nói trời Hà Nội đang lạnh dữ lắm! Chị Sương định không cho em Quý đi dự ĐH, nhưng anh Sang động viên: “Đây là vinh dự lớn của con và của vợ chồng mình. Con nó đi dự ĐH chắc nhà trường có cách giải quyết chuyện thi học kỳ cho nó. Biết bao nhiêu HS ngoài ấy chịu lạnh được, hổng lẽ con mình chịu hổng được”.

Vợ chồng anh Sang chỉ thật sự an tâm khi thầy Nguyễn Tất Lập - Hiệu trưởng Trường THCS Nhựt Tảo - cho biết, nhà trường đã làm việc với Sở GDĐT Long An và thống nhất cách thi học kỳ I cho em Quý là: Sau khi em đi dự ĐH về, sở sẽ tổ chức hội đồng thi cho riêng em, đề thi là đề dự bị của sở... Vậy là trong hành trang đi dự ĐH của em Quý, ngoài lỉnh kỉnh áo quần chống lạnh, em không quên mang theo toàn bộ sách vở học tập trong học kỳ. Tại Hà Nội, ngoài thời gian tham dự chương trình ĐH, em phải tranh thủ ôn tập lại bài.

Em tâm sự: “Là liên đội trưởng của trường, đang chuẩn bị được kết nạp đoàn, mà kết quả thi học kỳ không tốt sẽ trở thành kỷ niệm không vui”. Trở về từ ĐH, sau khi đứng dưới cờ điều khiển nghi thức lễ chào cờ đầu tuần cho cả trường, một mình em bước vào phòng thi. Kết quả đã không phụ lòng em (môn văn 8,5 điểm; địa 9; còn lại đều 10), Diệu Quý là HS khối lớp 9 Trường THCS Nhựt Tảo có điểm thi kết thúc học kỳ I tốt nhất khối.

Xứng cháu Bác Hồ…

Lần đi dự ĐH Thi đua yêu nước toàn quốc vừa rồi là lần thứ hai chỉ trong vòng 1 năm em Diệu Quý đi Hà Nội dự ĐH cấp toàn quốc. Trước đó nửa năm, em đã tham gia đoàn đại biểu cháu ngoan Bác Hồ tỉnh Long An đi dự ĐH Cháu ngoan Bác Hồ toàn quốc. Cứ mỗi lần con đi xa, anh Sang lại thêm những đêm không ngủ ngồi sau tay lái xe dịch vụ để có thêm thu nhập trang trải cho con. Anh làm tài xế cho một doanh nghiệp, chị Sương (vợ anh) vì sức khoẻ yếu phải nghỉ làm Phòng Tài chính huyện Bến Lức ở nhà chăm sóc con (vợ chồng anh còn có con trai lớn vừa tốt nghiệp đại học), mọi chi phí trong gia đình đều từ tiền lương của người chồng. Các chi phí đều được “lập trình” cho khớp với tiền lương hằng tháng của anh, khi có phát sinh đột xuất là vợ chồng anh phải chạy vay mượn. Để có thêm thu nhập lo cho con, anh phải chạy thuê xe dịch vụ vào ngày nghỉ, thậm chí chạy cả ban đêm.

Tôi đến thăm gia đình anh Sang khi hai vợ chồng đang vui như tết sau khi em Quý có kết quả thi học kỳ I xuất sắc. Tôi đã đứng thẫn thờ trước căn nhà thấp bé, bề ngang 2,8m của họ. Anh Sang cho biết, căn nhà do cha mẹ anh cho, từ ngôi nhà chung cha mẹ cắt ra làm 3 phần chia cho 3 đứa con. Góc học của cô HS bậc THCS giỏi nhất tỉnh Long An là chiếc bàn gỗ mà ta có thể dễ dàng tìm mua ở vựa phế liệu nào đó, với giá chỉ vài chục ngàn đồng. Kế bên là chiếc máy vi tính của người anh trai để lại cho Quý.

Chiếc máy đời 1998, được anh Sang mua “hoá giá” của công ty cách đây 6 năm với giá 500 ngàn đồng. Dù đã nhờ bạn bè “nâng lên”, nhưng chiếc máy cũng không thể kết nối Internet. Vì vậy mà mỗi lần muốn giải toán trên Internet, Quý phải đến tiệm dịch vụ. Ấy vậy mà cô bé “dè sẻn từng giờ thuê Internet” lại “ẵm” giải ba giải toán Internet toàn tỉnh Long An năm học 2009-2010.

Anh Sang khoe: “Trong lần đi dự ĐH Thi đua yêu nước toàn quốc vừa qua, cháu Quý được tỉnh Long An cho 2 triệu đồng để sắm quần áo và chi tiêu. Cháu không mua sắm gì, mà để dành số tiền đó mua máy vi tính khi vào học lớp 10”. Từ ĐH trở về, Diệu Quý còn có 2 món quà thật đẹp được Ban tổ chức tặng. Em giữ lại món quà bức tượng Bác Hồ cho riêng mình, còn món quà Quốc Tử Giám em tặng cho phòng truyền thống của nhà trường.

Nhìn góc học tập nghèo, ẩm thấp của em, tôi tự hỏi bằng cách nào em lại rất giàu thành tích học tập? Em là HS giỏi liên tục từ lớp 1 đến lớp 8 (trong đó có 5 lần được xếp hạng nhất cuối năm học); HS giỏi toán Internet cấp tỉnh, giỏi Anh văn cấp trường; giải nhất cuộc thi ATGT cấp tỉnh; giải nhì nghi thức đội cấp thành phố; giải nhất cuộc thi Thiếu nhi và lịch sử nước nhà tỉnh Long An; dự liên hoan Búp sen hồng toàn quốc... Không chỉ học giỏi, em còn là liên đội trưởng của Trường Tiểu học Võ Thị Sáu trước đây và THCS Nhựt Tảo hiện nay; là nữ sinh nhưng em liên tục là lớp trưởng suốt 8 năm học; em hát hay, giỏi nghi thức đội, là “MC” chững chạc...

Em cũng là một trong số ít HS ở TP.Tân An biết hát cơ bản đờn ca tài tử Nam Bộ nhờ mỗi tối đến thọ giáo NSƯT Ánh Hồng. Cũng như bao đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tiến bước lên Đoàn, em Diệu Quý thuộc lòng và hát rất hay bài hát “Tiến lên đoàn viên”. Tại ĐH Cháu ngoan Bác Hồ tỉnh Long An năm ngoái, em đã hát bài hát với tất cả tình cảm trong sáng, đầy khát vọng: “Tiến lên đoàn viên em ước ao bao ngày. Xứng cháu Bác Hồ dựng xây nước sau này. Tiến lên đoàn viên theo Đảng tiền phong...”.

Anh Sang, chị Sương rất tự hào về cô con gái nhỏ.
Anh Sang, chị Sương rất tự hào về cô con gái nhỏ.

…để xứng đáng là đoàn viên

Cuộc trò chuyện giữa tôi và em Diệu Quý cứ bị gián đoạn vì các cuộc điện thoại bàn gọi cho em. Nghe em nói chuyện điện thoại, tôi hiểu các bạn học nhờ em chỉ dẫn, giảng giải bài học, khi thì môn toán, lúc môn hoá... Không chỉ gọi điện thoại, có một HS đến tận nhà nhờ em Quý chỉ bài. Người bạn ấy là Nguyễn Thị Hồng Thơ - lớp 9/2 Trường THCS Trần Phú (Thơ học khác trường, nhưng sống gần nhà em Quý). Em Thơ cho biết, bạn Quý chỉ bài dễ tiếp thu hơn đi học thêm các thầy cô, có lẽ nhờ bạn ấy gần gũi, chân tình hơn, dễ thông cảm với bạn cùng trang lứa.

Thầy Nguyễn Tất Lập - Hiệu trưởng Trường THCS Nhựt Tảo - cho biết, năm trước lớp 8/4 do Quý làm lớp trưởng có HS La Hồng Xuân học lực yếu. Chính Quý đã nhận kèm bạn Xuân học tập. Vậy là, sau giờ học ở trường, Xuân đến nhà Quý để cùng học tập. Không cần phiền đến các thầy cô phụ đạo, gia đình em Xuân cũng không cần tốn tiền cho con đi học thêm như trước, chỉ sau một học kỳ, HS Xuân đã vươn lên xếp loại khá cả năm học. Nhắc về chuyện “học thêm” ở nhà bạn Quý, em Xuân xúc động nói: “Em đi học thêm đủ chỗ, nhưng sao học cứ yếu hoài. Đến khi tới học với bạn Quý, tự nhiên em thấy sáng ra, bài vở dễ thuộc, lâu quên... Em học được cách học hay của bạn, nay em đã tự giữ được học lực khá. Chỉ khi nào bí lắm mới nhờ tới bạn Quý”.

Việc chỉ bài giúp bạn cũng đem lại cho Quý điều thú vị, em nói: “Khi chỉ bài giúp bạn, em phải suy nghĩ cách diễn giải thật dễ hiểu, nhờ vậy mà em càng thêm nhớ bài”. Nói về tổ chức Đoàn mà em sắp bước vào, Quý hồn nhiên: “Khi được học Điều lệ đoàn, em rất thích khái niệm “Mình vì mọi người”. Những gương Paven Coórsaghin, Lý Tự Trọng, Nguyễn Bá Ngọc... luôn thôi thúc em rèn luyện để xứng đáng trở thành người đoàn viên”.

Kỳ Quan