Bất cập quản lý chất lượng nguồn nước kênh rạch ở TP HCM:

Con chung không ai khóc, tại sao?

LĐ - 208 Hoàng Hưng
Công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị TP HCM đang thu dọn rác trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè.

Đặc thù TP.HCM là một địa phương có nhiều kênh rạch. Và, nghiễm nhiên các kênh rạch ở đây phải gánh một số lượng rác khổng lồ của TP đông dân nhất nước thải ra hàng ngày. Tuy nhiên, với cách quản lý chất lượng nguồn nước kênh rạch đầy bất cập như hiện nay, thì nguy cơ hầu hết kênh rạch ở TP HCM sẽ rơi vào cảnh ô nhiễm nghiêm trọng. Tại sao?

4 đơn vị quản lý một dòng kênh (?!)

Thật vậy, đơn cử dòng kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè: Trách nhiệm vớt rác trên mặt nước dòng kênh là Cty TNHH MTV Môi trường đô thị. Trách nhiệm vớt rác tại các hệ thống cống thu nước thải để đưa về Nhà máy xử lý nước thải Nhiêu Lộc – Thị Nghè xử lý, là thuộc về Cty TNHH MTV Thoát nước đô thị. Trách nhiệm quản lý chất lượng nguồn thủy sinh vật trên kênh lại thuộc Sở NN-PTNT. Và cuối cùng, công tác thu gom và xử lý nước thải sinh hoạt từ hệ thống cống thoát của nhà dân, lại do Trung tâm điều hành chương trình chống ngập. Chưa kể, kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè chảy qua 5 quận (Tân Bình, Phú Nhuận, Bình Thạnh, quận 3, quận 1), thì tùy theo địa giới mỗi quận, 5 quận trên chịu trách nhiệm tuyên truyền, vận động người dân không xả rác trên kênh.v.v… Còn nhìn trên góc độ tổng thể quản lý chất lượng nguồn nước kênh rạch toàn TP, theo Viện Tài nguyên môi trường TPHCM: toàn địa bàn TP có 3.268 tuyến sông, kênh, rạch với tổng chiều dài là hơn 5.000 km; nhưng có đến 4 đơn vị cùng đang quản lý các tuyến kênh này, gồm: Khu quản lý thủy nội địa quản lý 112 tuyến (dài khoảng 975 km); Sở NN-PTNT quản lý 2.247 tuyến (3.000km); Trung tâm điều hành chương trình chống ngập quản lý 680 tuyến (845km); còn lại các UBND quận - huyện quản lý 229 tuyến (331km). Theo Cty TNHH MTV Môi trường đô thị TPHCM, lượng rác vớt trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè khoảng 9 tấn rác/ngày. Còn theo Trung tâm điều hành chương trình chống ngập, hiện TP có 2.000 km kênh thoát nước, hơn 100.000 hố ga và 800 cửa xả thải… Những con số trên cho thấy một điều, hệ thống kênh rạch chằng chịt ở TPHCM là hết sức quy mô, phức tạp và rộng khắp. Thế nhưng, với việc phân cấp chồng chéo, quá nhiều đơn vị quản lý đã dẫn tới kém hiệu quả. Trong khi đó, việc xả rác thải, ô nhiễm môi trường trên kênh rạch thì nguy cơ ngày càng tăng.

Rác trên những kênh phụ, liên quận, thuộc các quận nội thành vẫn trong tình trạng "vô chủ", ít được thu gom, do hạn chế kinh phí.

Con chung, không ai khóc!

Trong khi Cty TNHH MTV Môi trường đô thị chịu trách nhiệm vớt rác trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, thì rác từ những con rạch phụ như rạch Xuyên Tâm (quận Bình Thạnh) đổ ra kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, hoàn toàn không đơn vị nào được phân công dọn dẹp. Một công nhân của Cty Môi trường đô thị cho biết: “Giá như TP chỉ định luôn cho Cty chúng tôi thu gom sẽ tốt hơn hiện nay không ai chịu trách nhiệm thu gom rác trên  những tuyến kênh phụ này. Tuy nhiên, nếu chúng tôi tự tiện thu gom, sẽ không được TP tính vào chỉ tiêu. Vì vậy, rác trên các con kênh này hết ngày này qua tháng nọ, dày đặc, ô nhiễm trầm trọng… Đến mức nào đó, dòng rác “vô chủ” này xổ ra kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, bắt buộc Cty Môi trường đô thị phải thu gom. Điều này gây thua thiệt cho Cty Môi trường đô thị quá. Chúng tôi gom rác trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè đã quá đủ, nhưng còn phải gom cả rác xổ ra từ những con rạch phụ, xuyên tâm nữa, mà không hề được tính vào chỉ tiêu.v.v… ”. Sự bỏ rơi trách nhiệm gom rác trên các con rạch phụ ở các quận huyện, dẫn đến những ổ phát sinh ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống hàng triệu người dân xung quanh.

Hiện tượng “con chung, không ai khóc” như trên còn diễn ra cả trên hệ thống kênh Tàu Hủ - Bến Nghé. Cụ thể: Kênh chảy qua quận 8, TPHCM phân cấp cho quận 8 thu gom rác trên kênh. Đoạn kênh chảy từ quận 8 về quận 1, TP lại giao cho Cty TNHH dịch vụ công ích quận 8. Riêng đoạn từ giáp ranh quận 8 đổ về quận 6, lại thuộc trách nhiệm Cty Môi trường đô thị. Với công đoạn nạo vét bùn trên toàn dòng kênh, lại do Trung tâm điều hành chương trình chống ngập… Ngoài ra, tất cả các kênh nhánh đổ về kênh Tàu Hủ - Bến Nghé, rác trên các con kênh này được giao theo địa bàn mỗi quận tự thu gom. Theo ông Huỳnh Minh Nhựt – GĐ Cty TNHH MTV Môi trường đô thị: “Sự bất cập còn thấy ở các kênh liên quận – nghĩa là kênh chảy từ quận này sang quận kia. Việc dọn rác trên các con kênh này hoàn toàn phụ thuộc vào kinh phí hay không có kinh phí của mỗi quận”. Đồng nghĩa, quận nào có tiền thì dọn rác trên kênh thuộc địa bàn của mình. Không có tiền, cũng có nghĩa là rác dồn ứ hết ngày này qua ngày kia, không ai dọn.v.v… “ Thế mới xảy ra chuyện nực cười, quận thượng nguồn lựa lúc không ai chú ý, đẩy rác qua quận liền kề, rác “vô chủ” trôi tự do… và cuối cùng, quận hạ nguồn lãnh đủ. Hoặc cùng lắm, rác “vô chủ” trôi ra kênh Tàu Hủ - Bến Nghé hay Nhiêu Lộc – Thị Nghè, thì hết “vô chủ” – các đơn vị được phân công dọn rác trên kênh (như Cty Môi trường đô thị) bắt buộc phải thu gom thôi” – một cán bộ Cty Môi trường đô thị bức xúc nói.

Ông Phùng Chí Sỹ - chuyên gia về môi trường – cho rằng: “Quản lý chất lượng nguồn nước kênh rạch hay nói cách khác là quản lý rác thải trên kênh rạch, không nên phân theo địa giới hành chính. Bởi nước không thể cắt đôi, phân định rạch ròi… Tốt nhất, TPHCM cần phân cấp, phân định rõ ràng cho từng đơn vị chịu trách nhiệm quản lý thống nhất trên toàn địa bàn. Từ đó, công tác thu gom rác trên kênh rạch sẽ đồng bộ, nhất quán; không có chuyện đẩy đưa, đùn đẩy dựa trên địa giới hành chính, dẫn tới “con chung” không ai khóc, không ai chịu trách nhiệm… Hệ quả là rác trên  kênh không ai dọn, ô nhiễm kênh rạch ngày một tăng”.

Hoàng Hưng

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

10 công việc cực kỳ hấp dẫn không nên bỏ qua hôm nay 27.9