Quan hệ Việt- Mỹ thay đổi thế nào khi Mỹ có tổng thống mới?

LĐO Vân Anh (ghi)
Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Phạm Quang Vinh.

Trao đổi với báo giới bên lề Hội nghị Ngoại giao ngày 22.8, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Phạm Quang Vinh cho rằng, tân tổng thống Mỹ sẽ tiếp tục gắn kết với Châu Á - Thái Bình Dương, coi trọng các đối tác, trong đó có Việt Nam.

- Ông đánh giá thế nào về cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016? Việc thông qua TPP liệu có bị ảnh hưởng, bởi các ứng viên tỏ ra chống đối TPP?

- Bầu cử Mỹ năm nay được đánh giá là có nhiều cái lạ. Thứ nhất, các ứng viên đưa ra những chương trình hành động hướng nội và bảo thủ nhiều hơn, trong đó tập trung vào nhu cầu của cử tri nước Mỹ. Có ý kiến cho rằng cử tri Mỹ đang khá bất mãn với những chính sách của dòng chảy chính trị chính ở Mỹ, nên để tranh thủ phiếu bầu của cử tri, cả hai ứng viên Donald Trump và Hillary Clinton đều đang hướng nội nhiều hơn.

Thứ hai, chúng ta phải thấy, giữa chính trị bầu cử và lợi ích quốc gia của Mỹ, sau này dù ai là tổng thống Mỹ cũng phải cân nhắc tới. Chiến lược đối ngoại và an ninh cũng Mỹ phải căn cứ vào đó.

Thứ ba, nếu nhìn lại lịch sử nước Mỹ, bất cứ một vấn đề liên quan đến thương mại tự do nào đều phức tạp, hầu hết đều được thông qua với số phiếu rất sít sao, vì các vấn đề thương mại tự do không chỉ tăng thêm về lợi ích kinh tế mà còn đụng chạm đến công ăn việc làm và điều kiện tiền lương của người dân Mỹ.

Thực sự là Mỹ có lợi ích trong việc xây dựng khu vực mậu dịch tự do TPP, vừa có tính kinh tế thương mại, vừa có tính chiến lược. Nhưng các ứng viên tổng thống Mỹ cũng đồng thời đảm bảo giải quyết được những lo ngại của người dân và cử tri. Hiện tại, TPP đang là một vấn đề của tranh cử, nên xu hướng bảo hộ mậu dịch, hướng nội đang làm cho TPP có nhiều ý kiến, hoặc phản đối, hoặc sự đồng tình kém hơn. Chỉ trông đợi rằng, khi chính trị bầu cử lắng đi, người ta sẽ tính tới lợi ích của nước Mỹ nhiều hơn, trong đó có khả năng xem xét TPP. Nhưng chắc chắn đây là sự việc rất phức tạp và khó khăn.

Tuy nhiên, quan hệ Việt - Mỹ có sức sống riêng là khuôn khổ hợp tác toàn diện. TPP vừa đặt ra thách thức, vừa đặt ra cơ hội cho Việt Nam. Nếu Việt Nam vượt qua được thách thức sẽ tránh được nhiều vấn đề hơn, như áp thuế cao. Việt Nam có nhiều mặt hàng giày da, dệt may, thuỷ sản song trùng với nước khác nên ta có thế hơn rất nhiều, có thể tăng thêm thị phần những mặt hàng truyền thống đó ở Mỹ. Ngay cả khi TPP chưa có hiệu lực, ta vẫn nên khởi động quá trình chuẩn bị, vừa phù hợp với chủ trương hội nhập đổi mới, vừa tạo ra sức hấp dẫn mới của nền kinh tế Việt Nam cho các nhà đầu tư nước ngoài. Tôi tin rằng sẽ có những làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam. Nếu TPP bị chậm, sức sống của quan hệ Việt - Mỹ vẫn còn nhiều không gian để hợp tác. Ngược lại, có TPP tức là có thách thức, có cơ hội, và sẽ là điểm cộng nếu ta vượt qua được thách thức.

- Xin ông cho biết triển vọng hợp tác an ninh quốc phòng Việt-Mỹ? Từ khi Mỹ tuyên bố dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí, Việt Nam đã có đơn đặt hàng nào chưa?

- Không phải đến lúc này, Việt-Mỹ mới có hợp tác an ninh quốc phòng. Nhìn lại từ 2011, hai nước đã có bản ghi nhớ về hợp tác an ninh quốc phòng trên 5 lĩnh vực, như tham gia lực lượng gìn giữ hoà bình LHQ, ứng phó với thiên tai, biến đổi khí hậu, hợp tác về an ninh, an toàn hàng hải... Tháng 6.2015, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter thăm Việt Nam, hai bên thông qua Tuyên bố về tầm nhìn trong hợp tác quốc phòng.

Hợp tác quốc phòng Việt-Mỹ vì lợi ích của cả Việt Nam và của cả khu vực. Việt Nam hợp tác với Mỹ vì lợi ích phòng thủ, tự vệ của Việt Nam. Tôi cho rằng, trong thời gian tới, hai bên sẽ tiếp tục hợp tác về gìn giữ hoà bình, khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có tháo gỡ bom mìn, khử độc, giúp đỡ nạn nhân da cam. Hợp tác về xây dựng năng lực an ninh hàng hải sẽ được tiếp tục, trong đó có đào tạo về chuyên môn. Còn việc dỡ bỏ cấm vận vũ khí và hợp tác cụ thể thế nào thì trước hết Việt Nam còn phải tính xem nhu cầu của ta ra sao, và phía Mỹ khả năng cung cấp đến đâu, có phù hợp với chiến lược quốc phòng bảo vệ tổ quốc của chúng ta hay không.

- Ông có thể phân tích yếu tố Trung Quốc và Biển Đông trong bầu cử Mỹ?

- Như tôi đã nói, bầu cử lần này tập trung nhiều vào công ăn việc làm và phúc lợi của cử tri Mỹ, nên hầu hết các tranh luận tập trung hướng nội vào những vấn đề bức xúc trong nước như an ninh, nhập cư, bảo đảm an sinh xã hội... Nhìn lại cương lĩnh 2 đảng, dù các cuộc thảo luận không nổi bật lên vấn đề đối ngoại, nhưng đều thấy chính sách của Mỹ dù đảng nào, chắc chắn sẽ gắn kết với Châu Á-Thái Bình Dương, vì Mỹ có lợi ích ở đây, và Mỹ có nhu cầu quan hệ với khu vực này. Tôi cho rằng những gì Mỹ tăng cường hợp tác với Châu Á - Thái Bình Dương trong thời gian vừa qua sẽ được tiếp tục. Về Biển Đông, Mỹ đã nói rõ cùng ASEAN ủng hộ an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở đây. Các bên phải kiềm chế, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển, giải quyết hoà bình các tranh chấp, thực hiện các cam kết khu vực, trong đó có DOC, tiến tới COC.

- Quan hệ Việt- Mỹ sẽ thay đổi như thế nào khi Mỹ có tổng thống mới?

- Quan hệ Việt - Mỹ trong 21 năm qua đã có những bước phát triển. Điều quan trọng nhất, Việt Nam đã cùng Mỹ thiết lập được khuôn khổ ổn định và lâu dài là đối tác toàn diện, được thông qua năm 2013. Tôi tin rằng khuôn khổ đối tác toàn diện, kết quả chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Mỹ tháng 7.2015, thông qua Tuyên bố về tầm nhìn, vừa xác định lại đối tác toàn diện, vừa định hướng quan hệ trong thời gian tới, cùng chuyến thăm của Tổng thống Obama đến Việt Nam trong tháng 5 năm nay sẽ tiếp tục tạo đà hơn nữa cho quan hệ Việt - Mỹ.

Tôi cho rằng, hai bên sẽ tiếp tục duy trì và củng cố hơn nữa quan hệ trên các lĩnh vực trong khuôn khổ đối tác toàn diện thuộc lợi ích song trùng của cả Mỹ và Việt Nam. Chúng ta làm sao phải khai thác hết lợi ích của quan hệ đó, những lĩnh vực hai bên cùng có thế mạnh. Về chính trị, chắc chắn tiếp tục thúc đẩy chuyến thăm cấp cao và các cấp, đồng thời thúc đẩy lòng tin, các quy tắc chỉ đạo quan hệ như bình đẳng, cùng có lợi, trong đó có tôn trọng thể chế chính trị của nhau là điều quan trọng và xuyên suốt.

Về hợp tác kinh tế, hai bên còn nhiều tiềm năng và có cơ hội mới có thể khai thác thêm. Mỹ là nền kinh tế lớn nhưng đầu tư vào Việt Nam mới khoảng 11 tỉ USD, đứng thứ 7. Cách đầu tư của Mỹ không phải là nước đi cung cấp ODA mà là tạo ra những khuôn khổ pháp lý để khuyến khích các nhà đầu tư Mỹ vào Việt Nam.

Về mặt chính sách chiến lược an ninh của tân tổng thống Mỹ, tôi cho rằng Mỹ tiếp tục gắn kết với Châu Á - Thái Bình Dương, coi trọng hoà bình, hợp tác với ASEAN, như vậy Mỹ sẽ tiếp tục coi trọng các đối tác, trong đó có Việt Nam.

- Xin cảm ơn ông!

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Trải nghiệm không gian Áo dài Việt giữa lòng Hà Nội