Tranh luận Trump-Clinton: “Thế còn Châu Á thì sao?“

Carlyle A. Thayer

Trong cuộc tranh luận trực tiếp lần ba giữa hai ứng viên Donald Trump và Hillary Clinton, lần duy nhất Châu Á được nhắc đến là về các hiệp định thương mại tự do và đồng minh của Mỹ phải chi trả nhiều hơn cho quốc phòng.

*Giáo sư Carlyle A. Thayer, Đại học New South Wales, Học viện Quốc phòng Australia viết riêng cho Lao Động. Các tít phụ do Lao Động đặt.

Cuộc tranh luận lần ba và cũng là lần cuối cùng giữa ứng viên Tổng thống Mỹ Đảng Dân chủ Hillary Clinton và đối thủ Đảng Cộng hoà Donald Trump đã kết thúc hôm 20.10 (giờ Việt Nam). Đây có lẽ là cuộc tranh luận thành công nhất trong ba cuộc, bởi người dẫn chương trình đặt những câu hỏi hóc búa và lần lượt chuyển nhanh qua 6 chủ đề chính đã được thống nhất: Toà án tối cao, nhập cư, tình trạng sức khoẻ để trở thành tổng thống, nợ trong nước, các chương trình phúc lợi cho người nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn, các điểm nóng trên thế giới và nền kinh tế trong nước.

Nóng đối nội, nguội đối ngoại

Về những vấn đề trong nước, cả Trump và Clinton đều nhắc lại những gì mà họ đã nói trước đây. Chẳng hạn, khi tranh luận về Toà án tối cao, hai ứng viên tập trung vào việc nên lựa chọn thẩm phán tự do (Clinton) hay bảo thủ (Trump).

Hai vấn đề nóng trong nước đã được nêu lên, trước hết là Tu chính án hai trong hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền sở hữu vũ khí của người dân Mỹ. Vấn đề nạo phá thai và nhập cư cũng được nêu ra.

Phần tranh luận về tình trạng sức khoẻ để đảm đương nhiệm vụ tổng thống quay lại những luận điểm cũ. Trump cho rằng bà Clinton có 30 năm kinh nghiệm tồi tệ và giới lãnh đạo Mỹ liên tiếp bị Iran và Nga "dắt mũi".

Ông Trump cũng gọi bà Clinton là tội phạm vì đã thủ tiêu 33.000 email sau khi nhận được trát hầu toà từ Quốc hội. Trong khi đó, bà Clinton công kích tính khí và phẩm chất của ông Trump trong những cáo buộc ông tấn công tình dục và sỉ nhục phụ nữ.

Phần tranh luận về những vấn đề trong nước đặt ra những câu hỏi đáng lo ngại về hệ thống chính trị ở Mỹ và khả năng lãnh đạo của một tổng thống mới về những vấn đề toàn cầu.

Trump và Clinton là những ứng viên ít được ưa thích nhất tranh chức tổng thống trong vòng 40 năm qua. Bà Clinton bị ngờ vực vì bê bối email và những mối liên hệ với những ông chủ ngân hàng giàu có và giới tài chính phố Wall. Ông Trump bị ghét vì sự bất tài để hoạch định chính sách và thái độ bắt nạt với đối thủ của mình.

Trump đã làm xói mòn tính hợp pháp của hệ thống chính trị Mỹ bằng việc cho rằng cuộc bầu cử gian lận. Ông cũng từ chối khẳng định có chấp nhận kết quả bầu cử hay không nếu ông ta thua. Trump nói: "Lúc đó, tôi sẽ cho các bạn biết, để các bạn hồi hộp".

Châu Á thì sao?

Cuộc tranh luận thứ ba bỏ qua những vấn đề chính sách đối ngoại lớn, mà tập trung chủ yếu vào cuộc chiến ở Iraq, Syria và vai trò của Nga trong việc ủng hộ chính quyền của Tổng thống Assad. Lần duy nhất Châu Á được nhắc đến trong cuộc tranh luận là về các hiệp định thương mại tự do và đồng minh của Mỹ phải chi trả nhiều hơn cho quốc phòng.

Đối với người dân của 11 nước Châu Á Thái Bình Dương tham gia đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP, thì cuộc tranh luận này vô cùng thất vọng. Nếu Trump đắc cử, ông ấy hoặc sẽ đàm phán lại các hiệp định thương mại tự do hiện hành, hoặc sẽ "xoá sổ" hoàn toàn. Nếu bà Clinton được bầu làm tổng thống, bà ấy sẽ phản đối phê chuẩn TPP trong hình thức hiện tại của nó.

Lần duy nhất Việt Nam được nhắc đến trong cuộc tranh luận là khi Donald Trump đề cập ngắn gọn việc tiếp cận thị trường Mỹ.

Donald Trump cáo buộc hai đồng minh Châu Á của Mỹ là Nhật Bản và Hàn Quốc không đóng góp đủ cho quốc phòng. Ông cam kết, nếu trở thành tổng thống ông sẽ ép hai nước này đóng góp nhiều tiền hơn.

Cả hai ứng cử viên đều không nhắc đến Philippines và tân Tổng thống Rodrigo Duterte, người đã chuyển hướng lập trường chống Mỹ và thân Trung Quốc.

Những lời chỉ trích lăng mạ Tổng thống Obama và đồng minh Mỹ của ông Duterte có nguy cơ tạo ra không chỉ sự bấp bênh chiến lược mà còn phá hoại sự ổn định trong khu vực.

Quan trọng hơn, cuộc tranh luận không đề cập đến những ý nghĩa chiến lược về sự trỗi dậy của Trung Quốc ở khu vực và toàn cầu, và những gì ông Trump hoặc bà Clinton sẽ làm với tư cách tổng thống Mỹ nhằm kiềm chế sự hung hăng của Trung Quốc ở Biển Đông.

Các chuyên gia về chính trị Mỹ cho rằng các cuộc tranh luận ứng viên tổng thống chưa bao giờ là bước ngoặt lớn trong các kỳ bầu cử Mỹ. Trong cuộc tranh luận lần 3, Trump khởi đầu kiềm chế, nhưng được một lúc ông ta liên tục ngắt lời bà Clinton. Trump thường đi chệch khỏi vấn đề và không trực tiếp đề cập đến chủ điểm đang thảo luận. Bà Clinton bình tĩnh và tự tin, không để ý đến những lời chế nhạo và ngắt lời của ông Trump.

Cuộc tranh luận lần ba để lộ ra một điều rằng nước Mỹ bị chia rẽ sâu sắc, hai ứng viên chủ yếu chỉ tập trung vào các vấn đề trong nước. Việt Nam và các nước Đông Nam Á khác có thể được thứ lỗi với câu hỏi: "Thế còn Châu Á thì sao?".

Vân Anh chuyển ngữ

 

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Hộp đựng di hài cố Chủ tịch Cuba Fidel Castro bắt đầu chuyến “hành trình của tự do” dọc Cuba