Rừng xích tùng cổ Yên Tử sẽ được vinh danh

LĐ - 205+206 Nguyễn Hùng
Đường tùng Yên Tử.

Dự kiến, tháng 9 này, cùng với 37 cây đại, mai Yên Tử, đa, thị, sung trên danh sơn Yên Tử, 233 cây xích tùng cổ khoảng 700 tuổi sẽ được công nhận là cây di sản. Hy vọng, khoác lên một danh hiệu mới, rừng xích tùng trên non thiêng Yên Tử sẽ được quan tâm đặc biệt hơn trong việc chăm sóc, chữa trị “bệnh”, khi mà hầu hết các cây đều “ốm yếu”, “bệnh tật”, do tuổi cao, sức yếu, lại trước sự tấn công của thời tiết, sâu bệnh.

Sự công nhận muộn mằn

Tại hội thảo mới đây về chăm sóc, bảo tồn rừng xích tùng cổ tại Yên Tử, lần đầu tiên, các chuyên gia đề xuất việc làm hồ sơ công nhận các “cụ” xích tùng là những cây di sản.

Theo các chuyên gia, rừng xích tùng cổ trên Yên Tử thừa các tiêu chí để công nhận là những cây di sản. Ngoài giá trị tuổi đời - khoảng 700 tuổi, những loài cây trên danh sơn này còn có những giá trị đặc biệt về văn hóa, lịch sử tâm linh, bởi đã tồn tại và đồng hành với Thiền phái Trúc Lâm kể từ ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập (Thế kỷ 13) đến nay.

Theo nghiên cứu, những cây xích tùng cổ trên Yên Tử được trồng, chứ không phải mọc tự nhiên bởi xích tùng chỉ tập trung ở một số nơi nhất định, đặc biệt là ở đường tùng - tuyến đường hành hương lên Yên Tử tuyệt đẹp, với trên 30 cây xích tùng cổ còn sót lại, trên che bóng mát, dưới nâng bước du khách, tăng ni, phật tử…

Ý tưởng lập hồ sơ công nhận 233 cây xích tùng cổ và 37 loài cây khác trên Yên Tử là những cây di sản, theo những người trong cuộc, chỉ xuất hiện khi các “cụ” xích tùng chết dần, chết mòn dù có giải pháp cứu chữa có nhưng lại thiếu… tiền.

Ngoài việc rừng xích tùng cổ xứng đáng nằm trong danh sách cây Di sản Việt Nam, thì đây được coi là cách duy nhất hiện nay để cứu rừng đã kêu cứu từ nhiều năm nay.

Hơn 10 năm qua, hai lần đề án cứu chữa rừng xích tùng cổ được thông qua nhưng rồi cũng chẳng đi đến đâu vì không có kinh phí, trong khi ngay cạnh đó, các đền, chùa, am, tháp… được trùng tu, xây mới với tổng số vốn lên tới hàng trăm tỉ đồng.

Kết quả: Từ đó đến nay đã có hơn 20 cá thể xích tùng cổ bị chết; số còn lại đều “ốm, yếu” do bị mục rỗng thân, cành, cụt ngọn… do thời tiết và sâu bệnh tấn công.

Đặc biệt, ngày 28.7.2016, dù chỉ quét nhẹ qua, nhưng cơn bão số 1 đã quật ngã một “cụ” xích tùng, cho thấy sức đề kháng của các “cụ” rất yếu, và nếu không có giải pháp hữu hiệu kịp thời, những “nhân chứng sống” đặc biệt này sẽ nối tiếp ra đi vĩnh viễn.

Giải cứu xích tùng cổ bị bão quật đổ

“Cụ” bị bão quật đổ sáng 28.7 mang số 143, nằm trên đường từ nhà ga cáp treo 3 sang Am Hoa, Am Dược. Nguyên nhân cây đổ được xác định là do cây cao, tán rộng và nặng, trong khi mưa to, gió lớn làm cho phần đất ở gốc mềm nhũn, khiến xích tùng bật gốc.

Ngay lập tức các cơ quan chức năng có mặt và sau đó mời các chuyên gia bàn giải pháp cứu cây.
Khám nghiệm tại hiện trường, các chuyên gia lâm nghiệp thống nhất phương án xử lý theo hướng để nguyên hiện trạng, bởi dựng “cụ” xích tùng lên sẽ nguy hiểm đến “tính mạng”.

Theo các chuyên gia, cây đổ làm cho hệ rễ bị tổn thương nặng, nên tiến hành cắt tỉa bớt các cành để giảm bớt sự thoát hơi của cây, hạn chế áp lực cung cấp dinh dưỡng đối với hệ rễ còn lại đang bị tổn thương; chỉ để lại một số cành chính giúp cho quang hợp và duy trì sự sống.

Ngoài ra, dùng thuốc kích thích ra rễ tươi tưới vào gốc cây nhằm thúc đẩy quá trình phát triển rễ mới; lấp đất phủ kính các rễ chìa ra khỏi mặt đất và phần rễ bị lật trơ ra nhằm tạo môi trường cho rễ phục hồi và ra rễ mới để lấy dinh dưỡng nuôi cây.

Rừng xích tùng cổ Yên Tử sẽ được vinh danh ảnh 1
“Cụ” xích tùng cổ bị bão số 1 quật đổ sáng 28.7... và hiện đang được chăm sóc đặc biệt. 

Toàn thân cây được ủ bằng những tấm chăn, nhằm tránh ánh nắng mặt trời để giữ độ ẩm cho cây.
Cùng với đó, Ban Quản lý di tích và rừng quốc gia Yên Tử đã tiến hành chống nhằm cố định toàn bộ thân, không để cây đổ tiếp, tránh ảnh hưởng tới hệ rễ còn lại trong đất; đồng thời dùng keo liền sẹo bôi vào phần rễ bì tổn tương và phần cành đã cắt tỉa để cho cây nhanh liền sẹo.

Theo ông Phạm Văn Dược - Phó Trưởng ban Quản lý di tích và rừng quốc gia Yên Tử - hiện, “bệnh nhân” đặc biệt này đang được các chuyên gia chăm sóc, theo dõi với chế độ đặc biệt, với hy vọng “cụ” xích tùng số 143 có thể qua khỏi.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Nóng 24h: Tiết lộ mới về người trúng số 70 tỷ đồng