Bài cuối: Bán trái phiếu Chính phủ bằng ngoại tệ cho ai?

LĐ - 179 Lan Hương-Tuấn Thành

Nếu Chính phủ phát hành trái phiếu ngoại tệ trong nước (TPNT) thì chỉ nên bán cho các ngân hàng thương mại (NH) đạt chuẩn vững mạnh bởi phần lớn ngoại tệ chỉ huy động được ở kỳ hạn ngắn mà TPNT lại bán với kỳ hạn dài. NH quản trị rủi ro không tốt sẽ rất dễ vướng rủi ro kỳ hạn.


 

Trong phần 1 của bài viết " Ngoại tệ nằm ở đâu để mà hút?", chúng tôi đã cho rằng TPNT muốn bán trong nước chỉ còn chủ yếu là trông chờ vào lượng ngoại tệ mà NH huy động được.

Một vấn đề cần xử lý tỉ lệ dư nợ cho vay/tổng tiền gửi (viết tắt là LDR) của các NH, đặc biệt là khối NH Nhà nước đã ở mức cao. Khoảng giữa năm 2013, tỉ lệ LDR của khối này đã ở mức gần 135%. Đến nay đã giảm nhưng vẫn còn trên/dưới 100%. Tính chung toàn hệ thống thì thanh khoản ngoại tệ của hệ thống NH hiện tuy vẫn khá ổn định nhưng chênh lệch giữa nguồn và sử dụng nguồn bằng ngoại tệ không còn cao như những năm trước do NHNN thực hiện chính sách lãi suất tiền gửi USD bằng 0%/năm đã ảnh hưởng phần nào đến khả năng tập trung nguồn ngoại tệ nhàn rỗi của dân cư vào hệ thống NH. Vì vậy, muốn thu hút thêm tiền gửi ngoại tệ của tổ chức và dân cư, NHNN cần có thêm một số giải pháp linh hoạt hơn trong việc chuyển đổi giữa các đồng tiền.

Để làm sao vừa bán được TPNT trong nước, vừa chống đô la hóa? Theo TS. Lê Xuân Nghĩa, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia thì “hiện NHNN đang tiến dần từng bước tới bình thường hóa hoạt động nhận tiền gửi và cho vay bằng ngoại tệ như trước đây và các NHTM phải tự chịu trách nhiệm, đầu tiên sẽ mở lại kênh cho vay ngoại tệ và sau đó xử lý tương tự ở phía tiền gửi”. Tuy nhiên, nếu nâng LS huy động USD lên trên 0% thì e rằng mọi nỗ lực của NHNN trong suốt quá trình chống đô la hóa những năm qua sẽ quay trở về điểm xuất phát.

Để tránh điều này, một chuyên gia tài chính nói NHNN nên vẫn giữ nguyên chính sách “kiên quyết chống đôla hóa nền kinh tế” nhưng kéo dài lộ trình thực hiện, vẫn nên hạn chế dần việc cho vay ngoại tệ trừ các giao dịch thật sự cần ngoại tệ để thanh toán và đi kèm theo chính sách ổn định giá trị VND.

NHNN cần để cho thị trường có sự lựa chọn: Thứ nhất, nếu giữ ngoại tệ thì bảo toàn được giá trị nhưng không có lãi và thứ hai, nếu giữ VND vừa giữ được giá trị nhưng lại vừa có lãi thông qua lãi suất tiền gửi. Người có tiền một khi đã có niềm tin vào chính sách sẽ chọn giải pháp có lợi nhất cho mình.

Vì gửi ngoại tệ không có lãi nên xu hướng gửi sẽ ngắn hạn, điều này gây rủi ro thanh khoản khi NH dùng nguồn tiền gửi ngoại tệ mua trái phiếu Chính phủ. Tuy nhiên đây là trách nhiệm của NH, và chính họ phải là người chịu trách nhiệm về việc xử lý rủi ro này chứ không phải là cơ quan quản lý nhà nước. Hơn nữa việc bán TPNT để có nguồn chi tiêu cho ngân sách, nên khi người dân chuyển đổi tiền gửi từ ngoại tệ sang VND thì NH cũng nên được (có cơ chế) chuyển đổi từ việc đang cầm giữ TPNT sang cầm giữ trái phiếu bằng VND tương ứng với kỳ hạn và lãi suất đã được thỏa thuận từ trước khi mua TPNT.

Chỉ nên bán TPNT cho các NH đạt chuẩn vững mạnh bởi phần lớn ngoại tệ chỉ huy động được ở kỳ hạn ngắn mà TPNT lại bán với kỳ hạn dài. NH quản trị rủi ro không tốt sẽ rất dễ vướng rủi ro kỳ hạn.

Khả thi

Việc phát hành TPNT trong nước là khả thi vì các NH có tiềm lực ngoại tệ chắc chắn sẽ mua do việc mua này sẽ đem đến một lãi suất cao hơn nhiều so với việc đem ngoại tệ dư thừa đi gửi ở NH nước ngoài. Đầu tháng 5.2015, theo thông tin từ báo chí, một NHTM NN đã hoàn tất giao dịch mua một tỉ đô la Mỹ trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5-10 năm từ Bộ Tài chính với lãi suất xoay quanh 4,8%/năm. Lãi suất khoảng 4,8% tương đương lãi suất trái phiếu quốc tế của Chính phủ bán ra cuối năm 2014. Đây được coi là một khoản đầu tư sinh lời “ngon nhất” của các NH cho đến thời điểm này khi so sánh cho vay doanh nghiệp, món nhỏ, lẻ rủi ro mà lãi suất chỉ dao động từ 2-3%/năm.

Nếu phát hành TPNT trong nước, Chính phủ nên đấu thầu công khai số lượng trái phiếu này để có giá vốn ở mức thấp nhất, tiết kiệm chi phí sử dụng vốn cho NSNN. Bộ Tài chính nên phối hợp chặt chẽ với NHNN trong việc phát hành với khối lượng và thời điểm hợp lý để không làm tăng lãi suất thị trường, ảnh hưởng đến cân đối vốn và danh mục đầu tư trái phiếu của các NHTM.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Giá vé tăng chóng mặt trước trận Việt Nam - Indonesia