Bao giờ kinh tế toàn cầu thoát khỏi “bóng ma” khủng hoảng?

LĐ - 89 NGÔ NGỌC TUẤN
Chia sẻ
Khủng hoảng kinh tế năm 2007 do chính sách neo tỉ giá của đồng bản tệ quá lâu vào đồng USD. (Ảnh minh họa)

Nếu các nền kinh tế không thắt lưng buộc bụng, không cải cách triệt để hệ thống tài chính - ngân hàng của mình… thì thế giới này còn lâu lắm mới mong trở lại như ngày xưa. Không ít nhà kinh tế vẫn cho rằng, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã trải qua 8 năm nhưng chưa chắc chúng ta đã sắp bước qua một thập kỷ mất mát.

Đến hết quý I/2015, nền kinh tế thế giới đã có những dấu hiệu phục hồi, khi Mỹ (nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu) đã có dấu hiệu tăng trưởng, nhiều quốc gia là điểm nóng vì “vỡ nợ công” nay đã giảm nhiệt, thương mại toàn cầu tăng so với trước… Nhưng những dấu hiệu này có cho thấy nền kinh tế thế giới đã thật sự thoát khỏi khủng hoảng để đi lên hay chưa vẫn là một câu hỏi nan giải…

Nhìn lại “bóng ma khủng hoảng” 1997

Cuộc khủng hoảng tiền tệ Châu Á khởi phát từ Thailand (một quốc gia có GDP ở mức trung bình) vào mùa hè năm 1997, sau đó lan rộng ra khu vực Đông Nam Á, rồi đến một số nước Châu Á ven Thái Bình Dương, để rồi cuộc khủng hoảng này mang tầm quốc tế, khiến cho các định chế tài chính lớn như IMF, WB, ADB phải cùng xúm vào “dập lửa”.

Ngoài các lý do nội tại của từng nền kinh tế thì khủng hoảng tiền tệ Châu Á còn có nguyên nhân từ chính sách neo tỉ giá của đồng bản tệ quá lâu vào đồng USD trong khi khả năng dự trữ ngoại hối của quốc gia có hạn, dòng vốn đầu tư quốc tế lại ra vào khá dễ dàng nên khi bị giới đầu cơ tiền tệ quốc tế tấn công nền kinh tế Thailand khi đó nhanh chóng lâm vào khủng hoảng sâu và lây lan sang nhiều quốc gia khác. Xuất phát điểm của khủng hoảng chỉ từ sự yếu kém trong chính sách kinh tế của một vài quốc gia tuy có GDP không phải là lớn, nhưng đã nhanh chóng mang tính quốc tế. Sau đó với sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế và các định chế tài chính lớn thì cuộc khủng hoảng này đã được dập tắt. Tuy nhiên với các quốc gia bị khủng hoảng thì cũng phải đến 2003 trở đi mới có thể xem là thoát suy thoái.

Và “bóng ma” ngày nay

Năm 2007-2009, thế giới lại trải qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu xuất phát từ Mỹ. Cuộc khủng hoảng này xảy ra hầu hết với các nền kinh tế lớn, và có điểm chung là từ sự yếu kém của hệ thống tài chính, ngân hàng vì đã không thể tự phát hiện “mầm bệnh” để có phương pháp khắc chế kịp thời. Việc cho vay dễ dàng và các khoản đầu tư vào các khoản nợ dưới chuẩn ở Mỹ chỉ là điểm nổ cho cuộc khủng hoảng tài chính bùng phát.

Quy mô cuộc khủng hoảng tài chính mang tính toàn cầu, thiệt hại lớn trong khi khả năng hỗ trợ của các định chế tài chính quốc tế có hạn, và sau khi khủng hoảng xảy ra thì vấn nạn “nợ công” của nhiều quốc gia đã vượt quá giới hạn an toàn, bên cạnh đó lại có những yếu tố địa chính trị nhiều khu vực trên thế giới bất ổn, xung đột quân sự kéo dài… lại càng làm trầm trọng thêm căn bệnh khủng hoảng.

Vì vậy sức tàn phá của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu lần này lớn hơn so với cuộc khủng hoảng tiền tệ Châu Á rất nhiều, và giai đoạn suy thoái sẽ lâu hơn. Tuy hiện tại, một số nền kinh tế lớn như Mỹ, Đức, Nhật… đang thoát dần khó khăn thì vẫn còn nhiều nền kinh tế lớn khác vẫn bất ổn, chứa đựng những rủi ro khó lường, và nếu các nền kinh tế này không thắt lưng buộc bụng, không cải cách triệt để hệ thống tài chính - ngân hàng của mình… thì thế giới này còn lâu lắm mới mong trở lại như ngày xưa. Không ít nhà kinh tế vẫn cho rằng, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã trải qua 8 năm nhưng chưa chắc chúng ta đã sắp bước qua một thập kỷ mất mát.

Và với Việt Nam…

Việt Nam đã là một nền kinh tế mở lớn hơn so với trước, nên ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu lần này nhanh chóng tác hại ngay khiến cho các khuyếm khuyết của hệ thống kinh tế, tài chính của Việt Nam bộc lộ toàn diện. Với một nền kinh tế mà yếu tố đầu cơ quá cao, tâm lý “kiếm tiền” của người dân quá hưng phấn nên không coi trọng đúng mức sự rủi ro; quá nhiều doanh nghiệp thực hiện nhiều kế hoạch kinh doanh quá tham vọng, vượt xa khả năng tài chính của mình… đã khiến nền khủng hoảng kinh tế xảy ra với mức độ lớn, vượt mọi dự báo dù là dự báo bi quan nhất.

Chính lúc khi chúng ta thấy rằng không thể trông chờ việc phát triển theo chiều rộng của nền kinh tế làm động lực chính để thúc đẩy của sự phát triển nữa; nhưng việc phát triển theo chiều sâu đang gặp những khó khăn trở ngại lớn; ngoài ra, cơ cấu kinh tế và việc điều hành nền kinh tế của nhiều bộ ngành vẫn còn bất cập, chưa theo kịp với yêu cầu của thực tiễn, thì rất khó mong giai đoạn thoát khỏi khủng hoảng này sẽ nhanh hơn.

Có nhìn nhận chính xác, mới thấy chúng ta cần phải cố gắng và quyết tâm nhiều hơn nữa trong năm 2015 để sau 2-3 năm nữa, Việt Nam thật sự thoát khỏi khủng hoảng mà đi lên một cách bền vững.

[QC] Đăng tin tuyển dụng, tìm việc làm nhanh, uy tín tại trang Việc Làm Báo Lao Động.

Bình luận

Vui lòng sử dụng tiếng Việt có dấu

Video xem nhiều nhất

Brazil thắng tưng bừng Uruguay 4 - 1