Trả lời:

1. Quy định của pháp luật về làm thêm giờ tại Bộ luật Lao động đã sửa, đổi bổ sung năm 2002 (BLLĐ), như sau:

Người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ (NLĐ) có thể thoả thuận làm thêm giờ, nhưng không quá 04 giờ trong một ngày, 200 giờ trong một năm, trừ một số trường hợp đặc biệt được làm thêm không được quá 300 giờ trong một năm do Chính phủ quy định, sau khi tham khảo ý kiến của Tổng LĐLĐ Việt Nam và đại diện của NSDLĐ (Điều 69).

NLĐ làm thêm giờ được trả lương theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm: Vào ngày thường, ít nhất bằng 150% (i); Vào ngày nghỉ hàng tuần, ít nhất bằng 200% (ii); vào ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng  300% (iv).

Nếu NLĐ được nghỉ bù những giờ làm thêm, thì người sử dụng lao động chỉ phải trả phần tiền chênh lệch so với tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm của ngày làm việc bình thường. NLĐ làm việc vào ban đêm, thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm vào ban ngày (Điều 61)

Như vậy, trong trường hợp NSDLĐ bắt buộc NLĐ làm thêm giờ khi không có sự đồng ý của họ, hoặc/và không trả đủ tiền làm thêm giờ cho NLĐ, là vi phạm pháp luật lao động.

2. NSDLĐ vi phạm những quy định về làm thêm giờ, như: vượt quá số giờ làm thêm theo quy định, buộc NLĐ làm thêm giờ mà không có thỏa thuận, sử dụng NLĐ làm thêm không thuộc một trong các trường hợp được pháp luật cho phép, không trả đủ tiền làm thêm giờ cho NLĐ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 47/2010/NĐ-CP, ngày 06/05/2010, của Chính phủ về xử phạt hành chính về hành vi vi phạm pháp luật lao động:

- Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm hành chính về pháp luật lao động là 01 năm, kể từ ngày hành vi vi phạm hành chính được thực hiện; nếu quá các thời hạn nêu trên thì không bị xử phạt nhưng vẫn bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả (khoản 1 Điều 5).

- Mức phạt áp dụng: Doanh nghiệp sẽ bị phạt tiền: Từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng khi vi phạm với từ 01 đến 50 NLĐ; Từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, khi vi phạm với từ 51 đến 100 NLĐ; Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng, khi vi phạm với từ 101 đến dưới 500 NLĐ; Từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, khi vi phạm với từ 500 NLĐ trở lên (khoản 2 Điều 11).

- Biện pháp khắc phục hậu quả: Doanh nghiệp bắt buộc phải trả lương làm thêm giờ theo đúng quy định của pháp luật cho thời gian vượt quá hoặc làm việc trong thời gian được nghỉ, mà không được nghỉ bù (khoản 3 Điều 11).

LS Nguyễn Văn Sinh

Công ty Luật TNHH YouMe, Website: youmevietnam.com